szlak metaboliczny aminokwasów
Szlak metaboliczny aminokwasów to zespół reakcji biochemicznych odpowiedzialnych za przekształcanie aminokwasów w organizmie. Obejmuje on procesy kataboliczne (rozkład aminokwasów) oraz anaboliczne (synteza aminokwasów).
W procesie katabolizmu aminokwasów dochodzi do deaminacji (usunięcia grupy aminowej), której produktem jest amoniak, neutralizowany w wątrobie poprzez cykl mocznikowy. Pozostałe łańcuchy węglowe są przekształcane w intermediaty cyklu Krebsa lub związki ketogeniczne i glukogeniczne, które mogą być wykorzystane do produkcji energii lub glukozy.
Szlaki anaboliczne umożliwiają syntezę aminokwasów endogennych z prekursorów metabolicznych. Warto pamiętać, że organizm ludzki nie posiada zdolności syntezy aminokwasów egzogennych (walina, leucyna, izoleucyna, fenyloalanina, tryptofan, metionina, treonina, lizyna, histydyna), które muszą być dostarczane z dietą.
Zaburzenia szlaków metabolicznych aminokwasów prowadzą do poważnych chorób metabolicznych, takich jak fenyloketonuria, choroba syropu klonowego czy tyrozynemia. Diagnostyka tych zaburzeń opiera się na badaniu profilu aminokwasów w płynach ustrojowych oraz badaniach genetycznych.