ocena farmakologiczna bezpieczeństwa

Ocena farmakologiczna bezpieczeństwa to kompleksowy proces badawczy mający na celu określenie potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem substancji leczniczych. Jest kluczowym elementem badań przedklinicznych, które muszą zostać przeprowadzone przed rozpoczęciem badań klinicznych z udziałem ludzi.

W ramach oceny farmakologicznej bezpieczeństwa prowadzi się szereg badań na modelach in vitro oraz in vivo, które koncentrują się na wpływie substancji na kluczowe układy organizmu: sercowo-naczyniowy, oddechowy i ośrodkowy układ nerwowy. Celem jest identyfikacja niezamierzonych działań farmakodynamicznych, które mogą stanowić zagrożenie dla pacjentów.

Podstawowe testy obejmują ocenę kardiotoksyczności (m.in. badanie wpływu na kanały jonowe, potencjał QT), neurotoksyczności oraz wpływu na funkcje oddechowe. W nowszych podejściach stosuje się także zaawansowane modele komputerowe i techniki in silico, które pozwalają na wstępną ocenę bezpieczeństwa bez konieczności przeprowadzania badań na zwierzętach.

Wyniki oceny farmakologicznej bezpieczeństwa determinują dalsze losy potencjalnego leku – pozwalają ustalić bezpieczne dawki w badaniach klinicznych, identyfikują potencjalne grupy ryzyka oraz wpływają na projektowanie protokołów badań klinicznych pod kątem monitorowania specyficznych działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ralago 1 mg

Rasagilina (Ralago 1 mg) przeszła kompleksowe badania przedkliniczne obejmujące ocenę farmakologiczną bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego przy stężeniach klinicznych, choć przy bardzo wysokich, cytotoksycznych stężeniach obserwowano wzrost aberracji chromosomalnych, które jednak nie są osiągalne w warunkach terapeutycznych. Badania rakotwórczości na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego nawet przy ekspozycji 84-339 razy wyższej niż u ludzi stosujących dawkę 1 mg/dobę, natomiast u myszy zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolaka oskrzelikowego/pęcherzykowego i/lub raka przy ekspozycji 144-213 razy przekraczającej stężenia kliniczne.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, badanie in vitro, badanie in vivo, choroba Parkinsona, cytotoksyczność, dawka terapeutyczna, ekspozycja systemowa, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hepatocyty, ocena farmakologiczna bezpieczeństwa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rasagilina, różnice międzygatunkowe, toksyczność po podaniu wielokrotnym
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apiprax 15 mg

Dane przedkliniczne dotyczące arypiprazolu, substancji czynnej leku Apiprax, obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych i toksykologicznych, które nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Toksyczność po podaniu wielokrotnym ujawniała się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki kliniczne, m.in. toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi), zwiększona częstość nowotworów nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotnie wyższe), oraz kamica żółciowa u małp przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi). W badaniach na młodych zwierzętach nie stwierdzono neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój, a badania genotoksyczności potwierdziły brak właściwości genotoksycznych arypiprazolu.
arypiprazol, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, ocena farmakologiczna bezpieczeństwa, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rak nadnerczy, toksyczność, toksyczność ciążowa, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cezera 5 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne lewocetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej produktu leczniczego Cezera, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Ocena farmakologiczna nie ujawniła istotnych niepożądanych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym u zwierząt nie wykazały patologicznych zmian w narządach wewnętrznych ani zaburzeń funkcjonalnych, a obserwowane efekty były odwracalne i pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających dawki stosowane u ludzi. Kompleksowe testy genotoksyczności (w tym test Amesa, aberracji chromosomowych i mikrojądrowy in vivo) nie potwierdziły działania mutagennego lub genotoksycznego leku.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, karcynogenność, lewocetyryzyna dichlorowodorek, ocena farmakologiczna bezpieczeństwa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, podanie wielokrotne, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa przedklinicznego, profil farmakologiczny bezpieczeństwa, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczny wpływ na rozrodczość, układ sercowo-naczyniowy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexilant 60 mg

Dane przedkliniczne dotyczące dekslanzoprazolu, zawartego w kapsułkach o zmodyfikowanym uwalnianiu Dexilant, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka w zakresie farmakologicznego bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Dekslanzoprazol jest enancjomerem R lanzoprazolu, a ocena rakotwórczości opiera się głównie na badaniach lanzoprazolu, które u szczurów wykazały hiperplazję komórek ECL żołądka oraz rakowiaka komórek ECL, metaplazję jelitową, hiperplazję i łagodne nowotwory komórek Leydiga, a także zanik siatkówki po 18 miesiącach. U myszy obserwowano hiperplazję komórek ECL, nowotwory wątroby i gruczolaka sieci jądra. Wyniki genotoksyczności lanzoprazolu były mieszane: dodatnie w teście Amesa i aberracji chromosomowych in vitro, ale negatywne w testach UDS, mikrojądrowym u myszy i aberracji chromosomowych in vivo. Dekslanzoprazol wykazał podobne wyniki genotoksyczności in vitro, ale negatywny wynik w teście mikrojądrowym in vivo u myszy.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, badanie toksykokinetyczne, dekslanzoprazol, enancjomer R lanzoprazolu, genotoksyczność, gruczolak sieci jądra, hipergastrynemia, hiperplazja komórek ECL, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, komórki ECL żołądka, komórki Leydiga, komórki szpiku kostnego, maksymalna zalecana dawka, metaplazja jelitowa, mieszanina racemiczna, nieplanowana synteza DNA, nowotwór wątroby, ocena farmakologiczna bezpieczeństwa, poziom narażenia, rakowiak komórek ECL, test aberracji chromosomowych, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na rozród i rozwój, zahamowanie wydzielania kwasu, zanik siatkówki, zgrubienie zastawki serca

ocena farmakologiczna bezpieczeństwa

Powiązane wpisy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ralago 1 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apiprax 15 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cezera 5 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexilant 60 mg