zmiany zwyrodnieniowe szkieletu

Zmiany zwyrodnieniowe szkieletu, określane w medycynie jako choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoartroza), to przewlekły proces degeneracyjny dotyczący przede wszystkim chrząstki stawowej, kości podchrzęstnej oraz innych elementów stawu. Jest to najczęstsza choroba układu ruchu, której częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem.

Patogeneza zmian zwyrodnieniowych obejmuje zaburzenie równowagi między procesami syntezy i degradacji macierzy chrząstki stawowej. Dochodzi do stopniowego ścierania się chrząstki, tworzenia osteofitów (wyrośli kostnych), stwardnienia kości podchrzęstnej oraz wtórnych zmian zapalnych. Główne czynniki ryzyka to wiek, otyłość, uwarunkowania genetyczne, przebyte urazy oraz nieprawidłowości anatomiczne.

Klinicznie zmiany zwyrodnieniowe szkieletu charakteryzują się bólem stawów nasilającym się podczas ruchu i zmniejszającym w spoczynku, ograniczeniem ruchomości stawów, trzeszczeniami przy ruchu oraz okresowo występującym wysiękiem. Najczęściej dotknięte są stawy kolanowe, biodrowe, kręgosłup oraz drobne stawy rąk.

Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne oraz obrazowanie radiologiczne, które ujawnia charakterystyczne cechy: zwężenie szpary stawowej, obecność osteofitów, stwardnienie kości podchrzęstnej oraz torbiele podchrzęstne. W zaawansowanych przypadkach widoczne są również deformacje stawów. W ocenie zaawansowania zmian pomocne są skale radiologiczne jak skala Kellgrena-Lawrence’a.

Leczenie zmian zwyrodnieniowych szkieletu ma charakter wielokierunkowy, obejmujący modyfikację stylu życia, fizjoterapię, farmakoterapię (NLPZ, leki przeciwbólowe, dostawowe iniekcje steroidów lub kwasu hialuronowego) oraz w ciężkich przypadkach leczenie operacyjne (w tym endoprotezoplastykę stawów). Wczesne wdrożenie leczenia i rehabilitacji może spowolnić progresję choroby i poprawić jakość życia pacjentów.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl