uczulenie na barwniki spożywcze
Uczulenie na barwniki spożywcze to reakcja nadwrażliwości układu immunologicznego na syntetyczne lub naturalne substancje barwiące dodawane do żywności. Najczęstsze alergeny w tej grupie to tartrazyna (E102), czerwień koszenilowa (E124), żółcień chinolinowa (E104) oraz indygotyna (E132).
Objawy nadwrażliwości na barwniki spożywcze mogą obejmować pokrzywkę, świąd skóry, wysypkę, obrzęk naczynioruchowy, a także dolegliwości ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha) czy układu oddechowego (kaszel, świszczący oddech). U niektórych pacjentów, szczególnie dzieci, barwniki mogą wywoływać nadpobudliwość i zaburzenia koncentracji.
Diagnostyka uczulenia na barwniki spożywcze obejmuje wywiad medyczny, prowadzenie dziennika żywieniowego, testy eliminacyjne i prowokacyjne. Standardowe testy alergiczne (skórne, IgE swoiste) mają ograniczoną wartość, gdyż reakcje na barwniki często mają charakter nieimmunologiczny (nietolerancji). Podstawą leczenia jest dieta eliminacyjna, polegająca na unikaniu produktów zawierających zidentyfikowane barwniki uczulające.
Warto zaznaczyć, że uczulenie na barwniki spożywcze może współwystępować z zespołem nadwrażliwości na salicylany oraz innymi postaciami nietolerancji pokarmowych. W postępowaniu klinicznym istotna jest edukacja pacjenta w zakresie czytania etykiet produktów spożywczych oraz znajomości ukrytych źródeł barwników w żywności.