luka osmotyczna surowicy

Luka osmotyczna surowicy to parametr diagnostyczny, określający różnicę między zmierzoną osmolalnością surowicy a osmolalnością obliczoną na podstawie stężeń głównych elektrolitów (sodu, potasu), glukozy i mocznika. W warunkach fizjologicznych wartość ta wynosi od 10 do 15 mOsm/kg H₂O.

Podwyższenie luki osmotycznej surowicy (>15-20 mOsm/kg H₂O) wskazuje na obecność w surowicy nieuwzględnionych w obliczeniach substancji osmotycznie czynnych. Najczęstsze przyczyny zwiększonej luki osmotycznej to zatrucia alkoholami (etanolem, metanolem, glikolem etylenowym), ciężka kwasica ketonowa, niewydolność nerek, hiperosmolarne stany hiperglikemiczne, czy intoksykacja mannitolem.

Oznaczenie luki osmotycznej surowicy ma szczególne znaczenie w diagnostyce różnicowej zatruć alkoholami i innymi substancjami, których nie wykrywają standardowe badania biochemiczne. Jest również przydatne w ocenie zaburzeń gospodarki wodnej i elektrolitowej organizmu, zwłaszcza w stanach nagłych i u pacjentów krytycznie chorych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mannitol 15% Baxter

Mannitol 15% Baxter (150 mg/ml) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji anafilaktycznych, zatrucia ośrodkowego układu nerwowego (dezintegracja, senność, śpiączka) oraz zaburzeń elektrolitowych i równowagi kwasowo-zasadowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, ryzykiem obrzęku mózgu, niewydolnością serca oraz u osób z predyspozycjami do hiponatremii (dzieci, osoby starsze, kobiety, pacjenci po operacjach). Monitorowanie obejmuje ocenę funkcji nerek, równowagi elektrolitowej (szczególnie sodu i potasu), osmolarności surowicy oraz stanu klinicznego pacjenta, a w przypadku wystąpienia działań niepożądanych infuzję należy natychmiast przerwać.
aglutynacja, anafilaksja, bariera krew-mózg, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, ciśnienie żylne ośrodkowe, diureza osmotyczna, encefalopatia hiponatremiczna, hematuria, hipernatremia, hiperosmolarność, hiperwolemia, hipoksemia, hiponatremia, hipowolemia, luka osmotyczna surowicy, mannitol, obrzęk mózgu, osmotyczny zespół nerczycowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, polidypsja psychogenna, reakcja anafilaktyczna, reakcja gorączkowa, równowaga kwasowo-zasadowa, schyłkowa niewydolność nerek, wynaczynnienie, zaburzenie elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zator powietrzny, zatrucie OUN, zespół ciasnoty
Leksykon substancji czynnych
Mannitol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Mannitol, stosowany zarówno jako substancja czynna w roztworach do infuzji, jak i składnik pomocniczy, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji anafilaktycznych, zatrucia ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz zaburzeń elektrolitowych i równowagi kwasowo-zasadowej. U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek obserwowano objawy takie jak dezorientacja, senność, śpiączka, a także zgony, co wiąże się z wysokim stężeniem mannitolu w surowicy, hiperosmolarnością oraz hiponatremią. Mannitol może przekraczać barierę krew-mózg, szczególnie w obecności kwasicy, co zwiększa ryzyko obrzęku mózgu i wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego, zwłaszcza u pacjentów z naruszoną barierą krew-mózg lub po zabiegach neurochirurgicznych. Ponadto, stosowanie mannitolu wiąże się z ryzykiem ostrej oligurii nerkowej, szczególnie u pacjentów z istniejącą chorobą nerek lub przyjmujących leki nefrotoksyczne, co wymaga monitorowania luki osmotycznej i czynności nerek oraz ewentualnego przerwania infuzji w przypadku pogorszenia funkcji nerek lub hematurii.
aglutynacja, anafilaksja, astma oskrzelowa, bariera krew-mózg, choroba wrzodowa żołądka, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, ciśnienie żylne ośrodkowe, dezorientacja, diureza osmotyczna, encefalopatia hiponatremiczna, hematuria, hipernatremia, hiperosmolarność, hiperwolemia, hipoksemia, hipolemia, hiponatremia, krwawienie pooperacyjne, lek nefrotoksyczny, luka osmotyczna surowicy, obrzęk mózgu, osmolarność surowicy, osmotyczny zespół nerczycowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, polidypsja psychogenna, przepływ mózgowy krwi, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, schyłkowa niewydolność nerek, zagęszczenie krwi, zastoinowa niewydolność serca, zator powietrzny, zatrucie ośrodkowego układu nerwowego

luka osmotyczna surowicy

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Mannitol 15% Baxter

Mannitol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności