działanie toksyczne na płód
Działanie toksyczne na płód oznacza niekorzystny wpływ czynników chemicznych, fizycznych lub biologicznych na rozwijający się organizm płodu, prowadzący do zaburzeń w jego prawidłowym rozwoju. Czynniki teratogenne mogą powodować wady wrodzone, zaburzenia wzrostu czy dysfunkcje narządów, które mogą ujawnić się w okresie prenatalnym, okołoporodowym lub postnatalnym.
Substancje o działaniu toksycznym na płód mogą przenikać przez barierę łożyskową, która nie stanowi całkowitej ochrony przed szkodliwymi czynnikami. Szczególnie wrażliwy na uszkodzenia jest płód w pierwszym trymestrze ciąży, w okresie organogenezy, kiedy formują się podstawowe struktury narządów. Działanie toksyczne może obejmować mutacje genetyczne, zaburzenia podziałów komórkowych, zahamowanie wzrostu czy indukcję apoptozy komórek płodu.
Wśród najlepiej poznanych czynników toksycznych dla płodu znajdują się leki (np. talidomid, izotretynoina, niektóre leki przeciwpadaczkowe), używki (alkohol, nikotyna), metale ciężkie (ołów, rtęć), rozpuszczalniki organiczne oraz czynniki infekcyjne (wirus różyczki, cytomegalowirus, Toxoplasma gondii). Diagnostyka działania toksycznego na płód obejmuje badania obrazowe, markery biochemiczne oraz badania genetyczne, zaś profilaktyka polega na eliminacji ekspozycji na potencjalne teratogeny w okresie planowania ciąży i jej trwania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Piramil Biso 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Piramil Biso, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol (selektywny beta1-adrenolityk), jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane działania toksyczne na płód i noworodka, takie jak osłabienie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki, a także niewydolność nerek, niedociśnienie i hiperkaliemia u noworodka. Stosowanie w pierwszym trymestrze nie jest zalecane z powodu potencjalnego ryzyka wad rozwojowych. Bisoprolol może powodować zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko, co skutkuje opóźnieniem wzrostu płodu, poronieniem, przedwczesnym porodem oraz powikłaniami u noworodka, takimi jak hipoglikemia i bradykardia. W przypadku konieczności stosowania bisoprololu w ciąży, wskazane jest monitorowanie przepływu przez łożysko oraz wzrostu płodu, a noworodki powinny być pod ścisłą obserwacją w pierwszych trzech dobach życia.
beta-adrenolityk selektywny, bradykardia, drugi i trzeci trymestr, działanie teratogenne, działanie toksyczne na płód, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktacja, małowodzie, niedociśnienie, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, pierwszy trymestr ciąży, przepływ krwi przez łożysko, przepływ łożyskowy, selektywny beta1-adrenolityk, terapia przeciwnadciśnieniowa, ultrasonografia nerek - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Egiramlon 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Egiramlon, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Ramipryl jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowany toksyczny wpływ na płód, w tym pogorszenie czynności nerek, małowodzie i opóźnienie kostnienia czaszki, a także ryzyko niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego i hiperkaliemii u noworodka. W pierwszym trymestrze stosowanie ramiprylu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. Amlodypina może być stosowana w ciąży jedynie, gdy korzyści przewyższają ryzyko, jednak jej bezpieczeństwo nie zostało dokładnie ocenione. W okresie laktacji ramipryl nie jest zalecany, natomiast amlodypina przenika do mleka kobiecego w dawkach od 3% do 15%, a jej wpływ na niemowlę pozostaje nieznany.
amlodypina, antagonista wapnia, badanie ultrasonograficzne, badanie USG, działanie teratogenne, działanie toksyczne na płód, ekspozycja na inhibitor ACE, hiperkaliemia, inhibitor ACE, leczenie przeciwnadciśnieniowe, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, profil bezpieczeństwa, ramipryl, zgłaszanie działań niepożądanych, zmiany biochemiczne plemników - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Apoauronarami 2,5 mg
Ramipryl jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych działań toksycznych na płód, takich jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki, a także na noworodka, w tym niewydolność nerek, hipotonię i hiperkaliemię. W pierwszym trymestrze stosowanie ramiprylu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć nie do końca potwierdzonego, ryzyka teratogennego. W przypadku rozpoznania ciąży u pacjentki przyjmującej ramipryl, lek należy natychmiast odstawić i zastąpić bezpieczniejszą terapią hipotensyjną. Zaleca się także regularne badania ultrasonograficzne monitorujące czynność nerek i rozwój czaszki płodu, a noworodki powinny być obserwowane pod kątem hipotonii, oligourii i hiperkaliemii.
badanie ultrasonograficzne, drugi i trzeci trymestr ciąży, działanie toksyczne na płód, hiperkaliemia, hipotonia, inhibitor ACE, małowodzie, niewydolność nerek, obniżone ciśnienie tętnicze, oliguria, opóźnienie kostnienia kości, pierwszy trymestr ciąży, płodność u ludzi, pogorszenie czynności nerek, profil bezpieczeństwa, ramipryl, ryzyko teratogenne, terapia hipotensyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 320 mg + 25 mg
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności przewlekłej są nerki, z objawami nefropatii, podwyższeniem stężenia mocznika i kreatyniny oraz hiperkaliemią. Zmiany te obserwowano u szczurów przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu (odpowiadających 0,9-krotności MRHD walsartanu i 3,5-krotności MRHD hydrochlorotiazydu) oraz u małp szerokonosych przy dawkach 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu (0,3-krotności MRHD walsartanu i 1,2-krotności MRHD hydrochlorotiazydu). Wysokie dawki skojarzenia (np. 100 mg/kg/dobę walsartanu + 31 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów) powodowały istotne zaburzenia morfologii krwi, w tym spadek erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu. U małp szerokonosych przy dawce 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu zaobserwowano dodatkowo uszkodzenie błony śluzowej żołądka oraz hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach, co wiązano z farmakologicznym działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna.
blokada angiotensyny II, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne na płód, elektrolity w moczu, hemodynamika nerkowa, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor konwertazy angiotensyny, nefropatia z bazofilią, parametry morfologii krwi, potencjał kancerogenny, rozwój embrionalno-płodowy, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika i kreatyniny, stężenie potasu w surowicy, toksyczność przewlekła, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie nerki, uwalnianie reniny, walsartan z hydrochlorotiazydem, wartość hematokrytu, zaburzenia morfologii krwi - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gopten 0,5 0,5 mg
Trandolapryl, jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko toksycznego działania na płód, obejmujące pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. Stosowanie leku w pierwszym trymestrze nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. W przypadku ekspozycji płodu na trandolapryl od drugiego trymestru konieczne jest wykonanie badań ultrasonograficznych oceniających czynność nerek i rozwój czaszki płodu. Po urodzeniu noworodki wymagają ścisłej obserwacji pod kątem niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego oraz hiperkaliemii.
czynność nerek płodu, działanie teratogenne, działanie toksyczne na płód, farmakoterapia, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, leczenie hipotensyjne, leczenie przeciwnadciśnieniowe, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, płyn owodniowy, pogorszenie czynności nerek, profil bezpieczeństwa, rozwój czaszki płodu, terapia alternatywna, trandolapryl - Leksykon substancji czynnych
Mikonazol – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Mikonazol, pochodna imidazolu o działaniu przeciwgrzybiczym, dostępny jest w różnych formach farmaceutycznych, takich jak puder, żel dermatologiczny, aerozol, maść oraz żel do stosowania w jamie ustnej. Wchłanianie miejscowe mikonazolu na skórę jest minimalne (<1%), co ogranicza ryzyko dla płodu. Badania na zwierzętach nie wykazały teratogenności ani embriotoksyczności przy klinicznie istotnych dawkach, jednak doustne podanie bardzo dużych dawek wiązało się z toksycznością płodową. Stosowanie preparatów dermatologicznych (Daktarin puder, Miconal żel, Mycosolon maść) u kobiet w ciąży wymaga ostrożności, zwłaszcza że Mycosolon zawiera dodatkowo mazipredonu chlorowodorek, co może zwiększać ryzyko. Żel Daktarin-oral do jamy ustnej powinien być stosowany w ciąży tylko, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko, ze względu na brak odpowiednich badań klinicznych u kobiet ciężarnych.
absorpcja do krążenia, aerozol na skórę, działanie embriotoksyczne, działanie przeciwgrzybicze, działanie teratogenne, działanie toksyczne na płód, ekspozycja kliniczna, kortykosteroid, krążenie ogólne, mazipredon, mikonazol, pochodne imidazolu, preparat dermatologiczny, przenikanie do mleka, puder leczniczy, ryzyko zadławienia, wchłanianie do krążenia ogólnego, wpływ na reprodukcję, żel dermatologiczny, żel do jamy ustnej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ivipril 2,5 mg
Stosowanie ramiprylu (Ivipril) w dawkach 2,5 mg, 5 mg lub 10 mg u pacjentek w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności. W pierwszym trymestrze ciąży lek nie jest zalecany ze względu na potencjalne, choć niejednoznaczne, ryzyko teratogenności. W drugim i trzecim trymestrze stosowanie Ivipril jest bezwzględnie przeciwwskazane z powodu udokumentowanego toksycznego wpływu na płód, w tym ryzyka niewydolności nerek, opóźnienia kostnienia czaszki oraz małowodzia. W przypadku rozpoznania ciąży u pacjentki przyjmującej ramipryl, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie alternatywnej terapii przeciwnadciśnieniowej o udokumentowanym bezpieczeństwie w ciąży.
badanie ultrasonograficzne, ciśnienie tętnicze krwi, drugi i trzeci trymestr ciąży, działanie teratogenne, działanie toksyczne na płód, ekspozycja prenatalna, hiperkaliemia, hipotonia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, niewydolność nerek, oliguria, opóźnienie kostnienia, pierwszy trymestr ciąży, płyn owodniowy, profil bezpieczeństwa leku, ramipryl, terapia przeciwnadciśnieniowa, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Contrahist Allergy 5 mg
Preparat Contrahist Allergy zawierający 5 mg dichlorowodorku lewocetyryzyny wymaga szczególnej uwagi podczas przepisywania pacjentkom w okresie rozrodczym, ciężarnym oraz karmiącym piersią. Dane kliniczne dotyczące stosowania lewocetyryzyny w ciąży są ograniczone do mniej niż 300 przypadków, jednak dostępne badania na ponad 1000 ciąż z zastosowaniem cetyryzyny (racematu) nie wykazały zwiększonego ryzyka wad rozwojowych ani toksyczności dla płodu. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu leku na przebieg ciąży, rozwój zarodka, poród ani rozwój pourodzeniowy. Decyzja o zastosowaniu leku powinna być oparta na indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, uwzględniając nasilenie objawów alergicznych i potencjalny wpływ na przebieg ciąży.
badanie farmakokinetyczne, cetyryzyna racemat, Contrahist Allergy, dichlorowodorek lewocetyryzyny, drażliwość, dysfagia, działanie niepożądane, działanie toksyczne na płód, enancjomer cetyryzyny, leczenie przeciwhistaminowe, lek antyhistaminowy, lek przeciwhistaminowy, lewocetyryzyna dichlorowodorek, objaw alergiczny, reakcja niepożądana, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, sedacja, wada rozwojowa płodu, zaburzenie snu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sumilar HCT 5 mg + 5 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Sumilar HCT, zawierający ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko toksycznego działania na płód, w tym pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. Stosowanie w pierwszym trymestrze nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. Ramipryl i hydrochlorotiazyd przenikają do mleka kobiecego i mogą powodować poważne działania niepożądane u niemowląt, takie jak hipokaliemia, hipoglikemia, małopłytkowość oraz zahamowanie laktacji, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania Sumilar HCT w okresie karmienia piersią. Amlodypina przenika do mleka w ilościach od 3% do 7% dawki matki (maksymalnie do 15%), jednak jej wpływ na niemowlęta pozostaje nieokreślony, co wymaga ostrożności.
