globulina wiążąca hormony tarczycy
Globulina wiążąca hormony tarczycy (TBG – Thyroxine-binding globulin) to białko osocza krwi, które transportuje hormony tarczycy – tyroksynę (T4) i trijodotyroninę (T3) w krwiobiegu. Jest głównym nośnikiem tych hormonów, wiążąc około 75% krążącej tyroksyny.
TBG jest syntetyzowana w wątrobie, a jej stężenie we krwi może ulegać zmianom pod wpływem różnych czynników. Podwyższone stężenie TBG obserwuje się w ciąży, podczas przyjmowania estrogenów, doustnych środków antykoncepcyjnych oraz u pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby. Obniżone stężenie występuje przy niedoborach białkowych, zespole nerczycowym, w chorobach wątroby, po stosowaniu androgenów lub glikokortykosteroidów.
Zmiany stężenia TBG wpływają na całkowite stężenie hormonów tarczycy we krwi, jednak zwykle nie wpływają na stężenie wolnych, biologicznie aktywnych frakcji hormonów. Dlatego w diagnostyce chorób tarczycy najważniejsze jest oznaczanie stężenia wolnych hormonów (FT3, FT4). Oznaczanie TBG może być pomocne w interpretacji wyników badań hormonów tarczycy, szczególnie w stanach, gdy występują nieprawidłowości w wiązaniu hormonów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Systen 50 50 mcg/24 h (3,2 mg)
System transdermalny Systen 50 zawiera 3,2 mg estradiolu półwodnego i uwalnia 50 μg estradiolu na dobę przez powierzchnię 16 cm². Estradiol (17β-estradiol) jest biologicznie najsilniejszym estrogenem, identycznym z endogennym hormonem produkowanym przez jajniki, który reguluje proliferację endometrium i funkcje komórkowe poprzez wiązanie z receptorami jądrowymi. W okresie menopauzy spadek stężenia estradiolu prowadzi do objawów takich jak uderzenia gorąca, zaburzenia snu, obniżenie nastroju, atrofia sromu i pochwy oraz zwiększona utrata masy kostnej. Przezskórna aplikacja estradiolu w dawce 50 μg/dobę skutecznie kompensuje niedobór estrogenów, minimalizując jednocześnie wpływ na syntezę białek w wątrobie i czynniki krzepnięcia, co odróżnia ją od terapii doustnej.
17β-estradiol, atrofia sromu, endometrium, estradiol półwodny, estrogenowa terapia zastępcza, faza folikularna, gęstość mineralna kości, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, globulina wiążąca kortyzol, hormon steroidowy, kręgosłup lędźwiowy, nastrój depresyjny, niestabilność naczynioruchowa, objawy wazomotoryczne, osteokalcyna, resorpcja kości, system transdermalny, uderzenie gorąca, złamanie biodra - Leksykon substancji czynnych
Tibolon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tibolon jest stosowany w terapii objawów pomenopauzalnych, jednak wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka, zwłaszcza u kobiet z zachowaną macicą, ze względu na zwiększone ryzyko raka piersi, raka endometrium oraz udaru mózgu. Zaleca się coroczną ocenę stanu pacjentki, w tym badania ginekologiczne i piersi, a także monitorowanie ewentualnych krwawień z dróg rodnych. Ryzyko raka piersi wzrasta już po 3 latach stosowania dawki 2,5 mg tibolonu, a ryzyko raka endometrium rośnie wraz z czasem terapii. Tibolon może powodować wzrost grubości endometrium widoczny w USG przezpochwowym oraz krwawienia śródcykliczne, które wymagają diagnostyki w przypadku utrzymywania się powyżej 6 miesięcy. Ponadto, tibolon zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, choć jest ono niższe niż przy konwencjonalnej HTZ, jednak u pacjentek z zaburzeniami krzepliwości stosowanie jest przeciwwskazane. Przerwanie terapii jest konieczne w przypadku żółtaczki, istotnego wzrostu ciśnienia tętniczego, migrenowych bólów głowy lub ciąży.
astma, badanie ginekologiczne, badanie ultrasonograficzne przezpochwowe, biopsja endometrium, brak laktazy, CBG, cholesterol całkowity, cholesterol frakcji HDL, cholesterol frakcji LDL, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, demencja, endometrioza, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, hiperplazja endometrium, hipertrójglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, HTZ, kamica żółciowa, kortyzol, lipoproteiny, mammografia, mięśniak gładkokomórkowy, migrena, migrenowy ból głowy, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienny udar mózgu, nietolerancja galaktozy, objawy pomenopauzalne, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, rak błony śluzowej macicy, rak jajnika, rak piersi, SHBG, stężenie trójglicerydów, T3, T4, tibolon, toczeń rumieniowaty układowy, trójjodotyronina, tyroksyna, udar mózgu, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy i galaktozy, żółtaczka, zwiększona krzepliwość krwi, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Noretysteron octan – Właściwości farmakodynamiczne
Noretysteronu octan (NETA) jest syntetycznym progestagenem, pochodną 19-nortestosteronu, stosowanym w terapii hormonalnej menopauzy w połączeniu z 17β-estradiolem. W systemie transdermalnym Systen Conti uwalnia się w dawce 170 µg/dobę z plastra o powierzchni 16 cm², zawierającego 11,2 mg substancji. Jego główną funkcją jest przeciwdziałanie estrogenozależnej proliferacji endometrium, co zapobiega hiperplazji i zmniejsza ryzyko rozwoju raka endometrium u kobiet z zachowaną macicą stosujących HTZ. Terapia sekwencyjna Systen Sequi, obejmująca 14 dni monoterapii estradiolem (3,2 mg) oraz 14 dni terapii skojarzonej z noretysteronu octanem, naśladuje fizjologiczne zmiany hormonalne cyklu miesiączkowego, zapewniając skuteczne łagodzenie objawów menopauzalnych oraz ochronę endometrium.
17β-estradiol, 19-nortestosteron, atrofia urogenitalna, cykl miesiączkowy, czynnik krzepnięcia, działanie progestagenne, działanie synergistyczne, efekt pierwszego przejścia, estrogenowa terapia zastępcza, farmakokinetyka, faza folikularna, faza lutealna, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, globulina wiążąca kortyzol, hiperplazja, hormonalna terapia zastępcza, noretysteronu octan, objawy menopauzalne, objawy naczynioruchowe, obraz cytologiczny pochwy, podanie przezskórne, rak endometrium, synteza białek wątrobowych, system transdermalny, terapia sekwencyjna, uderzenia gorąca, układ krzepnięcia, uwalnianie substancji czynnej, wskaźnik Kuppermana, zaburzenie funkcji wątroby, związek progestagenowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Danazol Polfarmex 200 mg
Danazol, syntetyczny steroid z grupy pochodnych etinylotestosteronu (kod ATC: G03XA01), wykazuje złożony mechanizm działania receptorowego, z najsilniejszym powinowactwem do receptorów androgenowych, mniejszym do progesteronowych i najsłabszym do estrogenowych. Jego farmakodynamika obejmuje zarówno efekty androgenowe, antyandrogenowe, progestagenne, antyprogestagenne, jak i estrogenne oraz antyestrogenne. Kluczowym mechanizmem jest hamowanie syntezy hormonów gonadotropowych poprzez blokadę enzymów steroidogennych (m.in. dehydrogenazy 3β i 17β, 17-hydroksylazy, 17,20-liazy, 11β- i 21-hydroksylazy) oraz hamowanie akumulacji cAMP w warstwie ziarnistej pęcherzyka Graafa i komórkach ciałka żółtego, co prowadzi do zaburzenia biosyntezy steroidów. Danazol hamuje śródcykliczne wydzielanie FSH i LH, wpływa na stężenia LH oraz może redukować średnie stężenia gonadotropin u kobiet po menopauzie, przy czym efekt ten jest odwracalny w ciągu 60-90 dni po zakończeniu terapii.
alfa-2-makroglobulina, androgen, antygonadotropina, antytrombina, białko osocza, ciałko żółte, cykliczny AMP, danazol, erytropoetyna, fibrynogen, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, hormon folikulotropowy, hormon gonadotropowy, hormon luteinizujący, hormon płciowy, inhibitor esterazy C1, oś podwzgórze-przysadka-gonada, pęcherzyk Graafa, plazminogen, pochodna etinylotestosteronu, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, progestagen, protrombina, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, syntetyczny steroid, wolny testosteron - Leksykon substancji czynnych
Danazol – Właściwości farmakodynamiczne
Danazol jest syntetycznym steroidem pochodzącym od etinylotestosteronu, wykazującym złożony profil farmakologiczny z dominującym powinowactwem do receptorów androgenowych, a także działaniem progestagennym i antyestrogennym. Jego mechanizm działania obejmuje hamowanie syntezy hormonów gonadotropowych poprzez inhibicję kluczowych enzymów steroidogenezy, takich jak dehydrogenaza 3β i 17β hydroksysteroidowa, 17-hydroksylaza, 17,20-liaza, 11β- i 21-hydroksylaza oraz enzymy rozszczepiające łańcuchy boczne cholesterolu. Alternatywnie, danazol może hamować akumulację cAMP w komórkach warstwy ziarnistej pęcherzyka Graafa i ciałka żółtego, co prowadzi do obniżenia śródcyklicznego wydzielania FSH i LH oraz redukcji stężenia gonadotropin u kobiet po menopauzie.
11β-hydroksylaza, 17-hydroksylaza, 20-liaza, 21-hydroksylaza, alfa-2-makroglobulina, antygonadotropina, antytrombina III, ciałko żółte, cykliczny AMP, danazol, dysfagia, erytropoetyna, erytropoeza, fibrynogen, fibrynoliza, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, hormon folikulotropowy, hormon gonadotropowy, hormon luteinizujący, inhibitor esterazy C1, oś podwzgórze-przysadka-gonady, plazminogen, pochodna etinylotestosteronu, protrombina, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, syntetyczny steroid, układ dopełniacza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ladybon
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) w leczeniu objawów pomenopauzalnych powinna być stosowana wyłącznie, gdy objawy znacząco obniżają jakość życia pacjentki, z coroczną oceną bilansu korzyści i ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko udaru mózgu, raka piersi i raka endometrium, zwłaszcza u kobiet z zachowaną macicą. Przed rozpoczęciem HTZ konieczne jest przeprowadzenie pełnego wywiadu lekarskiego, badania ginekologicznego i piersi oraz monitorowanie podczas terapii, w tym mammografii zgodnie z wytycznymi. Leczenie tibolonem wymaga ścisłego nadzoru u pacjentek z mięśniakami, endometriozą, czynnikami ryzyka zakrzepowo-zatorowymi, nadciśnieniem, chorobami wątroby, cukrzycą, migreną, toczniem rumieniowatym, hiperplazją endometrium i innymi wymienionymi schorzeniami. Przerwanie terapii jest wskazane przy żółtaczce, pogorszeniu funkcji wątroby, istotnym wzroście ciśnienia tętniczego, migrenowych bólach głowy lub ciąży.
astma, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, endometrioza, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, gruczolak wątroby, hiperplazja endometrium, hipertrójglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, krwawienie międzymiesiączkowe, mięśniak gładkokomórkowy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadkrzepliwość krwi, niedobór antytrombiny, niedokrwienny udar mózgu, otoskleroza, padaczka, rak błony śluzowej macicy, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, retencja płynów, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa