środek zwężający naczynia

Środki zwężające naczynia (wazokonstryktory) to grupa substancji farmakologicznych, które powodują skurcz mięśni gładkich w ścianach naczyń krwionośnych, prowadząc do zmniejszenia ich światła. Działanie to skutkuje zwiększeniem oporu naczyniowego i podwyższeniem ciśnienia tętniczego krwi.

Mechanizm działania większości wazokonstryktorów opiera się na stymulacji receptorów adrenergicznych (głównie α1-adrenergicznych) lub na bezpośrednim wpływie na mięśnie gładkie naczyń. Do najczęściej stosowanych środków należą: fenylefryna, adrenalina, noradrenalina, metoksyamina oraz wazopresyna.

W praktyce klinicznej wazokonstryktory znajdują zastosowanie w leczeniu hipotonii, wstrząsu, krwawień miejscowych, a także jako dodatki do leków miejscowo znieczulających (przedłużają ich działanie poprzez ograniczenie przepływu krwi i spowolnienie wchłaniania). Niektóre są również stosowane w leczeniu przekrwienia błony śluzowej nosa (np. oksymetazolina, ksylometazolina).

Stosowanie środków zwężających naczynia wymaga ostrożności, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, nadciśnieniem tętniczym, jaskrą czy przerostem gruczołu krokowego. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza preparatów donosowych, może prowadzić do polekowego zapalenia błony śluzowej nosa i zjawiska odbicia (nasilenia objawów po odstawieniu leku).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl