szczepionka PCV13
Szczepionka PCV13 (skrótowiec od Pneumococcal Conjugate Vaccine 13-valent) to 13-walentna skoniugowana szczepionka przeciwko pneumokokom (Streptococcus pneumoniae). Zawiera ona polisacharydy otoczkowe 13 najbardziej chorobotwórczych serotypów pneumokoków, skoniugowane z białkiem nośnikowym CRM197.
PCV13 jest stosowana w profilaktyce inwazyjnej choroby pneumokokowej (IChP), zapalenia płuc oraz ostrego zapalenia ucha środkowego, wywoływanych przez serotypy pneumokoków zawarte w szczepionce. Jest rekomendowana zarówno dla niemowląt i dzieci (w schemacie 2+1 lub 3+1), jak i dla osób dorosłych z grup ryzyka oraz seniorów powyżej 65. roku życia.
W Polsce szczepionka PCV13 jest dostępna w ramach obowiązkowego kalendarza szczepień dla dzieci urodzonych po 31 grudnia 2016 roku. Skuteczność PCV13 w zapobieganiu IChP wywołanej przez serotypy szczepionkowe ocenia się na poziomie 80-97% przy pełnym schemacie szczepienia. Badania wskazują także na efekt populacyjny szczepień, prowadzący do zmniejszenia nosicielstwa pneumokoków i ochrony osób nieszczepionych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionki przeciwko pneumokokom, zwłaszcza skoniugowane (PCV), stanowią fundament globalnych strategii zapobiegania inwazyjnej chorobie pneumokokowej (IChP) wywoływanej przez Streptococcus pneumoniae. Systemy nadzoru epidemiologicznego, takie jak NNDSS i EIP w USA czy krajowe systemy w Europie Środkowej i Wschodniej, umożliwiają monitorowanie skuteczności szczepień, zmian w dystrybucji serotypów oraz oporności na antybiotyki. Wprowadzenie PCV spowodowało znaczący spadek zachorowań na IChP, np. o 95% u dzieci <5 lat w USA (1998-2021) oraz o 94% w Irlandii w 2018 r. Jednak obserwuje się zjawisko zastępowania serotypów nieobjętych szczepionką, co wymaga ciągłego nadzoru i aktualizacji składu szczepionek. Najczęstsze serotypy po wprowadzeniu PCV to m.in. 3, 19A, 22F, 33F, a ich zmienność regionalna podkreśla potrzebę dostosowania strategii szczepień do lokalnej epidemiologii.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, choroba pneumokokowa, dysfagia, genomika, inwazyjna choroba pneumokokowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, nosicielstwo, odporność populacyjna, odporność zbiorowa, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, sekwencjonowanie genomowe, Streptococcus pneumoniae, szczepionka PCV, szczepionka PCV13, szczepionka PCV15, szczepionka PCV20, szczepionka PPSV23, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zastępowanie serotypów, zawał serca, zespół Guillaina-Barrégo -
Leksykon chorób i schorzeń
Diagnostyka immunologicznej odpowiedzi na szczepionkę przeciwko pneumokokom, zwłaszcza polisacharydową PPSV23, jest kluczowa w ocenie skuteczności szczepień oraz w diagnostyce pierwotnych niedoborów odporności, takich jak pospolity zmienny niedobór odporności (CVID). Zgodnie z wytycznymi AAAAI z 2012 roku, prawidłowa odpowiedź immunologiczna definiowana jest jako konwersja do chronionego stężenia przeciwciał IgG ≥1,3 μg/ml z co najmniej 2-krotnym wzrostem w co najmniej 70% badanych serotypów 4-8 tygodni po szczepieniu. Metody diagnostyczne obejmują testy ilościowe (ELISA, multipleksowe mikrosfery) oraz testy funkcjonalne, takie jak opsonofagocytarny test (OPA), który ocenia zdolność przeciwciał do zabijania pneumokoków i lepiej koreluje z ochroną kliniczną. Pomimo szerokiego stosowania, brak standaryzacji i różnorodność metod wpływają na zmienność czułości (48,4%-98,1%) i swoistości (71,0%-97,3%) testów, co utrudnia porównywanie wyników badań klinicznych i może zaniżać ocenę skuteczności szczepionek.
anafilaksja, bakteriemia, barwienie metodą Grama, celiakia, choroba sierpowatokrwinkowa, choroba wieńcowa, immunosupresja, implant ślimakowy, inwazyjna choroba pneumokokowa, marskość wątroby, mukowiscydoza, niewydolność serca, pierwotny niedobór odporności, płyn mózgowo-rdzeniowy, pneumokokowe zapalenie płuc, polisacharyd otoczkowy, pospolity zmienny niedobór odporności, przeciwciało IgG, przewlekła choroba nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, Streptococcus pneumoniae, szczepionka PCV13, szczepionka PCV15, szczepionka PCV20, szczepionka PCV21, szczepionka PPSV23, szczepionka przeciwko pneumokokom, test ELISA, test PCR, układ odpornościowy, zakażenie pneumokokowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego -
Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie zatok (OZZ) jest powszechną jednostką kliniczną, dotykającą około 10-16% populacji dorosłych rocznie, z zapadalnością sięgającą 15-40 epizodów na 1000 pacjentów rocznie. Choroba wykazuje wyraźną sezonowość, z największą częstością występowania od jesieni do wiosny, co koreluje z infekcjami wirusowymi górnych dróg oddechowych, głównie rhinowirusami i koronawirusami. OZZ częściej dotyka kobiety (20,3%) niż mężczyzn (11,5%), a ryzyko zmniejsza się z wiekiem. Etiologia obejmuje głównie ostre wirusowe zapalenie zatok (90-98% przypadków u dorosłych), z niewielkim odsetkiem przejścia do bakteryjnego zapalenia zatok (0,5-2% u dorosłych, 5-10% u dzieci). Najczęstszymi patogenami bakteryjnymi są Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae, zwłaszcza w zakażeniach pozaszpitalnych. Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu, starszy wiek, astmę, czynniki odontogenne i jatrogenne, niedobory odporności oraz przeszkody anatomiczne.
alergiczny nieżyt nosa, antybiotykoterapia, bakterie Gram-ujemne, dysfagia, glikokortykosteroid, Haemophilus influenzae, infekcja górnych dróg oddechowych, koronawirus, kwasica ketonowa, mukowiscydoza, niedobór immunoglobulin, nieżyt nosa, ostre bakteryjne zapalenie zatok, ostre wirusowe zapalenie zatok, ostre zapalenie zatok, pierwotna dyskineza rzęsek, polipy nosa, rhinowirus, skrzywienie przegrody nosowej, Streptococcus pneumoniae, szczepionka PCV13, tamponada nosa, wentylacja mechaniczna, zakażenie szpitalne, zespół Kartagenera, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
