geograficzny zanik
Geograficzny zanik (dystrofia geograficzna) jest terminem stosowanym w okulistyce do opisania specyficznego typu zmian zwyrodnieniowych w obrębie nabłonka rogówki. Charakteryzuje się powstawaniem nieregularnych obszarów ścieńczenia nabłonka rogówki, które przy badaniu w lampie szczelinowej przypominają mapę (stąd nazwa „geograficzny”).
Geograficzny zanik rogówki zazwyczaj występuje jako następstwo przewlekłych stanów zapalnych powierzchni oka, zakażeń (szczególnie wirusowych, np. wywołanych przez wirusa opryszczki), urazów chemicznych lub uszkodzeń polekowych. Zmiany mogą być też związane z zespołem suchego oka lub nieprawidłowym noszeniem soczewek kontaktowych.
Klinicznie, geograficzny zanik objawia się pogorszeniem ostrości wzroku, uczuciem dyskomfortu, światłowstrętem oraz łzawieniem oka. Diagnostyka opiera się na badaniu w lampie szczelinowej, gdzie widoczne są charakterystyczne, nieregularne obszary ubytku nabłonka z uniesionymi brzegami i przejrzystym dnem. Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje eliminację czynnika wywołującego, stosowanie preparatów nawilżających, przeciwzapalnych oraz wspierających regenerację nabłonka rogówki.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Sucha postać zwyrodnienia plamki żółtej (sucha AMD) stanowi 85-90% przypadków AMD i jest główną przyczyną utraty centralnego widzenia u osób powyżej 55 roku życia. Patofizjologia obejmuje ścieńczenie i zanik tkanki plamki żółtej oraz tworzenie druzów, prowadzące do uszkodzenia nabłonka barwnikowego siatkówki (RPE). Suplementacja zgodna z formułą AREDS2 (witamina C 500 mg, witamina E 400 IU, cynk 80 mg, miedź 2 mg, luteina 10 mg, zeaksantyna 2 mg) wykazała spowolnienie progresji choroby o 19% i redukcję utraty wzroku o 25% u pacjentów z pośrednim lub zaawansowanym stadium. W lutym 2023 FDA zatwierdziła pegcetacoplan (Syfovre), inhibitor układu dopełniacza, który zmniejsza tempo wzrostu geograficznego zaniku (GA) o około 20-36% przy comiesięcznych iniekcjach doszklistkowych. W sierpniu 2023 zatwierdzono avacincaptad pegol (Izervay), blokujący białko C5, redukujący progresję GA o 28% w ciągu 18 miesięcy leczenia.
atorwastatyna, avacincaptad pegol, BCVA, czynnik I dopełniacza, druzy, fotobiomodulacja, fototerapia, geograficzny zanik, indukowana pluripotencjalna komórka macierzysta, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor układu dopełniacza, iniekcja doszklistkowa, Izervay, kaskada dopełniacza, komórka macierzysta, nabłonek barwnikowy siatkówki, pegcetacoplan, plamka żółta, proteza siatkówki, rehabilitacja wzroku, siatka Amslera, stres oksydacyjny, sucha AMD, sucha degeneracja plamki żółtej, Syfovre, tablica Snellena, terapia genowa, wektor AAV, witrektomia -
Leksykon chorób i schorzeń
Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) jest główną przyczyną utraty centralnego widzenia u osób powyżej 50. roku życia, dzieląc się na postać suchą (90% przypadków) i mokrą (10-15%). W leczeniu suchej postaci wczesnej kluczowe jest monitorowanie i modyfikacja stylu życia, natomiast w pośrednim i zaawansowanym stadium stosuje się suplementację formułą AREDS2 zawierającą witaminę C (500 mg), luteinę (10 mg), witaminę E (400 IU), zeaksantynę (2 mg), cynk (80 mg) i miedź (2 mg), co zmniejsza ryzyko progresji o około 25%. W 2023 roku FDA zatwierdziła leki pegcetacoplan (Syfovre) i avacincaptad pegol (Izervay) do leczenia geograficznego zaniku (GA) w zaawansowanej suchej postaci AMD, które hamują układ dopełniacza i redukują tempo zaniku siatkówki o 16-22%. W 2024 roku wprowadzono nieinwazyjną fotobiomodulację systemem Valeda, poprawiającą funkcje wzrokowe po serii zabiegów 3 razy w tygodniu przez 3-4 tygodnie.
aflibercept, bewacyzumab, brolucizumab, ciśnienie wewnątrzgałkowe, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, faricimab, fotokoagulacja laserowa, geograficzny zanik, lek anty-VEGF, mokra postać AMD, nabłonek barwnikowy siatkówki, odwarstwienie siatkówki, okulista, ostrość wzroku, palenie tytoniu, ranibizumab, siatka Amslera, sucha postać AMD, suplement witaminowy, terapia fotodynamiczna, terapia genowa, terapia komórkami macierzystymi, układ dopełniacza, utrata centralnego widzenia, widzenie obwodowe, wylew podspojówkowy, zwyrodnienie plamki związane z wiekiem
