białko alfa-synukleina

Alfa-synukleina jest małym białkiem składającym się z 140 aminokwasów, kodowanym przez gen SNCA. Występuje głównie w tkance nerwowej, gdzie zlokalizowana jest przede wszystkim w zakończeniach presynaptycznych neuronów. Fizjologiczna rola alfa-synukleiny nie została w pełni poznana, jednak przypuszcza się, że uczestniczy w regulacji uwalniania neuroprzekaźników, plastyczności synaptycznej oraz w metabolizmie lipidów.

Szczególne znaczenie alfa-synukleiny wiąże się z jej patologiczną rolą w rozwoju chorób neurodegeneracyjnych określanych jako synukleinopatie. W warunkach patologicznych białko to ulega nieprawidłowemu fałdowaniu i agregacji, tworząc nierozpuszczalne złogi, które są głównym składnikiem ciał Lewy’ego – charakterystycznych inkluzji wewnątrzkomórkowych obserwowanych w chorobie Parkinsona, otępieniu z ciałami Lewy’ego oraz zaniku wieloukładowym (MSA).

Mutacje w genie SNCA (A53T, A30P, E46K, H50Q, G51D) są rzadką, ale istotną przyczyną rodzinnych postaci choroby Parkinsona. Ponadto, zwiększona liczba kopii genu (duplikacje i triplikacje) również prowadzi do rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, co podkreśla znaczenie poziomu ekspresji alfa-synukleiny w patogenezie tych schorzeń. Współczesne badania wskazują, że patologiczne formy alfa-synukleiny mogą rozprzestrzeniać się między neuronami na zasadzie podobnej do prionów, przyczyniając się do progresji choroby.