allogeniczny przeszczep szpiku

Allogeniczny przeszczep szpiku (allo-HSCT, allogeneic hematopoietic stem cell transplantation) to procedura medyczna polegająca na transferze komórek macierzystych od zdrowego dawcy do biorcy po wcześniejszym przygotowaniu jego organizmu za pomocą chemioterapii i/lub radioterapii. W przeciwieństwie do przeszczepu autologicznego, gdzie źródłem komórek jest sam pacjent, w przeszczepie allogenicznym dawcą jest inna osoba – najczęściej zgodny w układzie HLA członek rodziny lub niespokrewniony dawca.

Procedura ta jest stosowana w leczeniu wielu nowotworów hematologicznych (białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi), niektórych guzów litych oraz chorób nienowotworowych (ciężkie wrodzone niedobory odporności, hemoglobinopatie, wrodzone zaburzenia metaboliczne). Głównym celem terapeutycznym jest nie tylko odbudowa prawidłowego układu krwiotwórczego, ale również wykorzystanie reakcji przeszczep przeciw nowotworowi (GVT, graft-versus-tumor).

Kluczowe znaczenie w powodzeniu allogenicznego przeszczepu szpiku ma stopień zgodności tkankowej między dawcą a biorcą. Niezgodność może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD, graft-versus-host disease). Inne istotne komplikacje obejmują infekcje oportunistyczne w okresie aplazji i późniejszej immunosupresji, a także toksyczność narządową związaną z leczeniem kondycjonującym.

Współczesne protokoły przeszczepowe obejmują różne schematy kondycjonowania (mieloablacyjne, o zredukowanej intensywności lub niemieloablacyjne), różne źródła komórek macierzystych (szpik kostny, krew obwodowa, krew pępowinowa) oraz zaawansowane strategie profilaktyki i leczenia GVHD, co pozwala na indywidualizację procedury i poprawę wyników leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl