toksyczność mięśni szkieletowych
Toksyczność mięśni szkieletowych, zwana również miotoksycznością, to proces patologiczny, w którym dochodzi do uszkodzenia włókien mięśniowych. Może objawiać się bólem mięśni, osłabieniem, zwiększoną aktywnością enzymów mięśniowych w surowicy (CPK, LDH, ALAT, AspAT) oraz mioglobinurią, która w ciężkich przypadkach może prowadzić do niewydolności nerek.
Miotoksyczność może być wywołana przez różne czynniki, w tym leki (statyny, fibraty, niektóre antybiotyki, leki przeciwpsychotyczne), substancje toksyczne (alkohol, narkotyki), zaburzenia metaboliczne (niedobór elektrolitów, hipotermia), choroby autoimmunologiczne oraz intensywny wysiłek fizyczny. Najcięższą postacią toksyczności mięśniowej jest rabdomioliza, charakteryzująca się masywnym rozpadem miocytów i uwolnieniem ich zawartości do krwiobiegu.
Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (oznaczenie kinazy kreatynowej, mioglobiny, elektrolitów), obrazowanie (MRI mięśni), elektromiografię oraz w wybranych przypadkach biopsję mięśnia. Leczenie polega na usunięciu czynnika wywołującego, odpowiednim nawodnieniu pacjenta oraz kontroli powikłań, szczególnie ostrego uszkodzenia nerek. W przypadku toksyczności polekowej konieczne jest odstawienie lub zmiana dawkowania leku wywołującego objawy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipanthyl NT 145 145 mg
Dane przedkliniczne fenofibratu wskazują na toksyczność mięśni szkieletowych u szczurów przy dawkach powyżej 30 mg/kg, co stanowi około 17-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. Toksyczność mięśnia sercowego obserwowano przy dawkach około 3-krotnie przekraczających dawkę ludzką. U psów stwierdzono odwracalne zmiany w przewodzie pokarmowym przy dawkach około 5-krotnie wyższych niż u ludzi. Badania mutagenności wykazały brak potencjału genotoksycznego, natomiast karcynogenność ograniczała się do nowotworów wątroby u gryzoni, co jest zjawiskiem specyficznym dla tych gatunków i nie ma istotnego znaczenia klinicznego dla ludzi. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono działania teratogennego, a embriotoksyczność pojawiała się jedynie przy dawkach toksycznych dla matki. Fenofibrat nie wykazywał negatywnego wpływu na płodność, mimo obserwacji odwracalnej hipospermii i wakuolizacji jąder u młodych psów przy dużych dawkach.
degeneracja mięśnia sercowego, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fenofibrat, hipospermia, kwas fenofibrynowy, Lipanthyl NT, margines bezpieczeństwa, mutagenność fenofibratu, niedojrzałość jajników, niedokrwistość, nowotwór wątroby, owrzodzenie i nadżerka, potencjał genotoksyczny, proliferacja peroksysomów, przedłużenie ciąży, toksyczność mięśni szkieletowych, toksyczność mięśnia sercowego, toksyczność przewodu pokarmowego, wakuolizacja jąder, włókna mięśniowe typu I - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fibralipid 200 mg
Przedkliniczne badania fenofibratu wykazały toksyczność mięśni szkieletowych, głównie włókien typu I, przy dawkach przekraczających 30 mg/kg u szczurów, co odpowiada około 17-krotności maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. Nie stwierdzono toksycznego wpływu na mięsień sercowy przy dawce do 3-krotności dawki maksymalnej dla ludzi, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku. W badaniach na szczurach odnotowano niedokrwistość i spadek masy ciała przy dawkach znacznie wyższych niż terapeutyczne. U psów obserwowano odwracalne zmiany w przewodzie pokarmowym, jednak przy dawce około 5-krotnie wyższej niż maksymalna dawka u ludzi nie stwierdzono uszkodzeń, co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa dla układu pokarmowego. Fenofibrat nie wykazywał potencjału mutagennego, a nowotwory wątroby u gryzoni były związane z proliferacją peroksysomów, mechanizmem specyficznym dla tych gatunków i nieistotnym klinicznie dla ludzi.
degeneracja mięśnia sercowego, embriotoksyczność, fenofibrat, hypospermia, kwas fenofibrynowy, mutagenność, niedojrzałość jajników, niedokrwistość, nowotwór wątroby, owrzodzenia przewodu pokarmowego, potencjał genotoksyczny, potencjał teratogenny, proliferacja peroksysomów, teratogenność, toksyczność mięśni szkieletowych, wakuolizacja jąder, włókna mięśniowe typu I - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Grofibrat M 267 mg
Fenofibrat, a dokładniej jego aktywny metabolit kwas fenofibrynowy, wykazuje toksyczność narządową w badaniach przedklinicznych na zwierzętach laboratoryjnych, jednak przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniu na szczurach toksyczność mięśni szkieletowych (głównie włókien typu I) pojawiła się przy dawkach powyżej 30 mg/kg, co stanowi około 17-krotność maksymalnej dawki u ludzi. Toksyczność mięśnia sercowego nie była obserwowana przy dawkach do 3-krotności dawki terapeutycznej. U psów odwracalne zmiany w przewodzie pokarmowym wystąpiły przy dawkach około 5-krotnie wyższych niż u ludzi. Badania mutagenności wykazały brak potencjału mutagennego, natomiast karcynogenność obserwowano jedynie u gryzoni w postaci nowotworów wątroby związanych z proliferacją peroksysomów, co jest efektem specyficznym dla tych gatunków i nie ma znaczenia klinicznego dla ludzi. Fenofibrat nie wykazuje działania teratogennego, choć przy toksycznych dawkach dla matki obserwowano embriotoksyczność oraz wydłużenie ciąży i trudności porodowe.
aktywna forma leku, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, dystocja, działanie embriotoksyczne, fenofibrat, hipospermia, kwas fenofibrynowy, margines bezpieczeństwa, niedojrzałość jajników, niedokrwistość, nowotwór wątroby, owrzodzenie przewodu pokarmowego, płodność, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, proliferacja peroksysomów, toksyczność mięśni szkieletowych, toksyczność narządowa, układ rozrodczy, wakuolizacja jąder, włókno mięśniowe typu I, zmiany degeneracyjne mięśnia sercowego