wzrost aktywności aminotransferaz
Wzrost aktywności aminotransferaz (AspAT – aminotransferaza asparaginianowa i AlAT – aminotransferaza alaninowa) jest istotnym wskaźnikiem uszkodzenia komórek wątrobowych. Aminotransferazy to enzymy wewnątrzkomórkowe, które w przypadku uszkodzenia hepatocytów przedostają się do krwiobiegu, co prowadzi do zwiększenia ich stężenia w surowicy.
Podwyższone wartości aminotransferaz mogą być objawem różnorodnych schorzeń wątroby, takich jak wirusowe zapalenie wątroby, alkoholowe i niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, choroby autoimmunologiczne wątroby czy toksyczne uszkodzenie narządu. Wzrost aktywności tych enzymów może również wystąpić w przebiegu chorób pozawątrobowych, m.in. zawału mięśnia sercowego (głównie AspAT), uszkodzenia mięśni szkieletowych, niektórych nowotworów czy chorób tarczycy.
Diagnostycznie istotny jest nie tylko sam fakt zwiększenia aktywności aminotransferaz, ale również proporcje między nimi. W wirusowych zapaleniach wątroby czy polekowych uszkodzeniach narządu obserwuje się przeważnie wyższe wartości AlAT niż AspAT. Z kolei w alkoholowym uszkodzeniu wątroby czy marskości stosunek AspAT:AlAT jest zazwyczaj większy niż 2:1. Stopień wzrostu aktywności tych enzymów może wskazywać również na ciężkość uszkodzenia hepatocytów.
W przypadku stwierdzenia podwyższonych wartości aminotransferaz konieczne jest przeprowadzenie dalszej diagnostyki w celu ustalenia przyczyny ich wzrostu. Obejmuje ona m.in. ocenę innych parametrów biochemicznych wątroby, badania serologiczne w kierunku wirusowych zapaleń wątroby, badania obrazowe narządu, a w niektórych przypadkach biopsję wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Teikoplanina BRADEX 400 mg* *odpowiada 400 000 IU
Teikoplanina, glikopeptydowy antybiotyk, wykazuje istotny profil działań niepożądanych, z naciskiem na ryzyko nefrotoksyczności, które jest zależne od schematu dawkowania. Przy niskich dawkach nasycających (średnio 6 mg/kg dwa razy na dobę, następnie 6 mg/kg raz na dobę) nefrotoksyczność występuje u około 2% pacjentów. Natomiast w badaniu obserwacyjnym u 300 pacjentów leczonych wysokimi dawkami nasycającymi (12 mg/kg dwa razy na dobę, średnio 5 dawek, a następnie 12 mg/kg raz na dobę) wskaźnik nefrotoksyczności wyniósł 11,0% w pierwszych 10 dniach terapii, 20,6% skumulowanie do 60 dni po leczeniu oraz 27,0% u pacjentów z ponad 5 dawkami nasycającymi. Ponadto, teikoplanina może wywoływać reakcje anafilaktyczne, zaburzenia słuchu (głuchota, ubytek słuchu, szumy uszne), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, eozynofilia) oraz inne działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10, takie jak ropień, zapalenie żył, skurcz oskrzeli, biegunka, wysypka i podwyższone stężenie kreatyniny.
antybiotyk glikopeptydowy, eozynofilia, głuchota, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, nefrotoksyczność, ototoksyczność, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, szumy uszne, teikoplanina, wzrost aktywności aminotransferaz, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie słuchu, zakażenie kości i stawów, zapalenie wsierdzia, zapalenie żył - Leksykon leków
Interakcje leku – Daylette 3 mg + 0,02 mg
Daylette, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie ważne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu HCV, takimi jak ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir oraz sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, które mogą powodować ponad pięciokrotny wzrost aktywności aminotransferaz (AlAT). W takich przypadkach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do Daylette jest możliwy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. Induktory enzymów mikrosomalnych (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą zwiększać metabolizm hormonów, co skutkuje ryzykiem krwawień śródcyklicznych i obniżoną skutecznością antykoncepcyjną; w przypadku krótkotrwałego leczenia konieczne jest stosowanie dodatkowej metody barierowej przez cały okres terapii i 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy terapii długotrwałej rekomendowana jest zmiana na niehormonalną metodę antykoncepcji.
antagonista aldosteronu, cyklosporyna, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, fibrynoliza, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, hiperkaliemia, hormonalna antykoncepcja, indukcja enzymatyczna, induktory enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwdrgawkowy, leki przeciwwirusowe, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ombitaswir parytaprewir rytonawir dazabuwir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, steroid antykoncepcyjny, stężenie aldosteronu, teofilina, tyzanidyna, wzrost aktywności aminotransferaz, zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Synoptis 150 mg
Darunavir Synoptis jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na darunawir lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (28,47 mg/tabletka 150 mg), glikol propylenowy (20,84 mg/tabletka 150 mg) oraz żółcień pomarańczową FCF (E110) w wyższych dawkach. Leku nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia działań niepożądanych. Przeciwwskazane jest także łączenie darunawiru z ryfampicyną w połączeniu z małą dawką rytonawiru, produktami zawierającymi lopinawir/rytonawir, a także z preparatami z dziurawcem zwyczajnym, ze względu na indukcję CYP3A4 i obniżenie stężeń darunawiru, co zmniejsza skuteczność terapii.
alfuzosyna, amiodaron, arytmia nadkomorowa, awanafil, beprydyl, chinidyna, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cyzapryd, dabigatran, dapoksetyna, darunawir z rytonawirem, depresja oddechowa, dihydroergotamina, domperidon, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, elbaswir/grazoprewir, ergometryna, ergotamina, induktor CYP3A4, inhibitor trombiny, iwabradyna, klasyfikacja Child-Pugh, kolchicyna, kwetiapina, lek prokinetyczny, lek przeciwpłytkowy, lomitapid, lopinawir i rytonawir, lowastatyna, lurazydon, metylergonowina, midazolam, migotanie przedsionków, miopatia i neuropatia, nadwrażliwość na darunawir, nagła śmierć sercowa, naloksegol, pimozyd, priapizm, przedwczesny wytrysk, przerost gruczołu krokowego, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, ranolazyna, ryfampicyna, schizofrenia, sertindol, syldenafil, symwastatyna, tętnicze nadciśnienie płucne, tikagrelor, torsade de pointes, triazolam, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wydłużenie odstępu QT, wzrost aktywności aminotransferaz, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca, zaparcie wywołane opioidami, zatrucie alkaloidami sporyszu, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esogno 2 mg
Eszopiklon (Esogno) był badany klinicznie u 1626 dorosłych pacjentów w dawkach 1-3 mg przez okres do 6 miesięcy, z grupą kontrolną 858 pacjentów otrzymujących placebo. Najczęstsze działania niepożądane obejmowały zaburzenia smaku, ból głowy, senność, suchość w ustach, zawroty głowy i nudności, występujące u mniej niż 10% pacjentów. U osób starszych profil działań niepożądanych jest podobny, z dodatkowymi objawami takimi jak zamglone widzenie i świąd. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne działania niepożądane, takie jak amnezja wsteczna, depresja, reakcje paradoksalne (np. pobudzenie, agresja, omamy), uzależnienie fizyczne i psychiczne, depresja oddechowa oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja. Ryzyko upadków jest zwiększone zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.
albuminuria, amnezja wsteczna, anoreksja, depersonalizacja, depresja oddechowa, dysgeuzja, eozynofilia, eszopiklon, fosfataza alkaliczna, fotodermatoza, hipokaliemia, hipokineza, kamica nerkowa, leukopenia, miastenia, migrena, nadciśnienie, nadczynność tarczycy, niedokrwistość hipochromowa, niestabilność emocjonalna, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, obniżone libido, obrzęk języka, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, otępienie, parestezja, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, reakcja paradoksalna, senność, somnambulizm, stan splątania, suchość w ustach, świąd, szumy uszne, wzrost aktywności aminotransferaz, zaburzenie smaku, zaburzenie węchu, zamglone widzenie, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sortis 20 20 mg
Atorwastatyna w postaci tabletek do rozgryzania i żucia (SORTIS 10 mg i 20 mg) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (1,25 mg w tabletce 10 mg i 2,5 mg w tabletce 20 mg). Leku nie należy stosować u osób z czynną chorobą wątroby, niewyjaśnionym, trwałym wzrostem aktywności aminotransferaz przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy, a także u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Ponadto, stosowanie atorwastatyny jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów leczonych lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem, stosowanymi w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C.
aminotransferaza, aspartam, atorwastatyna, czynna choroba wątroby, enzymy wątrobowe, glekaprewir z pibrentaswirem, górna granica normy, karmienie piersią, lek przeciwwirusowy, nadwrażliwość na substancję czynną, substancja pomocnicza, tabletka do rozgryzania i żucia, trójwodna sól wapniowa, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wzrost aktywności aminotransferaz, WZW typu C