toksyczność nadnerczy

Toksyczność nadnerczy odnosi się do uszkodzenia gruczołów nadnerczowych w wyniku działania substancji toksycznych, leków lub innych czynników szkodliwych. Nadnercza są kluczowymi gruczołami wydzielania wewnętrznego, produkującymi hormony steroidowe (kortyzol, aldosteron) oraz katecholaminy (adrenalina, noradrenalina), niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Liczne substancje mogą wykazywać działanie toksyczne na nadnercza, w tym niektóre leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol), przeciwnowotworowe, etomidat stosowany w anestezji, a także metale ciężkie, pestycydy i toksyny środowiskowe. Mechanizmy toksyczności obejmują hamowanie kluczowych enzymów steroidogenezy, indukcję stresu oksydacyjnego, uszkodzenie mitochondriów czy zaburzenie sygnalizacji komórkowej.

Klinicznie toksyczność nadnerczy może manifestować się objawami niedoczynności kory nadnerczy, takimi jak osłabienie, zmęczenie, hipotensja, hipoglikemia, zaburzenia elektrolitowe czy zwiększona podatność na stres. W przypadkach uszkodzenia rdzenia nadnerczy mogą występować zaburzenia regulacji ciśnienia tętniczego i rytmu serca. Diagnostyka obejmuje ocenę stężenia hormonów nadnerczowych i ACTH oraz testy dynamiczne, a leczenie polega na odstawieniu czynnika uszkadzającego i substytucji hormonalnej.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl