niedożywienie związane z chorobą
Niedożywienie związane z chorobą (disease-related malnutrition, DRM) to stan niedoboru energii, białka i innych składników odżywczych wynikający z procesów chorobowych, które prowadzą do zmiany wchłaniania, metabolizmu lub zwiększonego zapotrzebowania na składniki odżywcze. Jest to powszechny problem u pacjentów hospitalizowanych, dotykający 20-50% osób przyjmowanych do szpitali.
Niedożywienie związane z chorobą może być skutkiem zarówno samej choroby podstawowej (np. nowotwory, choroby zapalne jelit, przewlekła niewydolność nerek), jak i efektem leczenia (np. chemioterapia, radioterapia). Stan ten charakteryzuje się utratą masy ciała, zmniejszeniem masy mięśniowej i tkanki tłuszczowej, obniżeniem odporności oraz zaburzeniami funkcji narządów wewnętrznych.
Diagnostyka DRM opiera się na ocenie stanu odżywienia przy użyciu narzędzi przesiewowych (np. NRS 2002, MUST, SGA) oraz badań antropometrycznych i laboratoryjnych. Wczesne wykrycie i leczenie niedożywienia jest kluczowe, ponieważ wpływa na wyniki leczenia, długość hospitalizacji, częstość powikłań i śmiertelność.
Postępowanie w niedożywieniu związanym z chorobą obejmuje odpowiednio dostosowaną interwencję żywieniową: modyfikację diety doustnej, stosowanie doustnych suplementów pokarmowych (ONS), żywienie dojelitowe (enteralne) lub pozajelitowe (parenteralne). Wybór metody zależy od stopnia niedożywienia, funkcji przewodu pokarmowego oraz choroby podstawowej pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Diagnostyka i diagnoza
Niedożywienie definiuje się jako stan niedoboru, nadmiaru lub nierównowagi spożycia energii i/lub składników odżywczych, prowadzący do istotnych zmian w składzie ciała, funkcjonowaniu i wynikach klinicznych. Diagnostyka opiera się na dwuetapowym podejściu: przesiewowej ocenie ryzyka (np. narzędzia MUST, NRS, SGA, PG-SGA, MNA, MST) oraz szczegółowej ocenie diagnostycznej. Konsensus GLIM wymaga obecności co najmniej jednego kryterium fenotypowego (utrata masy ciała, BMI <18,5 kg/m², zmniejszona masa mięśniowa) oraz jednego etiologicznego (zmniejszone spożycie lub stan zapalny). Alternatywne kryteria to ASPEN/Academy (min. 2 z 6 kryteriów, m.in. utrata masy ciała, obniżona siła uścisku) oraz ESPEN (BMI <18,5 kg/m² lub utrata masy ciała z niskim BMI lub FFMI). Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (albumina, prealbumina, morfologia, OB, elektrolity) oraz badania obrazowe i antropometryczne, a także badanie przedmiotowe ukierunkowane na stan odżywienia (NFPE). Szczególne grupy ryzyka to dzieci (z kryteriami stunting, wasting, underweight), pacjenci onkologiczni (20-70% częstości niedożywienia) oraz po udarze (do 52% w fazie podostrej).
badanie przedmiotowe, badanie serologiczne, BMI, celiakia, dietetyk kliniczny, kacheksja, kacheksja nowotworowa, kreatynina, kwashiorkor, morfologia krwi, narzędzie przesiewowe, niedowaga, niedożywienie, niedożywienie związane z chorobą, OB, powikłanie, prealbumina, sarkopenia, siła uścisku dłoni, skład ciała, stan zapalny, transferyna, utrata masy ciała, wynik kliniczny, wyniszczenie, zespół kruchości - Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Niedożywienie definiuje się jako brak równowagi między zapotrzebowaniem organizmu na składniki odżywcze a ich rzeczywistym spożyciem, obejmując niedobory, nadmierne odżywianie oraz niedobory mikroskładników. Występuje powszechnie w różnych grupach wiekowych, szczególnie u kobiet, niemowląt, dzieci i osób starszych, a w placówkach medycznych dotyka od 30% do 85% pacjentów hospitalizowanych. Niedożywienie białkowo-energetyczne prowadzi do osłabienia układu odpornościowego, zwiększonej podatności na infekcje, spowolnionego gojenia ran, utraty masy mięśniowej i siły, a także zwiększonego ryzyka powikłań, wydłużenia hospitalizacji i śmiertelności. Diagnostyka opiera się na badaniach przesiewowych (np. MUST, MNA, NRS-2002, SGA) oraz kompleksowej ocenie stanu odżywienia, obejmującej wywiad żywieniowy, pomiary antropometryczne, badania laboratoryjne i ocenę funkcjonalną. Kryteria diagnostyczne uwzględniają m.in. BMI <18,5 kg/m², utratę masy ciała, stan nawodnienia i funkcjonowanie organizmu, z odrębnymi normami dla dzieci (np. stosunek masy ciała do wzrostu < -3SD, obwód ramienia <115 mm).
anoreksja, badania laboratoryjne, bulimia, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba nerek, choroba Parkinsona, choroby przewlekłe, choroby przewodu pokarmowego, dysfagia, morfologia krwi, napady objadania się, niedożywienie białkowo-energetyczne, niedożywienie związane z chorobą, niewydolność serca, POChP, poziom albumin, przewlekłe zapalenie trzustki, przezskórna endoskopowa gastrostomia, stan zapalny, suplementacja witaminowo-mineralna, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Niedożywienie stanowi istotny czynnik ryzyka pogorszenia rokowania u pacjentów hospitalizowanych, szczególnie w grupach wysokiego ryzyka, takich jak osoby starsze, pacjenci z chorobami przewlekłymi, krytycznie chorzy oraz dzieci z ciężkim niedożywieniem ostrym (SAM). Wczesna identyfikacja niedożywienia za pomocą narzędzi takich jak PNI, CONUT, NUTRIC i mNUTRIC, które opierają się na parametrach laboratoryjnych (albumina, limfocyty, cholesterol) oraz ocenie ryzyka żywieniowego, pozwala na wdrożenie odpowiedniej interwencji żywieniowej, co znacząco obniża śmiertelność i częstość powikłań. U pacjentów z posocznicą i COVID-19 wskaźniki te wykazują wysoką wartość prognostyczną, a u dzieci z SAM obecność objawów ostrzegawczych (hipoglikemia, obrzęk, biegunka) zwiększa ryzyko śmiertelności nawet 11-krotnie. Ponadto, sarkopenia i niska siła uścisku dłoni (HGS) są silnymi predyktorami złych wyników klinicznych, co podkreśla konieczność kompleksowego podejścia do oceny stanu odżywienia.
choroba Leśniowskiego-Crohna, markery biochemiczne, maszyna wektorów nośnych, niedożywienie związane z chorobą, nowotwory złośliwe, ostre niedożywienie, poziom albuminy, prealbumina, rękawowa gastrektomia, sarkopenia, siła uścisku dłoni, spoczynkowy wydatek energetyczny, stan zapalny, sztuczna inteligencja w medycynie, wskaźnik beztłuszczowej masy ciała