amlodypina, antagonista wapnia, działanie toksyczne na płód, główka plemnika, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipowolemie, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, lek tiazydowy, małopłytkowość, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie płodu, niewydolność nerek płodu, opóźnienie kostnienia czaszki, pierwszy trymestr ciąży, pochodna sulfonamidowa, profil bezpieczeństwa leku, przepływ maciczno-łożyskowy, ramipryl, reakcja nadwrażliwości, skąpomocz, substancja czynna, trzeci trymestr ciąży, zahamowanie laktacji, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Lewocetyryzyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lewocetyryzyna, stosowana w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej idiopatycznej pokrzywki, posiada ograniczone dane kliniczne dotyczące wpływu na płodność, ciążę i laktację. Dostępne informacje obejmują mniej niż 300 przypadków stosowania u kobiet w ciąży, co nie pozwala na jednoznaczną ocenę bezpieczeństwa, jednak dane z ponad 1000 przypadków stosowania cetyryzyny (racematu lewocetyryzyny) nie wykazują zwiększonego ryzyka wad rozwojowych płodu ani toksyczności. Badania na zwierzętach nie potwierdziły negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży, rozwój zarodka, płodu czy porodu. Stosowanie leku w ciąży powinno być rozważane jedynie, gdy korzyści kliniczne przewyższają potencjalne ryzyko, stosując najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Niektóre preparaty, np. Levocetirizine Genoptim, zalecają unikanie stosowania w ciąży jako środek ostrożności.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, cetyryzyna, działania niepożądane u niemowląt, działanie toksyczne na płód, ekspozycja płodu na lek, laktacja, lewocetyryzyna, płodność, przebieg porodu, przenikanie do mleka kobiecego, przewlekła idiopatyczna pokrzywka, racemat lewocetyryzyny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, wady rozwojowe płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Captopril Jelfa 25 mg
Produkt Captopril Jelfa, będący inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE), jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze, ze względu na udokumentowane działanie teratogenne i toksyczne na płód. Ekspozycja na kaptopryl w tych okresach może prowadzić do zaburzeń czynności nerek płodu, małowodzia, opóźnionego kostnienia kości czaszki oraz powikłań u noworodków, takich jak niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemia. W pierwszym trymestrze stosowanie leku nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka wad rozwojowych. W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki stosującej Captopril Jelfa, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie alternatywnej terapii przeciwnadciśnieniowej o udokumentowanym bezpieczeństwie w ciąży. Zaleca się również wykonanie badań ultrasonograficznych nerek i czaszki płodu oraz ścisłą obserwację noworodka pod kątem parametrów krążeniowych.
antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne czaszki, badanie ultrasonograficzne nerek, działanie niepożądane, działanie teratogenne, działanie toksyczne na płód, farmakokinetyka, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, parametr krążeniowy, preparat przeciwnadciśnieniowy, układ enzymatyczny, wiek rozrodczy, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 12,5 mg + 8 mg
W badaniach przedklinicznych produktu leczniczego Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, nie stwierdzono nowych działań toksycznych wynikających z kombinacji substancji aktywnych w porównaniu do efektów poszczególnych składników. Kandesartan w dużych dawkach u myszy, szczurów, psów i małp powodował zmiany hematologiczne (zmniejszenie liczby erytrocytów, obniżenie hemoglobiny i hematokrytu) oraz nefrotoksyczność objawiającą się zwyrodnieniem i poszerzeniem kanalików nerkowych, obecnością wałeczków zasadochłonnych oraz podwyższonym stężeniem mocznika i kreatyniny w osoczu. Mechanizm nefrotoksyczności jest prawdopodobnie wtórny do działania hipotensyjnego i zmian przepływu krwi przez nerki, a dodatek hydrochlorotiazydu nasila te efekty. Dodatkowo obserwowano rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, uznawany za efekt farmakologiczny o niewielkim znaczeniu klinicznym.
aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, dysfunkcja nerek, działanie hipotensyjne, działanie nefrotoksyczne, działanie toksyczne na płód, funkcja nerek, genotoksyczność, kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, kreatynina w osoczu, parametr czerwonokrwinkowy, parametr hematologiczny, parametr nerkowy, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał genotoksyczny, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika, toksyczność reprodukcyjna, wałeczek zasadochłonny, wartość hematokrytu, zaburzenie czynności nerek, zmniejszenie liczby erytrocytów, zwyrodnienie kanalików nerkowych