osobolat
Osobolat to termin medyczny wykorzystywany w epidemiologii i statystyce medycznej, oznaczający jednostkę miary ekspozycji populacji na dany czynnik lub ryzyko. Stanowi iloczyn liczby osób poddanych obserwacji i czasu jej trwania (najczęściej wyrażonego w latach).
W badaniach klinicznych i epidemiologicznych osobolata (person-years) służą do standaryzacji oceny częstości występowania zdarzeń w populacjach o różnej wielkości i czasie obserwacji. Przykładowo, wskaźnik 5 przypadków choroby na 1000 osobolat oznacza, że w populacji obserwowanej przez rok, obejmującej 1000 osób, wystąpi średnio 5 przypadków danej choroby.
Koncept osobolat jest szczególnie istotny w badaniach kohortowych, gdzie uczestnicy mogą dołączać do badania w różnym czasie i być obserwowani przez różne okresy. Dzięki temu miernikowi możliwe jest precyzyjne określenie częstości występowania chorób, efektów ubocznych leków czy śmiertelności, uwzględniając faktyczny czas ekspozycji uczestników na badany czynnik.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba trzewna – Epidemiologia
Choroba trzewna (CD) to przewlekła autoimmunologiczna enteropatia wywołana spożyciem glutenu u osób genetycznie predysponowanych, z globalną seroprewalencją około 1,4% (95% CI: 1,1%-1,7%) i potwierdzoną histopatologicznie częstością 0,7% (95% CI: 0,5%-0,9%). Występuje zróżnicowanie regionalne: najniższa w Ameryce Południowej (0,4%) i Afryce (0,5%), a najwyższa w Europie i Oceanii (0,8%), z rekordową częstością 5,6% u populacji Saharawi. Choroba ujawnia się najczęściej w dwóch szczytach: u niemowląt (8-12 miesięcy) oraz w trzeciej i czwartej dekadzie życia, z przewagą zachorowań u kobiet (17,4 vs 7,8 na 100 000 osobolat). Wysokie ryzyko dotyczy krewnych pierwszego stopnia (4,5-10%), osób z cukrzycą typu 1 i autoimmunologicznymi chorobami tarczycy (5-10%). Epidemiologicznie obserwuje się wzrost zapadalności o 7,5% rocznie, co wiąże się z lepszą diagnostyką, wzrostem świadomości oraz czynnikami środowiskowymi.
autoimmunologiczna choroba tarczycy, badanie endoskopowe, badanie histopatologiczne, badanie przesiewowe, biopsja jelita cienkiego, choroba autoimmunologiczna, choroba przewlekła, choroba trzewna, cukrzyca typu 1, czynnik ryzyka, dieta bezglutenowa, gluten, jelito cienkie, krewny pierwszego stopnia, objawy żołądkowo-jelitowe, osobolat, potwierdzenie biopsyjne, predyspozycja genetyczna, protokół diagnostyczny, przeciwciało, remisja, seroprewalencja, test serologiczny, uszkodzenie błony śluzowej jelita cienkiego, zespół Downa, zespół Turnera