Interakcje
Neomycyna

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Neomycyna, jako antybiotyk aminoglikozydowy, wchodzi w szereg interakcji z innymi substancjami leczniczymi. Interakcje te mogą mieć różne nasilenie i znaczenie kliniczne w zależności od drogi podania, dawki oraz czasu trwania terapii. Poniższy tekst przedstawia szczegółowy przegląd najważniejszych interakcji neomycyny z innymi produktami leczniczymi.¹

Interakcje z innymi antybiotykami

Jednoczesne stosowanie neomycyny z innymi antybiotykami aminoglikozydowymi lub cefalosporynami może prowadzić do nasilenia działania nefrotoksycznego. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy dochodzi do wchłonięcia neomycyny do krwiobiegu, co może nastąpić przy stosowaniu produktów zawierających neomycynę na dużą powierzchnię lub uszkodzoną skórę.¹

Istnieje możliwość wystąpienia skumulowanej toksyczności w trakcie jednoczesnego stosowania miejscowego neomycyny siarczanu oraz terapii aminoglikozydami w postaci o działaniu ogólnoustrojowym.²

Długotrwałe stosowanie neomycyny jednocześnie z lekami działającymi nefro- i ototoksycznie (np. gentamycyna, kwas etakrynowy, kolistyna) może nasilać toksyczność neomycyny.³

W trakcie stosowania na skórę neomycyny może wystąpić krzyżowa reakcja uczuleniowa wobec paramycyny, kanamycyny, tobramycyny, amikacyny i izepamycyny. Antybiotyki te posiadają wspólną strukturę deoksykryptaminy połączonej z łańcuchem neozaminy, w obrębie którego występuje jedynie pojedyncza różnica.⁴

Interakcje z lekami moczopędnymi

Jednoczesne stosowanie leków moczopędnych, takich jak kwas etakrynowy i furosemid, może nasilić działanie ototoksyczne lub nefrotoksyczne neomycyny.⁵ Leki te podawane jednocześnie z aminoglikozydami zwiększają ich stężenie we krwi, co nasila ryzyko powstania zaburzeń słuchu, aż do głuchoty, która może wystąpić nawet po przerwaniu stosowania leku.⁶

Nie należy stosować produktów zawierających neomycynę jednocześnie z lekami mogącymi uszkadzać nerki i narząd słuchu, takimi jak silnie działające diuretyki (np. furosemid, kwas etakrynowy). Te leki podawane jednocześnie z aminoglikozydami zwiększają ich stężenie we krwi, co nasila ryzyko powstawania zaburzeń słuchu.⁷

Interakcje z lekami zwiotczającymi mięśnie

Podczas jednoczesnego stosowania produktów zawierających neomycynę i opioidowych leków przeciwbólowych, leków do znieczulenia ogólnego lub leków zwiotczających mięśnie, może nasilić się blokada nerwowo-mięśniowa.⁸

Ze względu na duże wchłanianie ogólnoustrojowe, neomycyny siarczan może nasilić i wydłużyć działanie depresyjne na układ oddechowy depolaryzujących środków zwiotczających.⁹

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Jednoczesne lub następcze stosowanie doustne lub miejscowe na skórę innych aminoglikozydów lub innych leków o potencjalnym działaniu nefro- i/lub neurotoksycznym (cisplatyny, wankomycyny, amfoterycyny B, kolistyny, wariomycyny) powinno być przeciwwskazane ze względu na możliwość sumowania się toksycznych działań niepożądanych.¹⁰

Podczas jednoczesnego stosowania doustnie lub miejscowo antybiotyków aminoglikozydowych lub innych leków o potencjalnym działaniu nefro- lub neurotoksycznym, może wystąpić sumowanie działań niepożądanych.¹¹

Interakcje miejscowe i inne rodzaje interakcji

Nie zaleca się jednoczesnego miejscowego stosowania dwóch lub więcej produktów leczniczych, ponieważ może to wpływać na stężenia substancji czynnych w miejscu aplikacji lub spowodować zaczerwienienie skóry.¹²¹³

Nie należy stosować produktu Neomycinum Jelfa równocześnie z innymi produktami stosowanymi miejscowo do oka.¹⁴

Interakcje z inhibitorami CYP3A4

W przypadku produktów złożonych zawierających neomycynę i kortykosteroidy istnieje potencjalne ryzyko interakcji z inhibitorami CYP3A4. Równoczesne stosowanie z produktami leczniczymi które hamują działanie CYP3A4 (np. rytonawir, itrakonazol) może prowadzić do zahamowania metabolizmu kortykosteroidów i ich zwiększonego wchłaniania ogólnoustrojowego. Stopień w jakim ta interakcja ma znaczenie kliniczne, zależy od dawki i drogi podania kortykosteroidów oraz od nasilenia działania inhibitora CYP3A4.¹⁵

Inhibitory CYP3A4, (w tym rytonawir i kobicystat) mogą zmniejszać klirens deksametazonu, co może spowodować nasilenie działania i zahamowanie czynności nadnerczy (wystąpienie zespołu Cushinga). Należy unikać takiego połączenia, chyba że korzyści z leczenia przewyższają zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów.¹⁶

Interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi

W przypadku produktów zawierających neomycynę i kortykosteroidy, jednoczesne miejscowe stosowanie steroidów oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może zwiększać ryzyko wystąpienia problemów z gojeniem się ran.¹⁷

Interakcje ze szczepionkami

Należy mieć na uwadze, aby nie szczepić pacjentów przeciwko ospie i nie podejmować innych immunizacji, szczególnie przy przewlekłym stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, ze względu na ryzyko braku prawidłowej odpowiedzi immunologicznej w postaci pojawienia się odpowiednich przeciwciał.¹⁸

Inne interakcje

Równoczesne zastosowanie neomycyny z doustnie podawaną neomycyną może nasilić ryzyko wystąpienia nadwrażliwości.¹⁹

W przypadku wchłonięcia się substancji czynnych po zastosowaniu maści na dużą powierzchnię skóry lub uszkodzoną skórę mogą wystąpić interakcje z innymi stosowanymi jednocześnie lekami.²⁰

Jeśli pacjent stosuje jednocześnie inne krople lub maści podawane do oczu, należy zachować co najmniej 5 minut przerwy pomiędzy podaniami kolejnych leków. Maści do oczu należy stosować na końcu.²¹

Interakcje z alkoholem

W dostępnej dokumentacji medycznej i charakterystykach produktów leczniczych zawierających neomycynę nie ma bezpośrednich odniesień do interakcji tej substancji z alkoholem. Jednak należy mieć na uwadze kilka istotnych aspektów:

• Neomycyna jako antybiotyk aminoglikozydowy może wykazywać działanie nefrotoksyczne i ototoksyczne, a alkohol etylowy może nasilać te działania niepożądane poprzez wpływ na metabolizm leków i funkcje narządów.
• W przypadku produktów złożonych zawierających neomycynę i kortykosteroidy, alkohol może teoretycznie wpływać na wchłanianie miejscowe substancji czynnych, zwłaszcza przy stosowaniu na uszkodzoną skórę.
• Spożywanie alkoholu w trakcie terapii antybiotykowej może ogólnie osłabiać układ odpornościowy i zmniejszać skuteczność leczenia.

Z uwagi na brak jednoznacznych danych dotyczących interakcji neomycyny z alkoholem, zaleca się ostrożność i unikanie spożywania alkoholu podczas terapii tym antybiotykiem, zwłaszcza przy stosowaniu ogólnoustrojowym lub na dużą powierzchnię skóry.

Tabela interakcji neomycyny

Poziom istotności interakcji został określony na podstawie potencjalnego ryzyka i konsekwencji klinicznych, gdzie „Wysoki” oznacza interakcje mogące prowadzić do poważnych działań niepożądanych lub zagrażających życiu, „Średni” – interakcje wymagające monitorowania lub modyfikacji terapii, a „Niski” – interakcje o ograniczonym znaczeniu klinicznym, wymagające jedynie podstawowej ostrożności.²²²³