metabolizm kortykosteroidów
Metabolizm kortykosteroidów to złożony proces biologiczny zachodzący głównie w wątrobie, odpowiedzialny za biotransformację i eliminację hormonów steroidowych. Kortykosteroidy (zarówno endogenne, jak i syntetyczne) przechodzą przez szereg reakcji enzymatycznych, w tym redukcję, hydroksylację, utlenianie i sprzęganie.
Głównym szlakiem metabolicznym kortykosteroidów jest redukcja pierścienia A, katalizowana przez 5α- i 5β-reduktazę, co prowadzi do powstania tetrahydropochodnych. Następnie zachodzi sprzęganie z kwasem glukuronowym lub siarkowym, co zwiększa hydrofilność metabolitów i umożliwia ich wydalanie z moczem. Wątroba odgrywa kluczową rolę w tych procesach, a aktywność enzymów metabolizujących może być modyfikowana przez różne czynniki, w tym leki, choroby wątroby czy predyspozycje genetyczne.
Zrozumienie metabolizmu kortykosteroidów ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście farmakoterapii z wykorzystaniem syntetycznych glikokortykosteroidów. Różnice w metabolizmie wpływają na okres półtrwania, biodostępność i potencjał działań niepożądanych poszczególnych preparatów. Kortykosteroidy syntetyczne, takie jak prednizon czy deksametazon, zostały zaprojektowane tak, aby modyfikować szlaki metaboliczne, zwiększając ich trwałość i skuteczność terapeutyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Proktosedon (5 mg + 5 mg + 10 mg + 10 mg)/g
Proktosedon to preparat złożony zawierający hydrokortyzon, cynchokainę, neomycynę oraz eskulinę, który ze względu na skład wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) lub kwasem acetylosalicylowym, co zwiększa ryzyko poważnych powikłań ze strony przewodu pokarmowego, takich jak wrzody, owrzodzenia i krwawienia. U pacjentów z hipoprotrombinemią stosowanie hydrokortyzonu z ASA może nasilać zaburzenia krzepnięcia. Interakcja z fenytoiną prowadzi do indukcji enzymów mikrosomalnych wątrobowych, co obniża stężenie kortykosteroidów w osoczu i może wymagać zwiększenia dawki hydrokortyzonu. Ponadto, stosowanie Proktosedonu w okresie szczepień, zwłaszcza z żywymi wirusami, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko neurologicznych powikłań oraz obniżenie odpowiedzi immunologicznej.
antybiotyk aminoglikozydowy, błona śluzowa odbytu, charakterystyka produktu leczniczego, cynchokaina, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, eskulina, fenytoina, hipoprotrombinemia, hydrokortyzon, indukcja wątrobowych enzymów, inhibitor enzymu CYP3A, interakcja farmakokinetyczna, kobicystat, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kumulacja toksyczności, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpadaczkowy, lek znieczulający miejscowo, metabolizm kortykosteroidów, neomycyna, neurologiczne powikłanie poszczepienne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odpowiedź immunologiczna, ogólnoustrojowe działanie niepożądane, owrzodzenie, stężenie elektrolitów, szczepionka zawierająca żywe wirusy, wątrobowy enzym mikrosomalny, wrzód żołądka i dwunastnicy, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pronasal Control 50 mcg/dawkę
Przedawkowanie mometazonu furoinianu w preparacie Pronasal Control (50 μg/dawkę, aerozol do nosa) jest rzadkim, ale klinicznie istotnym problemem, głównie ze względu na ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA). Mometazon furoinian, jako silny syntetyczny kortykosteroid o niskiej biodostępności systemowej (<1%), rzadko wywołuje poważne skutki ogólnoustrojowe nawet przy znacznym przekroczeniu dawki. Główne objawy przedawkowania obejmują potencjalną supresję osi HPA, co może prowadzić do zmniejszenia endogennej produkcji kortykosteroidów i ryzyka niewydolności nadnerczy w sytuacjach stresowych. Miejscowe działania niepożądane, takie jak podrażnienie błony śluzowej nosa, mogą być nasilone przez składniki pomocnicze, np. chlorek benzalkoniowy (20 μg/dawkę).
aerozol do nosa, biodostępność ogólnoustrojowa, biodostępność systemowa, chlorek benzalkoniowy, efekt mineralokortykosteroidowy, hipokaliemia, kortykosteroid syntetyczny, kortykosteroidy donosowe, metabolizm kortykosteroidów, mometazonu furoinian, nadmiar kortykosteroidów, niewydolność nadnerczy, objawy cushingoidalne, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podrażnienie błony śluzowej nosa, retencja sodu, rozstępy skórne, supresja osi HPA, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Metmin 50 mcg/dawkę
Interakcje farmakologiczne mometazonu furoinianu, stosowanego donosowo, są generalnie ograniczone ze względu na niską absorpcję ogólnoustrojową. Badania kliniczne wykazały brak istotnych interakcji z loratadyną, co pozwala na ich jednoczesne stosowanie bez konieczności modyfikacji dawkowania. Jednakże, istotne klinicznie interakcje mogą wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 (np. kobicystatu, ketokonazolu, itrakonazolu, klarytromycyny), które hamują metabolizm mometazonu, prowadząc do wzrostu jego stężenia w osoczu i zwiększonego ryzyka ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak supresja nadnerczy czy zespół Cushinga. Zaleca się unikanie takiego połączenia lub ścisłe monitorowanie pacjenta. Ponadto, stosowanie innych kortykosteroidów może zwiększać całkowite obciążenie steroidami, a leki indukujące CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) mogą obniżać skuteczność mometazonu poprzez przyspieszenie jego metabolizmu.
aerozol do nosa, cytochrom P450 3A4, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, glikokortykosteroid, infekcja górnych dróg oddechowych, inhibitor CYP3A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kortykosteroid, krwawienie z nosa, lek indukujący CYP3A4, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, metabolizm kortykosteroidów, mometazon furoinian, ryfampicyna, rytonawir, supresja nadnerczy, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Hydrocort CHEMA 5 mg/g
Produkt leczniczy Hydrocort CHEMA (5 mg/g, maść) zawiera hydrokortyzon octan, który przy prawidłowym stosowaniu nie powoduje efektów toksycznych ani przypadków przedawkowania. Przedawkowanie może wystąpić w sytuacjach nieprawidłowego stosowania, takich jak aplikacja na rozległe powierzchnie skóry, długotrwałe stosowanie, stosowanie pod opatrunkami okluzyjnymi oraz aplikacja na uszkodzoną skórę, co zwiększa ryzyko ogólnoustrojowej absorpcji hydrokortyzonu. Objawy przedawkowania obejmują supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej oraz metaboliczne, w tym hiperglikemię i zaburzenia lipidowe, wynikające z działania egzogennych kortykosteroidów na metabolizm i równowagę hormonalną.
bariera skórna, choroba wątroby, diagnostyka endokrynologiczna, długotrwałe stosowanie leku, działanie ogólnoustrojowe, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hydrokortyzon octan, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykotropina, metabolizm kortykosteroidów, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nadnerczy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, rozległa powierzchnia skóry, rozstępy skórne, sprzężenie zwrotne, twarz księżycowata, uszkodzona skóra, wydalanie potasu, zaburzenia lipidowe, zaburzenia metaboliczne, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga - Leksykon leków
Interakcje leku – Belogent (0,5 mg + 1 mg)/g
Produkt leczniczy Belogent w postaci kremu zawiera 0,5 mg betametazonu (dipropionian) oraz 1 mg gentamycyny (siarczan) na gram preparatu i nie wykazuje istotnych interakcji farmakologicznych przy miejscowym stosowaniu na skórę. Pomimo braku udokumentowanych interakcji, istnieje teoretyczne ryzyko systemowego wchłaniania betametazonu i gentamycyny, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym lub na uszkodzoną skórę. W takich przypadkach mogą wystąpić interakcje charakterystyczne dla kortykosteroidów i aminoglikozydów podawanych ogólnoustrojowo, takie jak addytywne działanie nefrotoksyczne, ototoksyczne oraz potencjalne nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej. Ryzyko klinicznie istotnych interakcji jest jednak minimalne przy prawidłowym stosowaniu miejscowym zgodnie z zaleceniami.
aminoglikozyd, antybiotyk aminoglikozydowy, bariera skórna, Belogent, betametazon dipropionian, betametazon i gentamycyna, blokada nerwowo-mięśniowa, gentamycyna siarczan, induktor enzymów wątrobowych, kortykosteroid, lek nefrotoksyczny, lek ototoksyczny, metabolizm kortykosteroidów, miastenia, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, opatrunek okluzyjny, ototoksyczność, preparat dermatologiczny, uszkodzenie skóry, zaburzenie słuchu - Leksykon leków
Interakcje leku – Dermovate 0,5 mg/g
Dermovate, zawierający klobetazol propionian 0,5 mg/g, jest silnym miejscowym kortykosteroidem, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, zwłaszcza przy długotrwałej terapii lub aplikacji na duże powierzchnie skóry. Kluczowe znaczenie mają inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, itrakonazol, ketokonazol), które hamują metabolizm klobetazolu, zwiększając jego biodostępność ogólnoustrojową i ryzyko działań niepożądanych. Interakcje z innymi kortykosteroidami (prednizon, deksametazon) oraz lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, takrolimus) mogą nasilać immunosupresję i ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Zaleca się monitorowanie pacjentów oraz ograniczenie stosowania Dermovate w połączeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4, zwłaszcza pod opatrunkiem okluzyjnym lub na dużych powierzchniach skóry.
alkohol cetostearylowy, bariera skórna, biodostępność ogólnoustrojowa, chlorokrezol, cyklosporyna, deksametazon, działanie addytywne, działanie immunosupresyjne, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, glikol propylenowy, hydrokortyzon, induktor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoforma CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klobetazolu propionian, metabolizm kortykosteroidów, miejscowy kortykosteroid, mykofenolan mofetylu, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, prednizon, ryfampicyna, rytonawir, takrolimus, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Advantan 1 mg/g
Advantan w postaci kremu (1 mg/g metyloprednizolonu aceponianu) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także w przypadku zakażeń skóry bakteryjnych (w tym kiła, gruźlica), grzybiczych oraz wirusowych (np. ospa wietrzna, półpasiec), gdzie stosowanie kortykosteroidów może maskować objawy i nasilać infekcje. Preparat nie powinien być stosowany w chorobach skóry takich jak trądzik różowaty, trądzik pospolity, okołowargowe zapalenie skóry, owrzodzenia, miejscowe odczyny poszczepienne oraz stany zanikowe skóry, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów, zahamowania gojenia i nasilenia atrofii. Advantan jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 roku życia z powodu zwiększonego ryzyka ogólnoustrojowego działania kortykosteroidu wynikającego z niedojrzałości bariery naskórkowej.
alkohol cetostearylowy, atrofia skóry, bariera naskórkowa, butylohydroksytoluen, choroba wirusowa skóry, cukrzyca, działanie niepożądane, gruźlica, kiła, kortykosteroid miejscowy, metabolizm kortykosteroidów, metyloprednizolonu aceponian, odczyn poszczepienny, okołowargowe zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, ospa wietrzna, owrzodzenie skórne, półpasiec, proliferacja fibroblastów, rozstępy, substancja czynna, substancja pomocnicza, synteza kolagenu, trądzik pospolity, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, zaburzenie funkcji wątroby, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zanikowa choroba skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Eferox 100 mcg
Preparat Eferox zawiera lewotyroksynę sodową bezwodną w dawkach od 25 do 200 µg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, nieleczoną nadczynnością tarczycy, subkliniczną lub jawną tyreotoksykozą, a także u osób z nieleczoną niedoczynnością nadnerczy i przysadki. Podanie lewotyroksyny w tych stanach może prowadzić do nasilenia objawów tyreotoksykozy, przełomu nadnerczowego oraz powikłań kardiologicznych, takich jak tachykardia, zaburzenia rytmu serca czy niewydolność serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego, z zapaleniem mięśnia sercowego lub pancarditis, gdzie leczenie można rozważyć dopiero po stabilizacji stanu klinicznego i konsultacji kardiologicznej.
hormon tarczycy, hormony T3 i T4, leczenie przeciwtarczycowe, lek przeciwtarczycowy, Levothyroxinum natricum, lewotyroksyna sodowa bezwodna, metabolizm kortykosteroidów, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, przełom nadnerczowy, reakcja anafilaktyczna, stężenie TSH, subkliniczna tyreotoksykoza, tachykardia, tyreotoksykoza, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wszystkich warstw serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Diprosalic (0,64 mg + 30 mg)/g
Diprosalic to maść zawierająca dipropionian betametazonu (0,64 mg/g, odpowiadający 0,5 mg betametazonu) oraz kwas salicylowy (30 mg/g). Farmakokinetyka tych składników różni się znacząco: dipropionian betametazonu może ulegać przezskórnemu wchłanianiu, które jest zależne od wielu czynników, takich jak podłoże maści, struktura naskórka, obecność opatrunków okluzyjnych oraz stan zapalny skóry. Kwas salicylowy działa głównie miejscowo, bez istotnego wchłaniania systemowego. Po wchłonięciu, betametazon podlega wiązaniu z białkami osocza, metabolizmowi wątrobowemu oraz eliminacji przez nerki i żółć.
białko osocza, choroba skóry, dipropionian betametazonu, kortykosteroid, krążenie ogólne, kwas salicylowy, maść Diprosalic, metabolizm kortykosteroidów, metabolizm wątrobowy, opatrunek okluzyjny, podłoże leku, stan zapalny, struktura naskórka, wchłanianie przezskórne, wchłanianie systemowe, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią - Leksykon substancji czynnych
Eskulina – Interakcje
Eskulina, znana jako 6-glukozyd 6,7-dihydrokumaryny, jest składnikiem aktywnym preparatów Proktosedon (doodbytniczy, 10 mg/g maści lub 10 mg w czopku) oraz Venescin (doustny, 0,5 mg/tabletka). Dostępne dane nie wskazują na bezpośrednie interakcje eskuliny, jednak Proktosedon zawiera także hydrokortyzon, chlorowodorek cynchokainy i siarczan neomycyny, gdzie interakcje dotyczą głównie hydrokortyzonu. Mimo miejscowego stosowania, możliwa jest częściowa absorpcja ogólnoustrojowa hydrokortyzonu, co wymaga uwzględnienia potencjalnych interakcji farmakologicznych, zwłaszcza z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), kwasem acetylosalicylowym, fenytoiną, inhibitorami CYP3A oraz podczas szczepień, ze względu na ryzyko powikłań i zmniejszenie skuteczności terapii.
6-glukozyd 6, 7-dihydrokumaryny, chlorowodorek cynchokainy, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, enzymy mikrosomalne wątroby, eskulina, fenytoina, hipoprotrombinemia, hydrokortyzon, inhibitor cytochromu P450 3A, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, metabolizm kortykosteroidów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odpowiedź immunologiczna, owrzodzenie, powikłanie neurologiczne, preparat doodbytniczy, siarczan neomycyny, szczepionka zawierająca żywe wirusy, wrzód żołądka i dwunastnicy, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Interakcje leku – Medrol 16 mg
Metyloprednizolon, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje lekowe wynikające z modulacji aktywności tego enzymu. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna, kobicystat oraz sok grejpfrutowy, powodują wzrost stężenia metyloprednizolonu w osoczu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i może wymagać zmniejszenia dawki. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital i fenytoina, przyspieszają metabolizm steroidu, obniżając jego stężenie i skuteczność terapeutyczną, co może wymagać zwiększenia dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, gdzie obserwuje się zmienny wpływ na działanie przeciwzakrzepowe, co wymaga regularnego monitorowania INR. Ponadto, metyloprednizolon może nasilać hiperglikemię u pacjentów leczonych insuliną lub doustnymi lekami hipoglikemizującymi, co wymaga dostosowania terapii przeciwcukrzycowej.
agonista receptora beta2, amfoterycyna B, aminoglutetymid, antybiotyk makrolidowy, antycholinesteraza, aprepitant, aspiryna, blokada nerwowo-mięśniowa, cyklofosfamid, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, diltiazem, diuretyk, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fosaprepitant, glikemia, hiperglikemia, hipokaliemia, hydroksylacja steroidów, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor aromatazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoniazyd, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens wątrobowy, kobicystat, krwawienie z przewodu pokarmowego, ksantyna, kwas acetylosalicylowy, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm kortykosteroidów, miastenia, pankuronium, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP3A4, supresja nadnerczy, takrolimus, troleandomycyna, wekuronium, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Eztom 1 mg/g
Stosowanie mometazonu furoinianu w postaci maści (Eztom, 1 mg/g) wiąże się z ryzykiem interakcji farmakokinetycznych, zwłaszcza z inhibitorami cytochromu P450 3A (CYP3A), takimi jak kobicystat, rytonawir i itrakonazol, które hamują metabolizm kortykosteroidów i prowadzą do zwiększenia ekspozycji ogólnoustrojowej na mometazon. Ryzyko to jest szczególnie istotne przy dużej powierzchni aplikacji, długotrwałej terapii oraz stosowaniu pod opatrunkami okluzyjnymi. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie objawów supresji osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy oraz rozważenie zmniejszenia częstości aplikacji. Dodatkowo, alkohol może potencjalnie zwiększać przenikanie leku przez skórę, co teoretycznie podnosi ryzyko ogólnoustrojowego działania kortykosteroidów, zwłaszcza u pacjentów stosujących preparat na rozległe powierzchnie skóry.
działanie kortykosteroidu, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, glikokortykosteroid, inhibitor CYP3A, inhibitor cytochromu P450 3A, inhibitory enzymatyczne, lek fotouwrażliwiający, metabolizm kortykosteroidów, mometazon furoinian, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, poziom kortyzolu, supresja kory nadnerczy, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenie gospodarki węglowodanowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Diprophos (6,43 mg + 2,63 mg)/ml
Diprophos, zawierający w 1 ml 6,43 mg betametazonu dipropionianu (odpowiednik 5 mg betametazonu) oraz 2,63 mg betametazonu sodu fosforanu (odpowiednik 2 mg betametazonu), charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa w przypadku przedawkowania. Ostre przedawkowanie zwykle nie prowadzi do stanów zagrażających życiu, jednak krótkotrwałe stosowanie wysokich dawek wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą (ryzyko hiperglikemii), jaskrą (wzrost ciśnienia śródgałkowego), czynnym wrzodem trawiennym (zaostrzenie choroby), oraz u osób przyjmujących glikozydy naparstnicy (zaburzenia rytmu serca), leki przeciwkrzepliwe pochodne kumaryny (zaburzenia hemostazy) i diuretyki obniżające potas (hipokaliemia). W takich przypadkach ryzyko powikłań jest znacząco zwiększone.
arytmia, betametazon dipropionian, betametazon sodu fosforan, choroba wrzodowa, ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, gospodarka elektrolitowa, gospodarka sodowo-potasowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hipernatremia, hipokaliemia, jaskra, krwawienie z przewodu pokarmowego, metabolizm kortykosteroidów, niewydolność serca, wrzód trawienny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie hemostazy, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Neomycyna – Interakcje
Neomycyna, aminoglikozydowy antybiotyk, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą nasilać jej nefrotoksyczność i ototoksyczność. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania neomycyny z innymi aminoglikozydami (np. gentamycyną, tobramycyną, amikacyną) oraz cefalosporynami, które mogą potęgować toksyczne działanie na nerki i narząd słuchu. Również leki moczopędne pętlowe, takie jak furosemid i kwas etakrynowy, zwiększają stężenie aminoglikozydów we krwi, co znacząco podnosi ryzyko uszkodzenia słuchu, nawet po zakończeniu terapii. W przypadku stosowania neomycyny na dużą powierzchnię skóry lub uszkodzoną skórę, istnieje ryzyko wchłonięcia ogólnoustrojowego i kumulacji toksyczności, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania funkcji nerek oraz słuchu. Ponadto, jednoczesne stosowanie neomycyny z lekami zwiotczającymi mięśnie depolaryzującymi oraz opioidowymi lekami przeciwbólowymi może nasilać blokadę nerwowo-mięśniową i wydłużać depresję układu oddechowego.
amfoterycyna B, amikacyna, aminoglikozyd, antybiotyk aminoglikozydowy, blokada nerwowo-mięśniowa, cefalosporyna, cisplatyna, depolaryzujący środek zwiotczający, depresja oddechowa, działanie nefrotoksyczne, działanie neurotoksyczne, działanie ototoksyczne, furosemid, gentamycyna, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izepamycyna, kanamycyna, kobicystat, kolistyna, krzyżowa reakcja uczuleniowa, kwas etakrynowy, lek do znieczulenia ogólnego, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek zwiotczający mięśnie, metabolizm kortykosteroidów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, opioidowy lek przeciwbólowy, paramycyna, rytonawir, siarczan neomycyny, środek zwiotczający, tobramycyna, wankomycyna, wariomycyna, zespół Cushinga - Leksykon leków
Interakcje leku – Posterisan H (166,7 mg + 2,5 mg)/g
Produkt leczniczy Posterisan H w postaci maści zawiera 166,7 mg zawiesiny kultury bakteryjnej Escherichia coli oraz 2,5 mg hydrokortyzonu na gram preparatu. Ze względu na obecność kortykosteroidu, kluczową interakcją kliniczną jest jednoczesne stosowanie z innymi glikokortykosteroidami (w formie tabletek, kropli lub wstrzyknięć), co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych wskutek sumowania efektów hydrokortyzonu i innych steroidów, zwiększając ich stężenie w organizmie. Mimo braku bezpośrednich interakcji z alkoholem w dokumentacji, zaleca się ostrożność, zwłaszcza u pacjentów stosujących kortykosteroidy ogólnoustrojowo, ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego oraz modyfikację metabolizmu kortykosteroidów w wątrobie. Wchłanianie ogólnoustrojowe hydrokortyzonu z maści jest ograniczone, co minimalizuje ryzyko istotnych interakcji przy miejscowym stosowaniu.
działanie niepożądane, Escherichia coli, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, immunosupresja, interakcja farmaceutyczna, interakcja farmakologiczna, kortykosteroid ogólnoustrojowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, maść Posterisan H, metabolizm kortykosteroidów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, parametr krzepnięcia, Posterisan H, preparat glikokortykosteroidowy, środek odkażający, wchłanianie substancji czynnej - Leksykon leków
Interakcje leku – Fusicutan plus (20 mg + 1 mg)/g
Fusicutan plus to preparat zawierający kwas fusydynowy (20 mg/g) oraz betametazon (1 mg/g, w postaci betametazonu walerianianu). Kwas fusydynowy stosowany miejscowo nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji farmakologicznych z innymi lekami, co wynika z ograniczonej absorpcji ogólnoustrojowej. Natomiast betametazon, mimo miejscowego podania, może przenikać do krążenia ogólnego, co stwarza potencjalne ryzyko interakcji, zwłaszcza z innymi kortykosteroidami i lekami immunosupresyjnymi. Ryzyko to wzrasta przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry, długotrwałej terapii, pod opatrunkami okluzyjnymi oraz u pacjentów z zaburzeniami bariery skórnej.
absorpcja ogólnoustrojowa, betametazon, betametazonu walerianian, działanie niepożądane kortykosteroidów, efekt immunosupresyjny, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakolog kliniczny, hormon steroidowy, immunosupresja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, kwas fusydynowy, lek immunosupresyjny, lek steroidowy, metabolizm kortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, przenikanie betametazonu, stosowanie miejscowe, zaburzenie bariery skórnej - Leksykon leków
Interakcje leku – Softacort 3,35 mg/ml
Hydrokortyzon sodu fosforan w preparacie SOFTACORT (3,35 mg/ml) stosowanym miejscowo w postaci kropli do oczu może wchodzić w interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z inhibitorami enzymu CYP3A, co może prowadzić do zwiększenia stężenia kortykosteroidu w osoczu i nasilenia ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A, takimi jak kobicystat, stosowanymi w terapii przeciwwirusowej, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko. W przypadku konieczności takiego połączenia zaleca się ścisłe monitorowanie pacjenta. Ponadto, leki przeciwgrzybicze z grupy azoli (ketokonazol, itrakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir) mogą hamować metabolizm hydrokortyzonu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital) mogą obniżać skuteczność terapii.
absorpcja ogólnoustrojowa, biodostępność hydrokortyzonu, działanie niepożądane, fenobarbital, hydrokortyzon sodu fosforan, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, interakcje lekowe, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kobicystat, krople do oczu, lek indukujący CYP3A4, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwwirusowy, metabolizm kortykosteroidów, obciążenie metaboliczne wątroby, ryfampicyna, rytonawir, schorzenie okulistyczne, stan zapalny oka, terapia przeciwwirusowa, worek spojówkowy - Leksykon substancji czynnych
Kliochinol – Interakcje
Kliochinol wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza w preparatach złożonych z kortykosteroidami (np. betametazon, flumetazon). Wspólne stosowanie z lekami immunosupresyjnymi może nasilać ich działanie, natomiast z lekami immunostymulującymi – osłabiać efekt terapeutyczny. Kortykosteroidy w dawce ≥20 mg prednizolonu dziennie należy odstawić co najmniej 2 tygodnie przed testami alergicznymi z użyciem kliochinolu, aby uniknąć hamowania reakcji dodatnich. Ponadto, inhibitory enzymu CYP3A4 (np. rytonawir, itrakonazol) mogą zwiększać ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidów poprzez hamowanie ich metabolizmu, co wymaga monitorowania pacjenta pod kątem działań niepożądanych.
absorpcja systemowa, betametazon, bezpieczna farmakoterapia, diagnostyka alergologiczna, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, efekt immunosupresyjny, flumetazon, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kliochinol, kortykosteroid, leczenie skojarzone, lek immunomodulujący, lek immunostymulujący, lek immunosupresyjny, metabolizm kortykosteroidów, preparat złożony, rytonawir, test alergiczny, toksyczne działanie na narząd wzroku, uszkodzenie wzroku, wigabatryna, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Clobetaxon 0,5 mg/g
Klobetazol propionian, silny kortykosteroid miejscowy, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, co predysponuje do istotnych interakcji farmakokinetycznych z inhibitorami tego enzymu, takimi jak rytonawir, itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy klarytromycyna. Hamowanie CYP3A4 prowadzi do zwiększenia stężenia klobetazolu w osoczu, co może nasilać jego działanie ogólnoustrojowe i ryzyko zespołu Cushinga. Dodatkowo, alkohol etylowy może zwiększać przepuszczalność bariery skórnej, potencjalnie podnosząc wchłanianie klobetazolu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii, szczególnie przy stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym.
antybiotyk makrolidowy, bariera skórna, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, cytochrom P450, diltiazem, działanie hiperglikemizujące, działanie niepożądane, erytromycyna, flukonazol, hiperglikemia, hipokaliemia, immunosupresja, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klobetazol propionian, kortykosteroid miejscowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, metabolizm kortykosteroidów, NLPZ, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie, rytonawir, werapamil, worykonazol, zakażenie oportunistyczne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Interakcje leku – Betnovate 1,22 mg/g
Betametazon walerianian, aktywny składnik kremu Betnovate (1,22 mg/g), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z inhibitorami cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), takimi jak rytonawir i itrakonazol. Hamowanie metabolizmu betametazonu przez CYP3A4 prowadzi do zwiększenia jego działania ogólnoustrojowego i potencjalnego nasilenia działań niepożądanych, co wymaga monitorowania pacjenta oraz ewentualnej korekty dawki lub odstępów między aplikacjami. Miejscowe stosowanie kremu w połączeniu z preparatami zawierającymi alkohol etylowy może zwiększać penetrację kortykosteroidu przez skórę, co potencjalnie wzmacnia zarówno efekt terapeutyczny, jak i ryzyko podrażnień skóry. Spożywanie alkoholu podczas terapii miejscowej może dodatkowo zwiększać ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zwłaszcza przy znaczącej absorpcji systemowej betametazonu.
absorpcja ogólnoustrojowa, bariera naskórkowa, betametazonu walerianian, biodostępność, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe betametazonu, farmakoterapia, inhibitor CYP3A4, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, kortykosteroid, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, metabolizm betametazonu, metabolizm kortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, penetracja kortykosteroidu, rytonawir - Leksykon leków
Interakcje leku – Betnovate C (1,22 mg + 30 mg)/g
Betnovate C, krem zawierający betametazonu walerianian (1,22 mg/g) oraz kliochinol (30 mg/g), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z inhibitorami enzymu CYP3A4 (np. rytonawir, itrakonazol), które hamują metabolizm betametazonu, prowadząc do zwiększenia jego stężenia w osoczu i nasilonych działań ogólnoustrojowych kortykosteroidu. Ponadto, kliochinol wchodzi w interakcje z lekami neurotoksycznymi, zwłaszcza z wigabatryną, co może skutkować sumowaniem toksycznego działania na narząd wzroku i jest przeciwwskazane. Współstosowanie z lekami immunosupresyjnymi może nasilać immunosupresję i zwiększać ryzyko zakażeń, zwłaszcza przy aplikacji na duże powierzchnie skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym.
8-hydroksychinolina, alkohol cetostearylowy, betametazonu walerianian, Betnovate C, chlorokrezol, działanie immunosupresyjne, działanie neurotoksyczne, działanie ogólnoustrojowe betametazonu, działanie ogólnoustrojowe kortykosteroidów, enzym CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, kliochinol, kortykosteroid, metabolizm kortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, reakcja fototoksyczna, rytonawir, toksyczne działanie na narząd wzroku, wigabatryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Elosone 1 mg/g
Mometazonu furoinian, stosowany miejscowo jako kortykosteroid, może ulegać znaczącym interakcjom lekowym, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkami okluzyjnymi, co zwiększa jego wchłanianie systemowe. Interakcje te obejmują osłabienie działania leków przeciwcukrzycowych (np. insuliny, pochodnych sulfonylomocznika) poprzez przeciwstawne działanie do insuliny, zaburzenia działania leków przeciwzakrzepowych (warfaryna, acenokumarol) przez wpływ na czynniki krzepnięcia, a także nasilenie toksyczności glikozydów nasercowych (digoksyna) wskutek indukowanej hipokaliemii. Dodatkowo, stosowanie mometazonu furoinianu może potęgować hipokaliemię wywołaną diuretykami pętlowymi i tiazydowymi (np. furosemid, hydrochlorotiazyd), co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w surowicy. Zaleca się monitorowanie parametrów krzepnięcia (INR), glikemii oraz elektrolitów, a także dostosowanie dawkowania leków współstosowanych w zależności od obserwowanych efektów klinicznych.
acenokumarol, antykoagulant, barbiturany, bariera skórna, digoksyna, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, działanie hipoglikemizujące, działanie immunosupresyjne, elektrolity w surowicy, enzym wątrobowy, fenytoina, furosemid, glikozyd nasercowy, gospodarka potasowa, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, insulina, kontrola glikemii, kortykosteroid miejscowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm glukozy, metabolizm kortykosteroidów, mometazon furoinian, opatrunek okluzyjny, parametr krzepnięcia, pochodna sulfonylomocznika, warfaryna, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Flucon 1 mg/ml
Fluorometolon, jako miejscowy kortykosteroid stosowany w preparacie Flucon, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest zachowanie co najmniej 5-minutowych odstępów między aplikacjami różnych leków okulistycznych oraz stosowanie maści jako ostatnich w sekwencji podawania. Jednoczesne stosowanie fluorometolonu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) zwiększa ryzyko zaburzeń gojenia rogówki, natomiast połączenie z lekami rozszerzającymi źrenicę, takimi jak atropina, może prowadzić do addytywnego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z jaskrą. Ponadto fluorometolon może antagonizować działanie leków przeciwjaskrowych, co wymaga częstszego monitorowania ciśnienia wewnątrzgałkowego i dostosowania terapii.
atropina, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie niepożądane, fluorometolon, glikokortykosteroid, gojenie rogówki, inhibitor CYP3A, interakcja farmaceutyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, jaskra, kobicystat, kortykosteroid, lek antycholinergiczny, lek przeciwjaskrowy, lek rozszerzający źrenice, maść okulistyczna, metabolizm kortykosteroidów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, stan zapalny oka - Leksykon leków
Interakcje leku – Cyxodil 160 mcg/dawkę inh.
Produkt leczniczy Cyxodil (cyklezonid) jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 do aktywnego metabolitu M1. W badaniach in vitro i klinicznych wykazano, że jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol, itrakonazol, kobicystat, rytonawir czy nelfinawir, prowadzi do około 3,5-krotnego wzrostu stężenia metabolitu M1, przy niezmienionym poziomie samego cyklezonidu. Taka interakcja zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów, w tym zaburzeń hormonalnych, zespołu Cushinga, supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zaburzeń metabolizmu glukozy, zmian skórnych oraz zaburzeń psychicznych. W związku z tym zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania Cyxodilu z silnymi inhibitorami CYP3A4 lub ścisłe monitorowanie pacjenta, a w razie potrzeby dostosowanie dawkowania lub czasowe odstawienie leków.
biodostępność, choroba wątroby, cyklezonid, CYP3A4, działania niepożądane kortykosteroidów, działanie niepożądane kortykosteroidów, erytromycyna, hamowanie metabolizmu, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, interakcje lekowe, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kortykosteroid wziewny, lek przeciwretrowirusowy, metabolit M1, metabolizm glukozy, metabolizm kortykosteroidów, nelfinawir, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, umiarkowany inhibitor CYP3A4, zaburzenie metabolizmu glukozy, zaburzenie psychiczne, zanik tkanki podskórnej, zespół Cushinga - Leksykon leków
Interakcje leku – Betnovate N (1,22 mg + 5 mg)/g
Betnovate N zawiera betametazonu walerianian (1,22 mg/g) oraz neomycyny siarczan (5 mg/g), co niesie ryzyko interakcji farmakologicznych związanych z oboma składnikami. Betametazon, jako kortykosteroid, może wykazywać zwiększone wchłanianie ogólnoustrojowe przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry, pod opatrunkami okluzyjnymi lub przez dłuższy czas, co potęguje ryzyko interakcji z inhibitorami CYP3A4 (np. rytonawir, itrakonazol) prowadzących do zahamowania metabolizmu kortykosteroidów. Neomycyna, aminoglikozydowy antybiotyk, może nasilać działanie depolaryzujących środków zwiotczających mięśnie oraz kumulować toksyczność przy jednoczesnym stosowaniu innych aminoglikozydów, zwiększając ryzyko nefro- i ototoksyczności. Dodatkowo, stosowanie leków nefrotoksycznych (np. cyklosporyna, takrolimus, cisplatyna) i ototoksycznych (np. furosemid, kwas etakrynowy) może potęgować działania niepożądane neomycyny.
aminoglikozyd, antybiotyk aminoglikozydowy, betametazonu walerianian, cisplatyna, cyklosporyna, depresja oddechowa, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, furosemid, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kortykosteroid, kumulacja toksyczności, kwas etakrynowy, lek nefrotoksyczny, lek ototoksyczny, metabolizm kortykosteroidów, nefrotoksyczność, neomycyny siarczan, opatrunek okluzyjny, ototoksyczność, rytonawir, środek zwiotczający depolaryzujący, takrolimus, układ oddechowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lorinden C (0,2 mg + 30 mg)/g
Lorinden C to maść zawierająca 0,2 mg flumetazonu piwalanu oraz 30 mg kliochinolu na 1 g produktu. Preparat może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie w obrębie skóry, układu endokrynologicznego i immunologicznego. Do najważniejszych należą zakażenia wtórne i zapalenie mieszków włosowych związane z immunosupresją kortykosteroidów, zmniejszenie odporności skóry, a także objawy hiperkortyzolemii, takie jak zespół Cushinga i zahamowanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej. Dodatkowo obserwuje się hiperglikemię, neurotoksyczność, zaburzenia widzenia (nieostre widzenie, jaskra, zaćma), nadciśnienie tętnicze oraz liczne zmiany skórne, w tym trądzik, zanik naskórka i tkanki podskórnej, teleangiektazje i rozstępy. Występują także zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, takie jak opóźnienie wzrostu i zanik tkanek miękkich, a także glikozuria i zahamowanie wzrostu naskórka.
działanie immunosupresyjne kortykosteroidów, flumetazon piwalan, glikozuria, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, jaskra, kliochinol, kortykosteroidy miejscowe, metabolizm kortykosteroidów, nadciśnienie tętnicze, neurotoksyczność, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, plamica posteroidowa, pokrzywka, retencja wody i sodu, teleangiektazja, trądzik, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia układu immunologicznego, zaćma, zanik naskórka, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry dookoła ust, zespół Cushinga - Leksykon leków
Interakcje leku – Elocom 1 mg/g
Elocom krem zawiera mometazonu furoinian w stężeniu 1 mg/g i nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami przy miejscowym stosowaniu. Pomimo minimalnego wchłaniania ogólnoustrojowego, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów miejscowych na tę samą powierzchnię skóry, zwłaszcza kortykosteroidów, które mogą wywołać addytywne działanie i zwiększyć ryzyko działań niepożądanych. Leki zwiększające przepuszczalność skóry (np. kwasy AHA, kwas salicylowy) mogą potencjalnie zwiększać penetrację mometazonu, co wymaga ostrożności. Spożywanie alkoholu, choć nie wykazuje bezpośrednich interakcji, może rozszerzać naczynia skórne i teoretycznie zwiększać wchłanianie miejscowo stosowanego kortykosteroidu, szczególnie przy aplikacji na duże powierzchnie lub pod opatrunkiem okluzyjnym.
działania niepożądane kortykosteroidów, działanie immunosupresyjne, działanie kortykosteroidowe, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, kortykosteroid, kwas salicylowy, kwasy AHA, lek immunosupresyjny, metabolizm kortykosteroidów, mometazonu furoinian, opatrunek okluzyjny, penetracja kortykosteroidu, rozszerzenie naczyń krwionośnych, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Proktosedon 5 mg + 5 mg + 10 mg + 10 mg
Proktosedon, zawierający hydrokortyzon, cynchokainę, neomycynę i eskulinę, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z różnymi grupami leków. Jednoczesne stosowanie z NLPZ lub kwasem acetylosalicylowym zwiększa ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego, takich jak wrzody i krwawienia, szczególnie u pacjentów z hipoprotrombinemią. Fenytoina indukuje enzymy CYP3A4, co przyspiesza metabolizm hydrokortyzonu i obniża jego stężenie w osoczu, potencjalnie osłabiając efekt terapeutyczny, co może wymagać korekty dawki kortykosteroidów. Stosowanie Proktosedonu podczas szczepień z żywymi wirusami atenuowanymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko powikłań neurologicznych i obniżoną odpowiedź immunologiczną. Inhibitory CYP3A, w tym kobicystat, hamują metabolizm hydrokortyzonu, zwiększając ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów, co wymaga unikania takiego połączenia lub ścisłej kontroli pacjenta.
antybiotyk aminoglikozydowy, chlorowodorek cynchokainy, działanie niepożądane, działanie przeciwzapalne, efekt miejscowo znieczulający, efekt terapeutyczny, fenytoina, glikokortykosteroid, hipoprotombinemia, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek nefrotoksyczny, lek ototoksyczny, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm kortykosteroidów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odpowiedź immunologiczna, podrażnienie błony śluzowej, powikłanie poszczepienne, przewodnictwo nerwowe, siarczan neomycyny, wątrobowe enzymy mikrosomalne, wirus atenuowany, wrzód żołądka, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Mometazon – Interakcje
Mometazonu furoinian, stosowany miejscowo w postaci kremów, maści, roztworów oraz aerozoli donosowych, wykazuje ograniczone działanie ogólnoustrojowe, jednak przy długotrwałym stosowaniu na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkami okluzyjnymi lub na błony śluzowe może dojść do istotnych interakcji farmakologicznych. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A (kobicystat, rytonawir, itrakonazol), które hamują metabolizm kortykosteroidów, zwiększając ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. W takich przypadkach konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem objawów nadmiernej ekspozycji na kortykosteroidy. Ponadto, mometazon może nasilać działanie leków immunosupresyjnych, glikozydów nasercowych oraz leków moczopędnych (zwłaszcza tiazydowych i pętlowych), a także osłabiać skuteczność leków immunomodulujących i hipoglikemizujących, co wymaga odpowiedniego nadzoru klinicznego i ewentualnej korekty dawek. Warto podkreślić, że podczas przewlekłego stosowania mometazonu na dużych powierzchniach skóry nie zaleca się podawania szczepionek żywych ze względu na ryzyko braku prawidłowej odpowiedzi immunologicznej.
aerozol donosowy, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, dysfagia, działanie addytywne, działanie hipoglikemizujące, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, inhibitor CYP3A, interakcja z alkoholem, itrakonazol, kobicystat, kortykosteroid, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwzakrzepowy, loratadyna, metabolizm kortykosteroidów, mometazonu furoinian, opatrunek okluzyjny, rytonawir, schorzenie alergiczne, szczepionka żywa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Encorton 5 mg
Przedawkowanie prednizonu, substancji czynnej leku Encorton, nie wywołuje typowo ostrych objawów zatrucia, nawet przy bardzo dużych dawkach, co potwierdza brak doniesień o ostrych zatruciach w literaturze medycznej. Główne ryzyko związane jest z długotrwałym stosowaniem wysokich dawek, prowadzącym do objawów zespołu Cushinga jatrogennego, takich jak zaburzenia psychiczne (wahania nastroju, psychozy steroidowe), charakterystyczne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej (twarz księżycowata), retencja płynów, nadciśnienie tętnicze, hirsutyzm, trądzik posteroidowy, rozstępy skórne, osteoporoza oraz wrzody trawienne. W terapii Encorton stosuje się dawki 1 mg, 5 mg, 10 mg lub 20 mg, a ryzyko kumulacji i nasilenia objawów wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na metabolizm kortykosteroidów.
choroba autoimmunologiczna, hirsutyzm, hormony kory nadnerczy, infekcja oportunistyczna, kortykosteroid, metabolizm kortykosteroidów, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, osteoporoza, owrzodzenie żołądka, prednizon, psychoza steroidowa, retencja płynów, rozstępy skórne, trądzik posteroidowy, twarz księżycowata, wrzód trawienny, zaburzenia endokrynologiczne, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Betametazon – Interakcje
Betametazon, glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, wykazuje różnorodne interakcje lekowe zależne od drogi podania i dawki. Przy stosowaniu miejscowym, interakcje są ograniczone z powodu niskiego wchłaniania ogólnoustrojowego, jednak preparaty łączone, takie jak Gebetil (betametazon dipropionian + gentamycyna) czy Betnovate C (betametazon + kliochinol), wymagają ostrożności ze względu na potencjalną inaktywację lub sumowanie toksyczności. W przypadku preparatów zawierających kwas salicylowy (np. Salbetan), stosowanie na dużą powierzchnię skóry lub długotrwale może prowadzić do interakcji podobnych do ogólnoustrojowych, nasilając podrażnienia skóry i ryzyko działań niepożądanych. Warto unikać jednoczesnego stosowania kosmetyków złuszczających, etanolu i wysuszających mydeł, a także szamponów leczniczych podczas terapii Salbetanem.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, antybiotyk beta-laktamowy, betametazon dipropionian, błękit nitrotetrazolowy, cefalosporyna, depolaryzujący środek zwiotczający, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, efedryna, fenobarbital, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, hipoprotrombinemia, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kliochinol, kobicystat, kwas salicylowy, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm kortykosteroidów, nefrotoksyczność, neomycyny siarczan, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ototoksyczność, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna kumaryny, ryfampicyna, rytonawir, somatotropina, wigabatryna