hiperplazja nabłonka kanalików żółciowych
Hiperplazja nabłonka kanalików żółciowych (ang. bile duct epithelial hyperplasia) to zjawisko polegające na zwiększeniu liczby komórek nabłonkowych wyścielających kanaliki żółciowe w wątrobie. Proces ten stanowi odpowiedź regeneracyjną tkanki wątrobowej na różnorodne czynniki uszkadzające.
Etiologia hiperplazji nabłonka kanalików żółciowych jest zróżnicowana i obejmuje przewlekłe choroby wątroby, zwłaszcza te o charakterze cholestatycznym, infekcje wirusowe, ekspozycję na toksyny wątrobowe, a także reakcje polekowe. Zjawisko to może towarzyszyć pierwotnej marskości żółciowej, pierwotnym stwardniającemu zapaleniu dróg żółciowych oraz innym chorobom autoimmunologicznym wątroby.
W obrazie histopatologicznym hiperplazja nabłonka kanalików żółciowych charakteryzuje się proliferacją małych kanalików żółciowych, często z towarzyszącym włóknieniem przestrzeni wrotnych. Zmianom tym może towarzyszyć naciek zapalny, co odzwierciedla toczący się proces zapalny lub immunologiczny. Rozpoznanie opiera się na badaniu mikroskopowym bioptatu wątroby.
Znaczenie kliniczne hiperplazji nabłonka kanalików żółciowych wykracza poza funkcję wskaźnika uszkodzenia wątroby. Przewlekły proces może prowadzić do zwłóknienia wątroby i ostatecznie do marskości. Ponadto, hiperplazja ta jest istotnym elementem tzw. reakcji kanalików żółciowych (ductular reaction), będącej ważnym mechanizmem w regeneracji wątroby, ale również w patogenezie chorób wątroby.