Właściwości farmakokinetyczne
Mikonazol

Właściwości farmakokinetyczne mikonazolu

Mikonazol jest substancją przeciwgrzybiczą stosowaną w różnych postaciach farmaceutycznych. Właściwości farmakokinetyczne tej substancji różnią się w zależności od drogi podania oraz postaci farmaceutycznej. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych mikonazolu z uwzględnieniem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Wchłanianie

Właściwości farmakokinetyczne mikonazolu w znacznym stopniu zależą od drogi podania preparatu. W przypadku podania miejscowego na skórę, wchłanianie ogólnoustrojowe mikonazolu jest mocno ograniczone, z biodostępnością mniejszą niż 1%. Mikonazol pozostaje w skórze nawet do 4 dni po aplikacji miejscowej. Stężenia mikonazolu i/lub jego metabolitów w osoczu krwi były mierzalne po 24 i 48 godzinach od zastosowania.²

Preparaty w postaci żelu do stosowania w jamie ustnej charakteryzują się znacznie lepszym wchłanianiem do krwiobiegu. Po podaniu dawki 60 mg mikonazolu w postaci żelu doustnego, maksymalne stężenie leku w osoczu występuje po około 2 godzinach i osiąga wartości od 31 do 49 ng/ml.³

W przypadku preparatów w postaci maści, mikonazol wchłania się w bardzo niewielkim stopniu – prawie cała dawka substancji utrzymuje się w skórze, głównie w postaci niezmienionej.⁴ Podobnie, po podaniu miejscowym żelu z mikonazolem, przenika on do krwi w niewielkich ilościach.⁵

Interesującym aspektem właściwości farmakokinetycznych mikonazolu jest obserwacja wchłaniania ogólnoustrojowego po wielokrotnym podawaniu tej substancji u niemowląt z pieluszkowym zapaleniem skóry. Jednakże, u wszystkich badanych niemowląt stężenie mikonazolu w osoczu było albo niemierzalne, albo bardzo niskie.⁶

Dystrybucja

Mikonazol, który uległ wchłonięciu do krwiobiegu, wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza, wiążąc się z nimi w 88,2%. Substancja wiąże się również z krwinkami czerwonymi, z którymi łączy się w 10,6%.^{7 8}

W przypadku preparatu Daktarin-oral, warto podkreślić, że mikonazol wiąże się głównie z albuminami surowicy, poza wspomnianym już wiązaniem z erytrocytami.⁹

Metabolizm

Mikonazol po wchłonięciu do organizmu ulega intensywnym procesom metabolicznym. W przypadku podania doustnego, wchłonięta dawka mikonazolu jest w znacznej części metabolizowana. Mniej niż 1% podanej dawki wydala się w niezmienionej postaci z moczem, co świadczy o wysokim stopniu biotransformacji tej substancji.¹⁰

Po miejscowym zastosowaniu na skórę, prawie cała dawka mikonazolu utrzymuje się w skórze, głównie w postaci niezmienionej, co wskazuje na minimalny metabolizm substancji w tym przypadku.¹¹

Eliminacja

Procesy eliminacji mikonazolu różnią się w zależności od drogi podania. Po stosowaniu miejscowym na skórę, niewielkie ilości wchłoniętego mikonazolu są eliminowane z kałem zarówno w postaci niezmienionej, jak i w postaci metabolitów, w czasie przekraczającym cztery dni po aplikacji. Mniejsze ilości leku w postaci niezmienionej i jego metabolitów pojawiają się również w moczu.¹²

W przypadku mikonazolu podawanego w formie żelu do stosowania w jamie ustnej, biologiczny okres półtrwania w fazie eliminacji w osoczu wynosi u większości pacjentów od 20 do 25 godzin.¹³

Po aplikacji miejscowej w postaci maści, mniej niż 0,5% mikonazolu jest wydalane z moczem.¹⁴

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek okres półtrwania mikonazolu w fazie eliminacji jest podobny do wartości obserwowanych u osób bez takich zaburzeń. Warto jednak zauważyć, że stężenie mikonazolu w osoczu jest umiarkowanie zmniejszone (około 50%) podczas hemodializy.¹⁵

Dzieci i młodzież

U niemowląt z pieluszkowym zapaleniem skóry, którym wielokrotnie podawano mikonazol, zaobserwowano pewien stopień wchłaniania ogólnoustrojowego, jednak stężenia substancji w osoczu były niemierzalne lub bardzo niskie.¹⁶