zaburzenie bariery skórnej

Zaburzenie bariery skórnej odnosi się do dysfunkcji naturalnej funkcji ochronnej naskórka, która w prawidłowych warunkach zapobiega utracie wody i chroni organizm przed wnikaniem patogenów, alergenów oraz substancji drażniących. Bariera skórna składa się głównie z korneocytów otoczonych lipidami międzykomórkowymi, tworząc strukturę porównywaną do „cegieł i zaprawy”.

Uszkodzenie bariery skórnej może być spowodowane czynnikami wewnętrznymi, takimi jak predyspozycje genetyczne (np. mutacje w genie filagryny obserwowane w atopowym zapaleniu skóry), oraz zewnętrznymi – zbyt częste mycie, stosowanie agresywnych detergentów, ekspozycja na alergeny czy zanieczyszczenia środowiskowe. Konsekwencją zaburzenia bariery jest zwiększona przeznaskórkowa utrata wody (TEWL), co prowadzi do suchości skóry.

Klinicznie zaburzenia bariery skórnej manifestują się suchością, szorstkością, łuszczeniem się naskórka, zwiększoną reaktywnością na czynniki drażniące oraz świądem. Są charakterystyczne dla wielu dermatoz, w tym atopowego zapalenia skóry, łuszczycy, ichthyosis vulgaris czy wyprysku kontaktowego. Diagnostyka obejmuje pomiar TEWL, ocenę nawilżenia skóry, pH powierzchni skóry oraz analizę składu lipidów naskórkowych.

Leczenie zaburzeń bariery skórnej koncentruje się na jej odbudowie poprzez stosowanie emolientów zawierających lipidy fizjologiczne (ceramidy, cholesterol, wolne kwasy tłuszczowe), czynniki nawilżające (mocznik, kwas hialuronowy) oraz substancje okluzyjne. W terapii kluczowe jest także eliminowanie czynników uszkadzających barierę oraz stosowanie łagodnych środków myjących o pH zbliżonym do naturalnego pH skóry.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl