śródczaszkowy
Śródczaszkowy (intracranial) to termin anatomiczny odnoszący się do struktur lub procesów zlokalizowanych wewnątrz jamy czaszki. Jama czaszki zawiera mózg, opony mózgowe, naczynia krwionośne oraz płyn mózgowo-rdzeniowy, które tworzą złożony i delikatny układ.
Patologie śródczaszkowe obejmują szereg schorzeń, takich jak krwawienia (krwiak nadtwardówkowy, podtwardówkowy, śródmózgowy), guzy, infekcje, wodogłowie oraz urazy. Nadciśnienie śródczaszkowe, czyli podwyższone ciśnienie wewnątrz czaszki, stanowi poważny stan kliniczny wymagający szybkiej interwencji, gdyż może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń mózgu.
Diagnostyka patologii śródczaszkowych opiera się głównie na badaniach obrazowych takich jak tomografia komputerowa (TK) i rezonans magnetyczny (MRI), które umożliwiają szczegółową wizualizację struktur wewnątrzczaszkowych. W przypadkach wzrostu ciśnienia śródczaszkowego monitorowanie jego wartości za pomocą czujników wewnątrzczaszkowych ma kluczowe znaczenie dla prowadzenia skutecznej terapii.
Leczenie schorzeń śródczaszkowych zależy od ich przyczyny i może obejmować interwencje neurochirurgiczne, terapię farmakologiczną oraz zabiegi odbarczające mające na celu obniżenie ciśnienia wewnątrz czaszki. Ze względu na ograniczoną przestrzeń wewnątrz sztywnej jamy czaszki, patologie śródczaszkowe często wymagają pilnej diagnostyki i leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przetoki tętniczo-żylne opony twardej – Diagnostyka i diagnoza
Przetoki tętniczo-żylne opony twardej (DAVF) to rzadkie malformacje naczyniowe stanowiące 10-15% wszystkich malformacji mózgu, najczęściej diagnozowane u pacjentów w wieku 40-60 lat. Diagnostyka opiera się na zaawansowanych technikach obrazowania: tomografia komputerowa (CT) wykazuje wtórne zmiany takie jak obrzęk mózgu czy krwawienie, a tomografia komputerowa z angiografią (CTA) pozwala na ocenę rozszerzonych naczyń i zatok żylnych. MRI, szczególnie w przypadku rdzeniowych DAVF (SDAVF), uwidacznia obrzęk rdzenia i charakterystyczne „flow voids”. Czasowo rozdzielcza angiografia MR (trMRA) przy polu 3T wykazuje wysoką czułość w wykrywaniu i klasyfikacji DAVF. Złotym standardem pozostaje cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA), umożliwiająca precyzyjną ocenę liczby, lokalizacji i anatomii przetok oraz drenażu żylnego, co jest kluczowe dla klasyfikacji (Borden, Cognard) i planowania leczenia.
angiografia mózgowa, angiografia rezonansu magnetycznego, angiografia tomografii komputerowej, cyfrowa angiografia subtrakcyjna, drenaż żylny, dysfunkcja zwieracza, embolizacja endowaskularna, embolizacja przeztętnicza, embolizacja przezżylna, klasyfikacja Bordena, klasyfikacja Cognarda, krwawienie, krwotok śródczaszkowy, malformacja naczyniowa, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadciśnienie żylne, niedokrwienie pnia mózgu, obrzęk mózgu, odpływ żylny, otępienie, parkinsonizm, przetoka rdzeniowa, przetoka tętniczo-żylna opony twardej, radiochirurgia stereotaktyczna, rdzeniowa przetoka tętniczo-żylna opony twardej, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie naczynia, śródczaszkowy, stwardnienie rozsiane, szum pulsacyjny, tomografia komputerowa, wodogłowie, zaburzenie czuciowe, zapalenie rdzenia poprzecznego, zatoka żylna, zespół klinicystów, znak brakującego fragmentu - Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Diagnostyka i diagnoza
Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny, stanowiący mniej niż 2% guzów tkanek miękkich, najczęściej lokalizujący się w jamie opłucnowej, ale mogący występować w różnych lokalizacjach. Diagnostyka SFT wymaga podejścia multidyscyplinarnego, obejmującego ocenę kliniczną, badania obrazowe (CT, MRI z charakterystycznym wzorem „yin-yang” na T2), biopsję (preferowana gruboigłowa) oraz badania histopatologiczne i immunohistochemiczne. Kluczowym markerem jest jądrowa ekspresja STAT6, będąca surogatem fuzji genów NAB2-STAT6, obecnej w około 91% przypadków, co stanowi złoty standard diagnostyczny. Dodatkowo, pozytywność CD34 (ok. 90%), CD99 (70%) i BCL-2 (50%) wspiera rozpoznanie, natomiast brak ekspresji EMA, S100, desmin i SMA pomaga w różnicowaniu z innymi nowotworami. Ocena złośliwości opiera się na kryteriach WHO 2021, takich jak martwica, indeks mitotyczny ≥4/10 HPF, atypia jądrowa i naciekanie, a także na czynnikach prognostycznych jak wielkość guza >10 cm i lokalizacja pozaopłucnowa.
badanie histologiczne, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie ultrasonograficzne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja otwarta, fuzja genów NAB2-STAT6, guz tkanki miękkiej, hybrydyzacja fluorescencyjna in situ, indeks mitotyczny, jama opłucnowa, komórka wrzecionowata, lek antyangiogenny, marker immunohistochemiczny, marker neuroendokrynny, martwica guza, międzybłoniak, oponiak, przerzut odległy, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji, radiochemioterapia, radioterapia pooperacyjna, rezonans magnetyczny, RT-PCR, samotny guz włóknisty, sekwencjonowanie następnej generacji, śródczaszkowy, terapia adjuwantowa, tomografia komputerowa