rhabdomioliza

Rhabdomioliza to stan kliniczny charakteryzujący się rozpadem komórek mięśni poprzecznie prążkowanych, prowadzącym do uwolnienia ich zawartości, w tym mioglobiny, kinazy kreatynowej oraz elektrolitów do krwiobiegu. Do najczęstszych przyczyn tego zespołu należą urazy, nadmierny wysiłek fizyczny, nadużywanie substancji (np. alkoholu, narkotyków), infekcje, zaburzenia elektrolitowe, a także niektóre leki.

Klinicznie rhabdomioliza może prezentować się jako triada objawów: bóle mięśniowe, osłabienie oraz ciemne zabarwienie moczu (kolor herbaty lub coca-coli), choć pełna triada występuje jedynie u około 10% pacjentów. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu aktywności kinazy kreatynowej (CK), której wartości przekraczają zwykle 5-krotnie górną granicę normy, często osiągając poziom 10 000-100 000 IU/L.

Najpoważniejszym powikłaniem rhabdomiolizy jest ostre uszkodzenie nerek, które występuje u około 15-50% pacjentów. Wynika ono z nefrotoksycznego działania mioglobiny, obturacji kanalików nerkowych oraz bezpośredniego uszkodzenia komórek nerkowych. Inne powikłania obejmują zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hiperkalemię, hipokalcemię), kwasicę metaboliczną, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych oraz zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC).

Leczenie rhabdomiolizy koncentruje się na intensywnej płynoterapii dożylnej (nawet do 10 litrów/dobę), mającej na celu utrzymanie diurezy na poziomie 200-300 ml/h. W przypadku ciężkiej hiperkalemii lub kwasicy może być konieczne leczenie nerkozastępcze. Istotna jest również identyfikacja i eliminacja czynnika wywołującego oraz monitorowanie parametrów nerkowych i elektrolitowych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl