toczeń rumieniowaty uogólniony

Toczeń rumieniowaty układowy (SLE – Systemic Lupus Erythematosus) to przewlekła, autoimmunologiczna choroba zapalna, charakteryzująca się produkcją autoprzeciwciał skierowanych przeciwko różnym składnikom komórkowym, szczególnie przeciwko DNA. Choroba może dotykać wielu układów i narządów, w tym skóry, nerek, stawów, układu nerwowego i krwiotwórczego.

Patogeneza tocznia rumieniowatego układowego obejmuje zaburzenia immunologiczne, predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe. Kluczową rolę odgrywają nieprawidłowa apoptoza komórek i zaburzenia usuwania kompleksów immunologicznych, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego i uszkodzenia tkanek.

Objawy kliniczne SLE są niezwykle zróżnicowane – od łagodnych zmian skórnych po ciężkie uszkodzenia narządów wewnętrznych. Charakterystyczna jest wysypka w kształcie motyla na twarzy, ale mogą występować także bóle stawów, gorączka, zmęczenie, zapalenie błon surowiczych, nefropatia toczniowa, zaburzenia neurologiczne i hematologiczne.

Diagnostyka tocznia opiera się na kryteriach klinicznych i immunologicznych, w tym obecności charakterystycznych autoprzeciwciał (anty-dsDNA, anty-Sm), przeciwciał antyfosfolipidowych, obniżonego poziomu dopełniacza oraz zmian w morfologii krwi. Badania obrazowe i biopsje narządów mogą być niezbędne do oceny zajęcia narządów wewnętrznych.

Leczenie SLE jest zindywidualizowane i zależy od nasilenia objawów oraz zajętych narządów. Obejmuje stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, glikokortykosteroidów, leków immunosupresyjnych (azatiopryna, cyklofosfamid, mykofenolan mofetylu), leków przeciwmalarycznych (hydroksychlorochina) oraz terapii biologicznych (belimumab). Kluczowe jest regularne monitorowanie aktywności choroby i wczesne wykrywanie powikłań.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl