różnicowanie płciowe płodu

Różnicowanie płciowe płodu to złożony proces biologiczny, który rozpoczyna się od momentu zapłodnienia i prowadzi do rozwoju męskich lub żeńskich cech płciowych. Determinacja płci zależy przede wszystkim od obecności chromosomu Y – jego obecność (kariotyp 46,XY) kieruje rozwój w stronę płci męskiej, a jego brak (kariotyp 46,XX) w stronę płci żeńskiej.

Kluczowym etapem różnicowania płciowego jest rozwój gonad z obojętnej tkanki gonadalnej. U płodów z chromosomem Y, gen SRY (Sex-determining Region Y) aktywuje kaskadę procesów prowadzących do rozwoju jąder około 6-7 tygodnia ciąży. W przypadku braku genu SRY, rozwija się jajnik, przy czym proces ten rozpoczyna się później – około 12 tygodnia ciąży.

Hormony produkowane przez rozwijające się gonady odgrywają decydującą rolę w dalszym różnicowaniu. U płodów męskich, jądra wydzielają testosteron i hormon anty-Müllerowski (AMH), które odpowiednio stymulują rozwój przewodów Wolffa w męskie drogi wyprowadzające nasienie oraz powodują zanik przewodów Müllera. U płodów żeńskich, brak tych hormonów prowadzi do zaniku przewodów Wolffa i rozwoju przewodów Müllera w jajowody, macicę i górną część pochwy.

Zaburzenia różnicowania płciowego (DSD – Disorders of Sex Development) mogą wynikać z nieprawidłowości na różnych etapach tego procesu: genetycznych (np. zespół Turnera, zespół Klinefeltera), rozwoju gonad (np. dysgenezja gonad) lub działania hormonów (np. wrodzony przerost nadnerczy). Wczesna diagnostyka i odpowiednie postępowanie medyczne są kluczowe dla optymalnego rozwoju i dobrostanu osób z DSD.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl