powierzchowne zakrzepowe zapalenie żył
Powierzchowne zakrzepowe zapalenie żył (thrombophlebitis superficialis) to schorzenie polegające na powstaniu zakrzepu wraz z towarzyszącym stanem zapalnym w obrębie żyły powierzchownej. Najczęściej dotyczy żył kończyn dolnych, szczególnie żyły odpiszczelowej, chociaż może wystąpić również w innych lokalizacjach.
W obrazie klinicznym dominuje zaczerwienienie, ból i obrzęk wzdłuż przebiegu zajętej żyły. Przy badaniu palpacyjnym wyczuwalny jest twardy, bolesny powrózek żylny. Schorzenie to często współwystępuje z żylakami, może być też powikłaniem kaniulacji żył obwodowych lub efektem urazu mechanicznego.
Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym, a w przypadkach wątpliwych pomocne jest badanie USG dopplerowskie, które pozwala wykluczyć zajęcie układu żył głębokich. Istotne jest różnicowanie z zakrzepicą żył głębokich, która niesie znacznie większe ryzyko zatorowości płucnej.
Leczenie obejmuje stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, kompresoterapię oraz miejscowe okłady. W przypadkach zaawansowanych lub przy zajęciu dużych odcinków żył stosuje się heparyny drobnocząsteczkowe. W przypadku powierzchownego zakrzepowego zapalenia żyły odpiszczelowej bliskiego ujścia do żyły udowej wskazane jest leczenie przeciwkrzepliwe ze względu na ryzyko rozprzestrzenienia się zakrzepu do układu głębokiego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Żylakowatość zakrzepowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w powierzchownym zakrzepowym zapaleniu żył (SVT) jest generalnie korzystne, zwłaszcza przy szybkim rozpoznaniu i leczeniu, z ustępowaniem objawów zwykle w ciągu 1-2 tygodni, choć stwardnienie żyły może utrzymywać się przez kilka tygodni do miesięcy. Jednak SVT wiąże się z istotnym ryzykiem powikłań, takich jak zakrzepica żył głębokich (DVT) występująca u 6-36% pacjentów oraz zatorowość płucna (PE) klinicznie podejrzewana u 2-13%, a nawet bezobjawowa u 33%. Progresja zakrzepu do żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej obserwowana jest w 3-15% przypadków, najczęściej w ciągu pierwszego miesiąca. Szczególnie niebezpieczne jest zajęcie zakrzepicą żył do 3 cm od połączenia odpiszczelowo-udowego, gdzie ryzyko progresji do DVT wynosi 14-70%, co wymaga leczenia analogicznego do DVT. Ryzyko nawrotu SVT waha się od 1,6% do 12,2% w leczeniu oraz 3,3% do 36,7% bez leczenia, zwłaszcza w obecności żylaków, które bez wycięcia predysponują do nawrotów.
bliznowacenie, dysfunkcja prawej komory, leczenie przeciwzakrzepowe, podstawowa opieka zdrowotna, połączenie odpiszczelowo-udowe, powierzchowne zakrzepowe zapalenie żył, przewlekły ból, stratyfikacja ryzyka, wstrząs, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, zakrzepowe zapalenie żyły odpiszczelowej, zatorowość płucna, żyła odpiszczelowa, żylakowatość zakrzepowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Żylakowatość zakrzepowa – Patofizjologia i mechanizm
Zakrzepowe zapalenie żył (Żylakowatość zakrzepowa) to proces patologiczny obejmujący tworzenie zakrzepu w świetle naczynia żylnego wraz z towarzyszącym stanem zapalnym ściany naczynia. Patogeneza opiera się na triadzie Virchowa: zastój żylny, hiperkoagulacja oraz uszkodzenie śródbłonka, z których uszkodzenie śródbłonka jest kluczowe dla inicjacji zakrzepu poprzez odsłonięcie kolagenu i aktywację płytek krwi. Proces ten jest wzmacniany przez czynnik tkankowy (TF) i trombinę, a także przez mechanizmy trombozapalenia, w tym uwalnianie neutrofilowych pułapek zewnątrzkomórkowych (NETs), które nasilają generację trombiny i agregację płytek. Hiperkoagulacja może mieć podłoże wrodzone (np. mutacje czynnika V Leiden, protrombiny G20210A) lub nabyte (np. nowotwory, urazy, stosowanie estrogenów). Warto podkreślić, że aspiryna jest mniej skuteczna w profilaktyce zakrzepowego zapalenia żył ze względu na dominującą rolę trombiny nad tromboksanem A2 w tym procesie.
choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik jądrowy kappa-B, czynnik martwicy nowotworu alfa, czynnik tkankowy, czynnik V Leiden, doustne środki antykoncepcyjne, hiperkoagulacja, interleukina-1, neutrofilowe pułapki zewnątrzkomórkowe, oksydaza ksantynowa, oporność na aktywowane białko C, powierzchowne zakrzepowe zapalenie żył, przeciwciała antyfosfolipidowe, reaktywne formy tlenu, staza żylna, triada Virchowa, trombina, tromboksan A2, trombomodulina, trombozapalenie, uszkodzenie śródbłonka, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zastój żylny, zatorowość płucna, żylakowatość zakrzepowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa