Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Mikonazol

Wpływ mikonazolu na płodność, ciążę i laktację

Mikonazol to substancja czynna z grupy pochodnych imidazolu o działaniu przeciwgrzybiczym, dostępna w różnych postaciach farmaceutycznych: pudru leczniczego do rozpylania na skórę, żelu do stosowania w jamie ustnej, żelu dermatologicznego, aerozolu na skórę czy maści. Podczas przepisywania leków zawierających mikonazol kobietom planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią, należy wziąć pod uwagę potencjalne ryzyko i spodziewane korzyści terapeutyczne.^{1 2}

Wpływ mikonazolu na płodność

Dane dotyczące wpływu mikonazolu na płodność są ograniczone. Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję przy klinicznie istotnych ekspozycjach.^{3 4}

Stosowanie mikonazolu w czasie ciąży

Preparaty stosowane miejscowo na skórę

Mikonazol stosowany miejscowo na skórę wchłania się w niewielkim stopniu do krążenia ogólnego (mniej niż 1%), co ogranicza potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.⁵ W przypadku preparatów dermatologicznych takich jak Daktarin puder leczniczy, Miconal żel czy aerozol oraz Mycosolon maść, należy zachować ostrożność podczas stosowania u kobiet w ciąży.⁶

Badania na zwierzętach nie dostarczyły dowodów na teratogenne działanie mikonazolu.⁷ Jednakże toksyczne działanie na płód obserwowano po doustnym podaniu zwierzętom bardzo dużych dawek mikonazolu.⁸

Preparaty do stosowania w jamie ustnej

W przypadku preparatu Daktarin-oral żel do stosowania w jamie ustnej, jako środek zapobiegawczy, zaleca się unikanie jego stosowania w czasie ciąży, chyba że korzyści z leczenia dla pacjentki przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu.⁹ Nie przeprowadzono odpowiednich i kontrolowanych badań u kobiet w ciąży, ale badania na zwierzętach nie wykazały embriotoksycznego ani teratogennego działania mikonazolu.¹⁰

Stosowanie mikonazolu w okresie karmienia piersią

Preparaty stosowane miejscowo na skórę w okresie laktacji

Mikonazol stosowany zewnętrznie jest absorbowany do krążenia ogólnego w minimalnym stopniu. Nie ma pewności, czy substancja przenika do mleka kobiecego.^{11 12}

Z tego względu, preparaty dermatologiczne zawierające mikonazol, takie jak Daktarin puder leczniczy, Miconal żel lub aerozol oraz Mycosolon maść, należy stosować na skórę u kobiet karmiących piersią z ostrożnością.^{13 14}

Preparaty do stosowania w jamie ustnej w okresie laktacji

W przypadku produktu Daktarin-oral żel do stosowania w jamie ustnej, nie ma jednoznacznych danych, czy mikonazol i/lub jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących.¹⁵ Zaleca się zachowanie ostrożności podczas przepisywania tego produktu kobietom karmiącym piersią.¹⁶

Ważne ostrzeżenie: Z powodu ryzyka zadławienia nie należy nakładać żelu Daktarin-oral na brodawkę sutkową kobiety karmiącej w celu podania produktu dziecku.¹⁷

Szczególne zalecenia dla lekarzy

Lekarz powinien poinformować pacjentkę w ciąży lub karmiącą piersią o następujących kwestiach:

• Przed zastosowaniem mikonazolu w jakiejkolwiek postaci farmaceutycznej u kobiety w ciąży, należy dokładnie rozważyć stosunek potencjalnych korzyści terapeutycznych do możliwego ryzyka
• Preparaty do stosowania miejscowego na skórę stwarzają minimalne ryzyko dla płodu ze względu na niewielkie wchłanianie substancji czynnej do krążenia ogólnego
• Stosowanie produktu Daktarin-oral żel powinno być unikane w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne
• U kobiet karmiących piersią zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania mikonazolu
• Należy kategorycznie podkreślić zakaz nakładania żelu Daktarin-oral na brodawkę sutkową w celu podania produktu karmionemu dziecku, ze względu na ryzyko zadławienia
• W przypadku preparatu Mycosolon, który zawiera dodatkowo mazipredonu chlorowodorek (kortykosteroid), ryzyko związane ze stosowaniem może być wyższe, dlatego wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w ciąży i karmiących piersią

^{18 19 20}