androgen
Androgeny to grupa hormonów steroidowych, które odgrywają kluczową rolę w rozwoju i utrzymaniu męskich cech płciowych. Głównym przedstawicielem androgenów jest testosteron, produkowany głównie w jądrach u mężczyzn i w mniejszych ilościach w jajnikach i nadnerczach u kobiet. Inne androgeny obejmują dihydrotestosteron (DHT), androstendion i dehydroepiandrosteron (DHEA).
W organizmie męskim androgeny odpowiadają za rozwój pierwszo- i drugorzędowych cech płciowych, wpływają na libido, masę mięśniową, gęstość kości oraz rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. U kobiet androgeny występują w znacznie mniejszych stężeniach, jednak są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu rozrodczego, wpływają na gęstość kości i uczestniczą w syntezie estrogenów.
Zaburzenia związane z androgenami mogą prowadzić do szeregu patologii klinicznych. Nadmiar androgenów u kobiet może skutkować zespołem policystycznych jajników (PCOS), hirsutyzmem czy wirylizacją. Z kolei niedobór androgenów u mężczyzn może prowadzić do hipogonadyzmu objawiającego się zaburzeniami wzwodu, zmniejszonym libido i osteoporozą. W medycynie androgeny znajdują zastosowanie w terapii zastępczej u mężczyzn z hipogonadyzmem oraz w leczeniu niektórych typów nowotworów wrażliwych na hormony.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Poldanen 46 mg
Preparat Poldanen zawiera 46 mg wyciągu gęstego z kory śliwy afrykańskiej (Prunus africana) na tabletkę, w którym głównym składnikiem aktywnym jest β-sitosterol. Jego mechanizm działania opiera się na antagonizmie wobec receptorów androgenowych, co prowadzi do konkurencyjnego hamowania procesów androgenozależnych. Ponadto, preparat stymuluje regenerację komórek nabłonka gruczołu krokowego oraz gruczołów okołocewkowych, poprawiając ich funkcjonowanie. Kompleks lipidowo-sterolowy zawarty w leku moduluje metabolizm tkanki stercza poprzez zahamowanie nadmiernej stymulacji zrębu gruczołowego oraz ograniczenie proliferacji hiperplastycznego nabłonka, co jest istotne w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH).
androgen, beta-sitosterol, chlorek metylenu, dolne drogi moczowe, gruczoł krokowy, kompleks lipidowo-sterołowy, kora śliwy afrykańskiej, łagodny rozrost gruczołu krokowego, nabłonek hiperplastyczny, prostata, Prunus africana, receptor androgenowy, tabletka powlekana, wyciąg z kory śliwy afrykańskiej, zrąb gruczołowy - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół klinefeltera – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Klinefeltera (ZK) to najczęstsza aberracja chromosomowa u mężczyzn, charakteryzująca się obecnością dodatkowego chromosomu X, najczęściej kariotyp 47,XXY (80-90% przypadków). Etiologia opiera się na nierozdzieleniu chromosomów płciowych podczas mejozy u matki (40-50%) lub ojca (50-60%), z istotnym wpływem wieku matki na ryzyko. Mozaicyzm (46,XY/47,XXY) występuje u 10-20% pacjentów i wiąże się z łagodniejszym fenotypem. Patofizjologia obejmuje pierwotną niewydolność gonad z hialinizacją i zwłóknieniem jąder, utratą komórek rozrodczych i dysfunkcją komórek Leydiga, co skutkuje hipogonadyzmem u 65-85% dorosłych mężczyzn z ZK. Niskie stężenia testosteronu i INSL3 wynikają z dysfunkcji komórek Leydiga, mimo ich hiperplazji, a zaburzenia mikronaczyniowe jąder dodatkowo ograniczają perfuzję i uwalnianie androgenów. Dodatkowy chromosom X powoduje nadekspresję genów unikających inaktywacji, co zaburza spermatogenezę i prowadzi do bezpłodności. Gen TEX11 oraz zmiany w ekspresji receptora androgenowego (AR) i genu SHOX wpływają na fenotyp i funkcję gonad, a epigenetyczne zmiany metylacji DNA mogą modulować kliniczny obraz ZK.
aberracja chromosomowa, androgen, aneuploidia, dodatkowy chromosom X, dysfunkcja mikronaczyniowa, gametogeneza, gen SHOX, hipogonadyzm, inaktywacja chromosomu X, kanaliki nasienne, kariotyp 47 XXY, komórki Sertoliego, metylacja DNA, mozaicyzm, nierozdzielenie chromosomów, pierwotna niewydolność gonad, polimorfizm receptora androgenowego, receptor androgenowy, region pseudoautosomalny, skośna inaktywacja chromosomu X, spermatogeneza, szlak sygnałowy Wnt, zespół Klinefeltera, zygota - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Calperos 500 200 mg Ca2+
Preparat Calperos zawiera węglan wapnia, dostarczający odpowiednio 200 mg (Calperos 500) lub 400 mg (Calperos 1000) jonów wapnia. Wchłanianie wapnia odbywa się głównie w początkowym odcinku jelita cienkiego poprzez aktywny transport zależny od białka CaBP, ATP-azy oraz Ca²⁺/Mg²⁺-ATP-azy, a proces ten jest stymulowany przez kalcytriol – aktywny metabolit witaminy D₃. Węglan wapnia wymaga kwaśnego środowiska żołądka do rozpuszczenia i przekształcenia w chlorek wapnia, co może powodować działania niepożądane, takie jak wzdęcia i zaparcia. Regulacja gospodarki wapniowej i fosforanowej odbywa się przez witaminę D₃, parathormon i kalcytoninę, które odpowiednio zwiększają lub zmniejszają stężenie wapnia w surowicy, wpływając na jego mobilizację z kości, wchłanianie jelitowe oraz wydalanie nerkowe.
androgen, ATP-aza, białko wiążące wapń, bilans wapniowy, chlorek wapnia, demineralizacja kości, estrogen, gospodarka fosforanowa, gospodarka wapniowa, hormon płciowy, jon wapnia, kalcytonina, kalcytriol, kapsułka twarda, komórka kościotwórcza, kwas solny, mocz pierwotny, nabłonek jelitowy, osteoporoza, parathormon, przesączanie kłębkowe, przestrzeń międzykomórkowa, receptor cytoplazmatyczny, sok trawienny, transport aktywny, transport bierny, wchłanianie wapnia, węglan wapnia, witamina D3, zaparcia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Icatibant Fresenius 30 mg
Icatibant Fresenius, klasyfikowany pod kodem ATC B06AC02, jest selektywnym, kompetycyjnym antagonistą receptora bradykininy B2, stosowanym w leczeniu dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE), choroby autosomalnej dominującej wynikającej z defektu inhibitora esterazy C1. Mechanizm działania ikatybantu polega na blokowaniu efektów bradykininy, kluczowego mediatora napadów HAE, które manifestują się przemijającymi obrzękami skóry, błon śluzowych oraz górnych dróg oddechowych, trwającymi zwykle od 2 do 5 dni. Badania farmakodynamiczne wykazały skuteczność ikatybantu w dawkach 0,8 mg/kg przez 4 godziny oraz 0,15-1,5 mg/kg/dobę w zapobieganiu objawom wywołanym przez bradykininę, potwierdzając jego działanie antagonisty nawet przy czterokrotnym wzroście stężenia bradykininy.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Stymen 10 mg
Stymen, zawierający prasteron w dawce 10 mg, jest lekiem przeznaczonym wyłącznie dla pacjentów płci męskiej i jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Prasteron, jako androgen, wykazuje działanie teratogenne, co potwierdzają badania na zwierzętach i ludziach. Stosowanie leku w okresie ciąży może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwoju narządów moczowo-płciowych płodu oraz wirylizacji płodów żeńskich, czyli rozwoju męskich cech płciowych. W przypadku stwierdzenia ciąży podczas terapii, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia, aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia płodu.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Androcur 50 mg
Octan cyproteronu, substancja czynna leku Androcur 50 mg, jest antyandrogenem hormonalnym z grupy hormonów płciowych i modulatorów układu płciowego (kod ATC: G03HA01). Mechanizm działania polega na kompetycyjnym blokowaniu receptorów androgenowych oraz działaniu antygonadotropowym, co prowadzi do obniżenia syntezy i stężenia testosteronu w surowicy. U kobiet lek jest stosowany w leczeniu hirsutyzmu, łysienia androgenowego, trądziku i łojotoku, a w terapii skojarzonej z Diane-35 dodatkowo hamuje czynność jajników. U mężczyzn powoduje tłumienie popędu seksualnego, zmniejszenie potencji oraz zahamowanie czynności gonad, przy czym wszystkie zmiany są odwracalne po zakończeniu terapii. Dodatkowo octan cyproteronu chroni gruczoł krokowy przed działaniem androgenów pochodzących z gonad i nadnerczy.
agonista GnRH, Androcur, androgen, antyandrogen, czynność jajników, dawka skumulowana, działanie antyandrogenne, działanie antygonadotropowe, gonada, gruczoł krokowy, gruczoł łojowy, hirsutyzm, hormon płciowy, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, łojotok, łysienie androgenne, octan cyproteronu, oponiak, popęd seksualny, prolaktyna, radioterapia, receptor androgenowy, trądzik - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Stymen 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa prasteronu (DHEA) w dawce 10 mg, substancji czynnej leku Stymen, wykazały istotne ryzyko teratogenności związane z ekspozycją na androgeny w okresie prenatalnym. Badania na modelach zwierzęcych oraz obserwacje kliniczne wskazują, że prasteron może powodować nieprawidłowości w rozwoju płodu, zwłaszcza w krytycznych fazach organogenezy, kiedy kształtują się narządy i struktury anatomiczne. Szczególnie narażony jest układ moczowo-płciowy, gdzie androgeny mogą indukować zaburzenia rozwojowe, co jest kluczowe z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
- Leksykon substancji czynnych
Testosteron fenylopropionian – Właściwości farmakodynamiczne
Testosteron fenylopropionian jest jednym z czterech estrów testosteronu obecnych w preparacie Omnadren 250, występującym w stężeniu 60 mg/ml. W skład mieszaniny wchodzą także testosteron propionian (30 mg/ml), testosteron izokapronian (60 mg/ml) oraz testosteron dekanonian (100 mg/ml). Estryfikacja w pozycji 17-beta-hydroksylowej zwiększa lipofilność i wydłuża czas działania fenylopropionianu, który charakteryzuje się pośrednim okresem półtrwania w porównaniu z innymi estrami. Po podaniu domięśniowym tworzy depot, z którego testosteron jest stopniowo uwalniany, zapewniając stabilne stężenia hormonu. Preparat Omnadren 250 dzięki kombinacji estrów o różnym czasie działania umożliwia szybki początek efektu terapeutycznego oraz jego przedłużenie, co jest kluczowe w leczeniu hipogonadyzmu i niedoboru testosteronu.
alkohol benzylowy, androgen, dihydrotestosteron, efekt androgenny, ester testosteronu, funkcja seksualna, gruczoł krokowy, hormon androgenny, hydroliza, klasyfikacja farmakoterapeutyczna, komórka Leydiga, niedobór testosteronu, olej arachidowy, pęcherzyk nasienny, profil farmakodynamiczny, profil farmakokinetyczny, roztwór oleisty, spermatogeneza, testosteron dekanonin, testosteron izokapronin, testosteron propionin, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Femistelin
Femistelin, zawierający dehydroepiandrosteron (DHEA), wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa i monitorowania klinicznego. Przed rozpoczęciem terapii oraz podczas długotrwałego stosowania konieczne jest wykluczenie nowotworów hormonozależnych, łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz innych przeciwwskazań. Produkt nie jest wskazany dla osób poniżej 40 roku życia, kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą, pacjentów przyjmujących androgeny, dzieci, młodzieży oraz sportowców ze względu na klasyfikację DHEA jako środka anaboliczno-androgennego. Femistelin należy podawać rano, zgodnie z naturalnym rytmem wydzielania DHEA, bez przekraczania zalecanych dawek i bez łączenia z innymi androgenami. Decyzja o terapii powinna uwzględniać bilans korzyści i ryzyka, a pacjent musi ściśle przestrzegać zaleceń terapeutycznych.
androgen, andropauza, antygen swoisty dla prostaty, badanie densytometryczne, brak miesiączki, ciśnienie tętnicze, dehydroepiandrosteron, enzym wątrobowy, hematokryt, hirsutyzm, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormonalna terapia zastępcza, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lipidogram, łysienie androgenowe, maskulinizacja, menopauza, morfologia krwi, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, prolaktyna, środek anaboliczno-androgenny, stężenie glukozy, układ sercowo-naczyniowy, wolny testosteron, zaburzenie hormonalne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Undestor Testocaps 40 mg
Przedkliniczne badania testosteronu undekanonianu, substancji czynnej preparatu Undestor Testocaps, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście terapeutycznego stosowania. Analizy toksykologiczne na modelach zwierzęcych nie ujawniły istotnych zagrożeń zdrowotnych ani specyficznych sygnałów toksyczności, co potwierdza brak istotnych ryzyk przy prawidłowym dawkowaniu. Jednakże, szczególną uwagę zwrócono na wpływ androgenów na rozwój płodowy, gdzie ekspozycja na testosteron w okresie prenatalnym indukowała wirylizację zewnętrznych narządów płciowych u płodów żeńskich, co stanowi istotny efekt teratogenny potwierdzony w różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych.
analiza toksykologiczna, androgen, badanie przedkliniczne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, ekspozycja na androgeny, okres prenatalny, profil bezpieczeństwa, rozwój płciowy, rozwój płodowy, środek antykoncepcyjny, testosteron undekanian, Undestor Testocaps, wirylizacja narządów płciowych, wirylizacja płodu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biosteron
Produkt leczniczy Biosteron zawiera dehydroepiandrosteron (DHEA) w dawkach 10 mg lub 25 mg i jest przeznaczony wyłącznie dla pacjentów powyżej 40 roku życia. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie nowotworów hormonozależnych, łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz innych przeciwwskazań. Monitorowanie pacjenta powinno być kontynuowane podczas całego okresu leczenia. Biosteron nie jest wskazany dla dzieci, młodzieży oraz osób stosujących hormonalną terapię zastępczą (HTZ) lub inne androgeny, ze względu na ryzyko kumulacji efektów androgennych i nasilonych działań niepożądanych. Tabletki 10 mg posiadają kreskę dzielącą, umożliwiającą podanie dawki 5 mg w celu dostosowania terapii.
androgen, dehydroepiandrosteron, dolegliwości przewodu pokarmowego, działanie niepożądane, efekt androgenny, gospodarka hormonalna, hormonalna terapia zastępcza, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, przetłuszczanie skóry, trądzik, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół niewrażliwości na androgeny – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół niewrażliwości na androgeny (ZNA) jest schorzeniem genetycznym spowodowanym mutacjami w genie receptora androgenowego (AR) na chromosomie X (Xq11-q12). Diagnostyka obejmuje badania kliniczne, hormonalne i molekularne, a w przypadku znanego wywiadu rodzinnego zalecane jest poradnictwo genetyczne oraz badania nosicielstwa u kobiet. Diagnostyka prenatalna możliwa jest poprzez biopsję kosmówki (CVS) między 11. a 14. tygodniem ciąży lub amniocentezę między 15. a 20. tygodniem ciąży, choć obie metody niosą ryzyko poronienia. U pacjentów z całkowitym ZNA (CAIS) jądra mogą być umiejscowione w kanale pachwinowym, podwargowo lub wewnątrzbrzusznie, co wiąże się z ryzykiem rozwoju nowotworów z komórek rozrodczych (GCT) wynoszącym do 15% po okresie dojrzewania. Profilaktyczna gonadektomia jest zalecana po zakończeniu dojrzewania, aby zmniejszyć ryzyko złośliwości, a następnie konieczna jest długoterminowa terapia zastępcza estrogenami do wieku menopauzalnego (około 50-52 lat).
amniocenteza, androgen, badanie genetyczne, badanie kliniczne, badanie obrazowe, biopsja kosmówki, bisfosfoniany, całkowity zespół niewrażliwości na androgeny, czynnik psychologiczny, diagnostyka prenatalna, estrogen, gęstość mineralna kości, gonadektomia, mutacja genetyczna, niewrażliwość na androgeny, nowotwór z komórek rozrodczych, poradnictwo genetyczne, receptor androgenowy, terapia hormonalna, terapia zastępcza hormonalna, waginoplastyka, wnętrostwo, wsparcie psychologiczne, zaburzenie genetyczne, zespół niewrażliwości na androgeny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Deca-Durabolin 50 mg/ml
Deca-Durabolin (dekanian nandrolonu) jest sterydem anabolicznym, którego bezpieczeństwo stosowania oceniano w badaniach przedklinicznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym u zwierząt nie wykazały istotnych efektów toksycznych w dawkach klinicznych. Brak jest jednak oficjalnych badań klinicznych dotyczących wpływu na rozród, choć na podstawie danych o innych androgenach wiadomo, że mogą one powodować wirylizację zewnętrznych narządów płciowych płodów żeńskich, co ma znaczenie kliniczne. W zakresie genotoksyczności, testy mikrojądrowe in vitro i u myszy oraz comet assay u myszy i szczurów wskazują na potencjalne działanie genotoksyczne nandrolonu, choć test mikrojądrowy u szczurów nie potwierdził tego efektu, co sugeruje różnice międzygatunkowe.
androgen, Deca-Durabolin, dekanian nandrolonu, działanie genotoksyczne, efekt toksyczny, elektroforeza pojedynczych komórek, genotoksyczność, IARC, rakotwórczość, różnice międzygatunkowe, steryd anaboliczny, test kometowy, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, wirylizacja narządów płciowych - Leksykon substancji czynnych
Dehydroepiandrosteron – Wskazania do stosowania
Dehydroepiandrosteron (DHEA) jest steroidowym hormonem produkowanym głównie przez nadnercza, pełniącym rolę prekursora androgenów i estrogenów. Jego stężenie w surowicy osiąga maksimum w wieku 20-30 lat, a następnie ulega stopniowemu spadkowi, co może prowadzić do niedoborów wymagających suplementacji. Preparaty takie jak Biosteron i Femistelin dostępne są w dawkach 10 mg i 25 mg, przy czym tabletki 10 mg można dzielić na dawki po 5 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Wskazaniem do stosowania jest potwierdzony laboratoryjnie niedobór DHEA lub DHEA-S, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, wynikający z fizjologicznego starzenia się lub patologii nadnerczy. Terapia powinna być prowadzona pod kontrolą lekarza z regularnym monitorowaniem stężenia hormonu w surowicy oraz oceną kliniczną, aby uniknąć nadmiernej androgenizacji i innych działań niepożądanych.
androgen, androgenizacja, badanie hormonalne, badanie laboratoryjne, dehydroepiandrosteron, estrogen, funkcja nadnerczy, hormon steroidowy, nadnercze, niedobór DHEA, niedobór fizjologiczny, niedobór hormonu, normalizacja stężenia, parametry hormonalne, prekursor hormonów płciowych, siarczan DHEA, stężenie DHEA, stężenie w surowicy, suplementacja DHEA, surowica krwi - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Stymen
Stosowanie prasteronu (DHEA) w formie leku Stymen 10 mg wymaga podawania wyłącznie rano, zgodnie z naturalnym rytmem dobowym syntezy hormonu. Należy bezwzględnie przestrzegać zalecanej dawki i unikać łączenia z innymi androgenami ze względu na ryzyko nadmiernej androgenizacji i powikłań. Terapia powinna być poprzedzona dokładną oceną korzyści i ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z objawami andropauzy. Monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa obejmuje ocenę parametrów klinicznych (witalność, samopoczucie, potencja, masa ciała, rozkład tkanki tłuszczowej, stan mięśni) oraz biochemicznych (LH, FSH, wolny testosteron, prolaktyna, PSA, densytometria kości, ciśnienie tętnicze, morfologia, hematokryt, glukoza, elektrolity, enzymy wątrobowe, lipidogram). Produkt nie jest wskazany u osób poniżej 40. roku życia ze względu na naturalny profil wydzielania DHEA i ryzyko zaburzeń hormonalnych.
androgen, andropauza, ciśnienie tętnicze, densytometria, DHEA, elektrolit, enzym wątrobowy, FSH, glukoza, gruczoł krokowy, hematokryt, laktoza jednowodna, LH, lipidogram, morfologia krwi, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, osteoporoza, prasteron, prolaktyna, PSA, wolny testosteron, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biosteron
Biosteron, zawierający dehydroepiandrosteron (DHEA), wymaga szczególnej ostrożności zarówno przed rozpoczęciem, jak i w trakcie terapii. Przed włączeniem leku konieczne jest wykonanie szczegółowych badań diagnostycznych w celu wykluczenia nowotworów hormonozależnych, łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz innych przeciwwskazań. Terapia jest przeznaczona wyłącznie dla pacjentów powyżej 40 roku życia, a stosowanie u młodszych osób, dzieci i młodzieży jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zaburzeń gospodarki hormonalnej. Należy unikać jednoczesnego stosowania Biosteronu z hormonalną terapią zastępczą (HTZ) oraz lekami zawierającymi androgeny, aby zapobiec zaburzeniom równowagi hormonalnej i nasileniu działań niepożądanych.
androgen, dehydroepiandrosteron, dyskomfort żołądkowo-jelitowy, gospodarka hormonalna, hormonalna terapia zastępcza, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, przetłuszczanie skóry, równowaga hormonalna, trądzik, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Femistelin 10 mg
Dehydroepiandrosteron (DHEA), substancja czynna leku Femistelin, należy do grupy androgenów, których bezpieczeństwo stosowania oceniono w badaniach przedklinicznych. Dane te wskazują na istotne ryzyko teratogenne związane z ekspozycją na DHEA, szczególnie w okresie ciąży. Badania na modelach zwierzęcych oraz obserwacje kliniczne potwierdzają, że androgeny mogą powodować nieprawidłowości w rozwoju płodu, w tym zaburzenia w kształtowaniu narządów moczowo-płciowych zarówno u płodów męskich, jak i żeńskich. Szczególnie niepokojący jest efekt wirylizacji płodów żeńskich, manifestujący się powiększeniem łechtaczki i zmianami w budowie zewnętrznych narządów płciowych, co stanowi poważne zagrożenie dla rozwoju płodu.
androgen, dehydroepiandrosteron, działanie androgenne, działanie teratogenne, ekspozycja w ciąży, męskie cechy płciowe, model przedkliniczny, nieprawidłowość rozwoju płodu, powiększenie łechtaczki, substancja czynna, wirylizacja płodu żeńskiego, zaburzenie rozwoju narządów moczowo-płciowych, związek hormonalny - Leksykon substancji czynnych
Testosteron izokapronian – Właściwości farmakodynamiczne
Testosteron izokapronian jest jednym z czterech estrów testosteronu obecnych w preparacie Omnadren 250, który zawiera łącznie 250 mg testosteronu na mililitr roztworu do wstrzykiwań. W składzie preparatu znajduje się testosteron propionian (30 mg, 12%), testosteron fenylopropionian (60 mg, 24%), testosteron izokapronian (60 mg, 24%) oraz testosteron dekanonian (100 mg, 40%). Testosteron izokapronian charakteryzuje się średnio-długim czasem działania, co umożliwia utrzymanie stabilnego stężenia testosteronu w organizmie, zapewniając pożądane efekty farmakodynamiczne. Preparat działa poprzez uwalnianie aktywnej formy testosteronu, który jest kluczowy dla stymulacji i utrzymania funkcji seksualnych męskich, rozrostu tkanek układu rozrodczego oraz kontroli spermatogenezy.
androgen, cechy płciowe męskie, działanie androgenne, efekt farmakodynamiczny, ester testosteronu, gruczoł krokowy, kod ATC, komórki Leydiga, Omnadren 250, pęcherzyk nasienny, profil farmakodynamiczny, roztwór do wstrzykiwań, spermatogeneza, testosteron dekanonian, testosteron fenylopropionian, testosteron izokapronian, testosteron propionian, właściwości farmakokinetyczne, wytwarzanie plemników - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nebido 1000 mg/4 ml
Nebido, zawierający testosteronu undecylan, jest esterem naturalnego testosteronu, klasyfikowanym w grupie androgenów (kod ATC G03B-A03). Po podaniu dochodzi do uwolnienia aktywnej formy hormonu – testosteronu, który jest kluczowym androgenem u mężczyzn, syntetyzowanym głównie w jądrach oraz w mniejszym stopniu w korze nadnerczy. Testosteron odpowiada za rozwój i utrzymanie męskich cech płciowych, prawidłowy przebieg pokwitania, spermatogenezę oraz funkcjonowanie gruczołów płciowych. Ponadto, hormon ten wywiera działanie anaboliczne i androgenne w różnych tkankach, takich jak mięśnie, kości, szpik kostny, nerki, wątroba oraz ośrodkowy układ nerwowy, stymulując syntezę białek, mineralizację kości i produkcję erytrocytów.
androgen, benzyl benzoesan, działanie androgenne, erytrocyt, estradiol, gruczoł krokowy, gruczoł płciowy, hematopoeza, jądra, komórka Leydiga, konwersja obwodowa, kora nadnerczy, męskie cechy płciowe, mineralizacja kości, najądrze, ośrodkowy układ nerwowy, pęcherzyk nasienny, przysadka mózgowa, receptor estrogenowy, spermatogeneza, szpik kostny, testosteronu undecylan, tkanka kostna, tkanka tłuszczowa, undecylan testosteronu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Femistelin 10 mg
Femistelin to preparat zawierający 10 mg dehydroepiandrosteronu (DHEA), steroidowego hormonu anabolicznego z grupy pochodnych androstanu, stosowany w celu uzupełnienia niedoboru endogennego DHEA. DHEA jest prekursorem androgenów i estrogenów, syntetyzowanym głównie w warstwie siatkowatej nadnerczy, a jego produkcja osiąga szczyt około 30. roku życia (15-30 mg/dobę u mężczyzn, stężenia we krwi 1,3-12 ng/ml wolnego hormonu i 1,4-7,9 ng/ml siarczanu DHEA). Po menopauzie u kobiet DHEA staje się kluczowym androgenem i substratem do syntezy estrogenów w tkankach obwodowych. Suplementacja DHEA ma na celu poprawę jakości życia osób starszych poprzez spowolnienie procesów starzenia i łagodzenie objawów związanych z niedoborem hormonów płciowych.
17-OH-pregnenolon, adrenarche, androgen, androstendion, biosynteza DHEA, dehydroepiandrosteron, DHEA, DHEA-S, estradiol, estrogen, estron, hydroksylacja C17, kod ATC, konwersja enzymatyczna, liaza C17-C20, niewydolność kory nadnerczy, okres półtrwania, pochodna androstanu, prasteron, pregnenolon, prekursor hormonów płciowych, prohormon, rytm okołodobowy, siarczan DHEA, steroid anaboliczny, testosteron, ujemne sprzężenie zwrotne, warstwa siatkowata nadnerczy, zanik kory nadnerczy - Leksykon leków
Interakcje leku – Encorton 10 mg
Prednizon, aktywny składnik preparatu Encorton, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o wysokim znaczeniu klinicznym, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) i alkoholem ze względu na wysokie ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Interakcje z amfoterycyną B i inhibitorami anhydrazy węglanowej mogą prowadzić do hipokaliemii, przerostu mięśnia sercowego i niewydolności krążenia, co wymaga monitorowania stężenia potasu i oceny kardiologicznej. Prednizon zwiększa stężenie glukozy we krwi, co wymaga dostosowania dawek doustnych leków przeciwcukrzycowych lub insuliny, a także nasila hiperglikemię przy jednoczesnym stosowaniu asparaginazy. Ponadto, prednizon może zmieniać skuteczność leków przeciwzakrzepowych, co wymaga monitorowania czasu protrombinowego i dostosowania dawki, a także zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
amfoterycyna B, androgen, asparaginaza, bazofil, blok płytki motorycznej, choroba limfoproliferacyjna, ciśnienie śródgałkowe, czas protrombinowy, depresja oddechowa, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwcukrzycowy, efedryna, enzym mikrosomalny, eozynofil, glikozyd naparstnicy, gospodarka elektrolitowa, heparyna, hepatotoksyczność, hipernatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hormon tarczycy, indandion, inhibitor anhydrazy węglanowej, insulina, izoniazyd, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas foliowy, lek cholinolityczny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt, meksyletyna, mitotan, nadczynność tarczycy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, osteoporoza, owrzodzenie, paracetamol, płytki krwi, pochodna kumaryny, poziom cholesterolu, poziom glukozy, poziom trójglicerydów, poziom wapnia, prednizon, próba tuberkulinowa, przerost mięśnia sercowego, salicylany, steroid anaboliczny, streptokinaza, szczepionka zawierająca żywe wirusy, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, urokinaza, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Androtop 50 mg/5 g
Testosteron, będący głównym składnikiem leku Androtop (50 mg/5 g), należy do grupy androgenów (kod ATC: G03BA03) i pełni kluczową rolę w rozwoju oraz utrzymaniu męskich cech płciowych. Jego biologiczne działanie obejmuje rozwój zewnętrznych i wewnętrznych narządów płciowych, utrzymanie drugorzędowych cech płciowych takich jak męski wzorzec owłosienia, obniżenie barwy głosu oraz regulację libido. Ponadto testosteron wywiera szeroki wpływ na metabolizm organizmu, stymulując anabolizm białek, rozwój mięśni szkieletowych, charakterystyczną dystrybucję tkanki tłuszczowej oraz gospodarkę elektrolitową, w tym retencję azotu, sodu, potasu, chlorków, fosforanów i wody, co przekłada się na utrzymanie dodatniego bilansu azotowego i homeostazy wodno-elektrolitowej.
anabolizm białek, androgen, androgen endogenny, androtop, dihydrotestosteron, drugorzędowe cechy płciowe, estradiol, gęstość mineralna kości, gonadotropina, gospodarka elektrolitowa, komórka Leydiga, komórka mózgowa, konwersja hormonalna, mięsień szkieletowy, oś podwzgórze-przysadka-gonady, receptor estrogenowy, remodeling kostny, testosteron, tkanka tłuszczowa, ujemne sprzężenie zwrotne - Leksykon substancji czynnych
Prasteron – Właściwości farmakodynamiczne
Prasteron (DHEA) jest steroidowym hormonem kory nadnerczy, zaliczanym do androgenów, z główną produkcją w nadnerczach i około 10% w gonadach. Średnie stężenia DHEA w osoczu wynoszą u mężczyzn 7-31 nmol/l, a u kobiet 7-10,5 µmol/l, z wyraźną zmiennością dobową i szczytem między 20. a 30. rokiem życia, po czym następuje stopniowy spadek. W krążeniu dominuje siarczan DHEA (DHEA-S), którego stężenie jest około 500-krotnie wyższe niż wolnego DHEA i stanowi najlepszy marker androgennej aktywności nadnerczy. DHEA działa poprzez przekształcenie w tkankach obwodowych do androgenów (ok. 4,7% do androstendionu, 0,67% do testosteronu) oraz estrogenów, pełniąc rolę substratu do ich syntezy w tkankach takich jak podskórna tkanka tłuszczowa, gruczoły sutkowe czy mieszki włosowe.
Farmakodynamicznie prasteron wykazuje działanie anaboliczne, stymulując syntezę białek i zwiększając masę mięśniową oraz kostną, a także wspomaga mineralizację i wzrost kości. Jego aktywność androgenna wynika z przemiany do testosteronu, a estrogenna z syntezy w tkankach obwodowych. Klinicznie suplementacja DHEA jest stosowana w stanach takich jak andropauza, menopauza, spadek sprawności fizycznej i psychicznej, zaburzenia nastroju, snu, erekcji, otyłość, insulinooporność, niewydolność kory nadnerczy oraz osłabienie odporności. Podawanie egzogennego DHEA nie hamuje endogennej produkcji i może poprawiać jakość życia, opóźniając procesy starzenia poprzez korzystny wpływ na układ kostno-mięśniowy, immunologiczny oraz funkcje psychoseksualne.
aktywność androgenna, androgen, andropauza, androstendion, dehydroepiandrosteron, działanie anaboliczne, fluktuacja dobowa, gonady, hormon kory nadnerczy, insulinooporność, kora nadnerczy, menopauza, mineralizacja kości, niewydolność kory nadnerczy, prasteron, siarczan DHEA, stan depresyjny, stężenie DHEA, synteza białek, ujemne sprzężenie zwrotne, zaburzenia erekcji - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Novostella
Preparat Novostella zawierający 10 mg prasteronu (DHEA) wymaga szczegółowej oceny stanu pacjenta przed i w trakcie terapii, ze względu na ryzyko przeciwwskazań takich jak nowotwory czy zaburzenia endokrynologiczne. Zaleca się przyjmowanie leku rano, zgodnie z naturalnym rytmem dobowym syntezy DHEA, oraz ścisłe przestrzeganie dawkowania. Konieczne jest unikanie jednoczesnego stosowania innych androgenów, aby zapobiec nadmiernej stymulacji androgennej. Monitorowanie terapii powinno obejmować ocenę parametrów psychicznych (witalność, samopoczucie, potencja), somatycznych (masa ciała, rozkład tkanki tłuszczowej, stan mięśni), hormonalnych (LH, FSH, wolny testosteron, prolaktyna), densytometrię kości, kontrolę ciśnienia tętniczego oraz badania biochemiczne (morfologia, hematokryt, glukoza, elektrolity, enzymy wątrobowe, lipidogram) w określonych odstępach czasowych (3-6 miesięcy dla większości badań, densytometria co 12 miesięcy).
androgen, badanie densytometryczne, dehydroepiandrosteron, DHEA, enzym wątrobowy, hematokryt, hirsutyzm, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormonalna terapia zastępcza, immunosupresja, laktaza, lipidogram, maskulinizacja, menopauza, morfologia krwi, prasteron, prolaktyna, przetłuszczanie skóry, środek anaboliczno-androgenny, trądzik, zaburzenie miesiączkowania - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Medoxa 5 mg
Prednizon, substancja czynna leku Medoxa, jest glikokortykosteroidem niefluorowanym o szerokim spektrum działania, wpływającym na metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów oraz regulującym aktywność układu immunologicznego. W dawce około 5 mg prednizonu odpowiada 20 mg hydrokortyzonu, co jest kluczowe przy planowaniu terapii. Ze względu na ograniczone działanie mineralokortykosteroidowe, w leczeniu substytucyjnym niewydolności kory nadnerczy konieczne jest uzupełnienie terapii o mineralokortykosteroid. Prednizon pełni funkcję substytucyjną w niedoborze kortyzolu, a w zespole nadnerczowo-płciowym hamuje nadmierną produkcję kortykotropiny i androgenów, wymagając czasem dodatkowego podawania mineralokortykosteroidów dla utrzymania gospodarki wodno-elektrolitowej.
androgen, beta-adrenomimetyk, choroba autoimmunologiczna, działanie immunomodulujące, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, działanie substytucyjne, efekt mineralotropowy, efekt permisywny, elektrolit w surowicy, enzym lizosomalny, glikokortykosteroid niefluorowany, gospodarka wodno-elektrolitowa, homeostaza organizmu, hydrokortyzon endogenny, kortykotropina, mediator stanu zapalnego, mineralokortykosteroid, niedrożność oskrzeli, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk błony śluzowej, prostaglandyna i leukotrien, reakcja typu I, receptor β2-adrenergiczny, terapia pulsowa, układ immunologiczny, zanik układu immunologicznego, zespół nadnerczowo-płciowy, zwężenie dróg oddechowych, zwężenie oskrzeli - Leksykon chorób i schorzeń
Hipospadia – Etiologia i przyczyny
Hipospadia jest jedną z najczęstszych wrodzonych wad układu moczowo-płciowego u chłopców, z częstością występowania szacowaną na 1:200-300 noworodków płci męskiej. Etiologia hipospadii jest wieloczynnikowa i obejmuje czynniki genetyczne, hormonalne oraz środowiskowe. Genetyczne uwarunkowanie potwierdzają dane o zwiększonym ryzyku u potomstwa ojców i braci z hipospadią (od 8% do 21%) oraz wyższe ryzyko u bliźniąt jednojajowych. Mutacje w genach takich jak SHH, WNT5A, BMP7 oraz genach związanych z sygnalizacją FGF są powiązane z rozwojem tej wady. Kluczową rolę odgrywają zaburzenia hormonalne, zwłaszcza niedobór androgenów, defekty receptorów androgenowych oraz enzymu 5α-reduktazy, które prowadzą do niepełnego zamknięcia fałdów cewkowych w okresie 8-14 tygodnia ciąży, krytycznym dla formowania zewnętrznych narządów płciowych.
androgen, biomarker, bliźnięta jednojajowe, czynnik genetyczny, dihydrotestosteron, dysfunkcja łożyska, dziedziczenie wielogenowe, ekspozycja na pestycydy, enzym 5α-reduktaza, fibroblastyczny czynnik wzrostu, hormon płciowy, komórki Leydiga, ksenoestrogen, marker epigenetyczny, mechanizm epigenetyczny, mutacja genu, niedobór androgenów, niezstąpienie jąder, oś podwzgórze-przysadka-jądra, przepuklina pachwinowa, receptor androgenowy, stan przedrzucawkowy, ujście cewki moczowej, układ moczowo-płciowy, wnętrostwo, żołądź prącia - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy – Zapobieganie i profilaktyka
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy wymagają kompleksowej profilaktyki obejmującej identyfikację i eliminację czynników wyzwalających, takich jak alergeny pokarmowe (np. owoce morza, orzeszki ziemne), leki (NLPZ, inhibitory ACE) oraz czynniki fizyczne (zimno, ciepło, światło). W leczeniu farmakologicznym podstawę stanowią leki przeciwhistaminowe drugiej generacji, takie jak cetyryzyna (do 40 mg/dobę), feksofenadyna (do 180 mg, 4 razy dziennie), loratadyna i desloratadyna, stosowane regularnie w celu zapobiegania nawrotom. W przypadku braku odpowiedzi na standardowe dawki zaleca się ich zwiększenie do 2-4-krotności dawki, łączenie różnych leków przeciwhistaminowych, a także rozważenie antagonistów receptorów H2 i leukotrienowych (np. montelukast). W opornych przypadkach stosuje się omalizumab (150-300 mg s.c. co miesiąc), cyklosporynę lub krótkotrwałe kortykosteroidy (prednizon 0,5-1 mg/kg/dobę przez 3-10 dni). Pacjentów z przewlekłą pokrzywką trwającą ponad 6 tygodni należy kierować do alergologa.
alergen pokarmowy, anafilaksja, androgen, antagonista receptora H2, antagonista receptora leukotrienowego, autostrzykawka z adrenaliną, berotralstat, cetyryzyna, choroba autoimmunologiczna, cyklosporyna, danazol, desloratadyna, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, ekalantyd, feksofenadyna, ikatybant, inhibitor kalikreiny, inhibitor konwertazy angiotensyny, koncentrat inhibitora C1, kortykosteroid systemowy, kwas traneksamowy, lanadelumab, leczenie farmakologiczne, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, montelukast, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksandrolon, omalizumab, pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka indukowana, pokrzywka ostra, pokrzywka przewlekła, prednizon, przeciwciało monoklonalne anty-IgE, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, schorzenie dermatologiczne, terapia biologiczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – SimvaHexal 20 20 mg
Symwastatyna, lek hipolipemizujący z grupy statyn, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na symwastatynę lub substancje pomocnicze (w tym laktozę – np. SimvaHEXAL 20 zawiera 58,2 mg laktozy na tabletkę), czynna choroba wątroby lub utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aktywności aminotransferaz, ciąża oraz okres karmienia piersią. Symwastatyna jest metabolizowana głównie w wątrobie, co uzasadnia przeciwwskazanie u pacjentów z chorobami wątroby. Ponadto, stosowanie leku w ciąży i laktacji jest zakazane ze względu na ryzyko teratogenności i toksyczności dla niemowląt.
aminotransferazy, androgen, antybiotyki makrolidowe, choroba wątroby, cyklosporyna, danazol, dysfagia, fibraty, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia, immunosupresja, inhibitor CYP3A4, inhibitory proteazy, lek hipolipemizujący, leki azolowe, leki przeciwgrzybicze, lomitapid, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, statyna, symwastatyna, WZW typu C - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Predasol 250 mg
Prednizolon, będący niefluorowanym glikokortykosteroidem o kodzie ATC H02AB06, wykazuje szerokie spektrum działania metabolicznego i immunomodulującego, zależnego od dawki. W terapii substytucyjnej u pacjentów z niewydolnością kory nadnerczy, dawka 5 mg prednizolonu odpowiada 20 mg hydrokortyzonu, jednak ze względu na jego minimalne działanie mineralokortykosteroidowe, konieczne jest jednoczesne podawanie mineralokortykosteroidów. W zespole nadnerczowo-płciowym prednizolon pełni funkcję substytucyjną kortyzolu, hamując jednocześnie nadprodukcję kortykotropiny i androgenów, co wymaga monitorowania i ewentualnego uzupełnienia mineralokortykosteroidów w przypadku defektów syntezy mineralokortykosteroidów.
androgen, beta-2-adrenomimetyk, beta-adrenomimetyk, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, efekt mineralotropowy, efekt permisywny, enzym lizosomalny, glikokortykosteroid, gospodarka elektrolitowa, homeostaza organizmu, hydrokortyzon, kora nadnerczy, kortykotropina, leukotrien, mediator reakcji zapalnej, nadreaktywność oskrzeli, nadwrażliwość typu I, niewydolność kory nadnerczy, obturacja dróg oddechowych, prostaglandyna, przysadka, skurcz oskrzeli, stabilizacja błony komórkowej, stężenie elektrolitów, zespół nadnerczowo-płciowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meprelon 32 mg
Metyloprednizolon jest niefluorowanym glikokortykosteroidem stosowanym systemowo, o szerokim spektrum działania metabolicznego i immunomodulującego. W terapii substytucyjnej uszkodzenia kory nadnerczy dawka 8 mg metyloprednizolonu odpowiada 40 mg hydrokortyzonu, przy minimalnym działaniu mineralokortykotropowym, co wymaga uzupełnienia terapii o mineralokortykosteroidy w przypadku niedoboru. W zespole nadnerczowo-płciowym lek uzupełnia niedobór kortyzolu, hamuje wydzielanie kortykotropiny i zmniejsza produkcję androgenów, a w przypadku defektu syntezy mineralokortykosteroidów konieczne jest równoległe podawanie tych hormonów.
androgen, chemotaksja, działanie immunosupresyjne, działanie mineralokortykotropowe, działanie mineralotropowe, działanie przeciwwysiękowe, enzym lizosomalny, glikokortykosteroid, glikokortykosteroid układowy, gospodarka węglowodanowa, homeostaza, hydrokortyzon, inwolucja układu immunologicznego, komórka immunokompetentna, kortykotropina, lek beta-adrenomimetyczny, leukotrien, mediator zapalny, metyloprednizolon, mineralokortykosteroid, niedobór kortyzolu, niewydolność kory nadnerczy, prednizolon, prostaglandyna, przysadka mózgowa, schorzenie obturacyjne dróg oddechowych, stężenie elektrolitów, układ immunologiczny, zespół nadnerczowo-płciowy, zwężenie oskrzeli - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hyplafin 5 mg
Finasteryd, aktywny składnik leku Hyplafin, jest selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem enzymu 5-α-reduktazy typu II, odpowiedzialnym za konwersję testosteronu do silniejszego androgenu – dihydrotestosteronu (DHT). Jego mechanizm działania polega na znacznym obniżeniu stężenia DHT w surowicy o około 70%, co prowadzi do zmniejszenia objętości gruczołu krokowego o około 20% po 3 miesiącach terapii i do 27% po 3 latach. Redukcja ta dotyczy głównie strefy obwodowej gruczołu, co przekłada się na zmniejszenie przeszkody podpęcherzowej i obniżenie napięcia mięśnia wypieracza moczu, skutkując poprawą parametrów urodynamicznych i złagodzeniem objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH).
5-α-reduktaza typu II, androgen, badanie urodynamiczne, dihydrotestosteron, efekt terapeutyczny, finasteryd, gruczoł krokowy, inhibitor 5-α reduktazy testosteronu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, mięsień wypieracz moczu, nasilenie objawów, objętość gruczołu krokowego, ostre zatrzymanie moczu, prostatektomia, przepływ moczu, przeszkoda podpęcherzowa, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, receptor androgenowy, skala QUASI-AUA, stężenie DHT, substancja czynna, testosteron, zaleganie moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Stymen 10 mg
Prasteron (DHEA) w dawce 10 mg, zawarty w preparacie Stymen, jest syntetycznym androgenem o szerokim spektrum działania farmakodynamicznego. Naturalnie produkowany głównie przez nadnercza (90%) i w mniejszym stopniu przez gonady (10%), DHEA wykazuje zmienność dobową stężenia w osoczu (7-31 nmol/l u mężczyzn) oraz spadek po 30. roku życia, co wiąże się z procesem starzenia. Mechanizm działania obejmuje oddziaływanie na receptory androgenowe i estrogenowe, a metabolizm DHEA prowadzi do powstania androstendionu i testosteronu, co zapewnia efekt androgeniczny. Prasteron stymuluje syntezę białek w mięśniach, wzmacnia macierz kostną, wspiera wzrost i mineralizację kości oraz pełni rolę substratu do pozanadnerczowej syntezy estrogenów w tkankach takich jak tkanka tłuszczowa i gruczoły sutkowe.
aktywność androgenna, androgen, andropauza, androstendion, dehydroepiandrosteron, dysfunkcja seksualna, działanie anaboliczne, estrogen, gonada, gospodarka węglowodanowa, hormon steroidowy, mieszki włosowe, mineralizacja tkanki kostnej, nadnercze, niewydolność kory nadnerczy, odporność organizmu, osocze krwi, otyłość, podskórna tkanka tłuszczowa, prasteron, stan depresyjny, testosteron, tkanka mięśniowa, układ immunologiczny, układ kostno-mięśniowy, wrażliwość tkanek na insulinę, zaburzenie erekcji, zaburzenie nastroju, zaburzenie snu, zaburzenie układu krążenia - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość aplastyczna – Leczenie
Niedokrwistość aplastyczna to złożone schorzenie hematologiczne charakteryzujące się pancytopenią i hipoplazją szpiku kostnego, wymagające leczenia dostosowanego do stopnia ciężkości, wieku pacjenta oraz dostępności dawcy komórek macierzystych. Leczenie obejmuje eliminację czynników wywołujących, terapię wspomagającą (transfuzje koncentratu krwinek czerwonych przy Hb <6 g/dl oraz koncentratu płytek przy liczbie płytek <10×10⁹/l), leczenie przeciwinfekcyjne oraz immunosupresję. Standardowa immunosupresja to kombinacja końskiej globuliny antytymocytowej (ATG) podawanej dożylnie przez 4 dni oraz cyklosporyny stosowanej przez około rok, co daje około 70% odpowiedzi hematologicznej. Dodanie eltrombopagu, agonisty receptora trombopoetyny, zwiększa odsetek odpowiedzi do ponad 70%. Przeszczepienie komórek macierzystych od zgodnego w HLA rodzeństwa pozostaje złotym standardem u młodszych pacjentów, z odsetkiem wyleczeń sięgającym 90%.
agonista receptora trombopoetyny, androgen, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, ciężka niedokrwistość aplastyczna, cyklofosfamid, cyklosporyna, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, eltrombopag, ewolucja klonalna, filgrastim, globulina antytymocytowa, hipoplazja szpiku kostnego, koncentrat krwinek czerwonych, koncentrat płytek krwi, kondycjonowanie, lek przeciwgrzybiczny, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, odpowiedź hematologiczna, przeciwciało monoklonalne, przeładowanie żelazem, przeszczepienie komórek macierzystych, romiplostim, strategia watch and wait, terapia immunosupresyjna, zespół mielodysplastyczny, zgodność HLA