antagonista dihydrofolianu
Antagonisty dihydrofolianu to grupa leków, które hamują działanie enzymu reduktazy dihydrofolianu (DHFR), kluczowego w procesie konwersji kwasu foliowego do jego aktywnych metabolitów. Mechanizm działania polega na blokowaniu syntezy puryn i pirymidyn, co prowadzi do zahamowania replikacji DNA i podziałów komórkowych.
Do tej grupy należą leki o szerokim zastosowaniu klinicznym, takie jak metotreksat (stosowany w onkologii, reumatologii i dermatologii), trimetoprym (antybiotyk wykorzystywany często w połączeniu z sulfametoksazolem), pirymetamina (lek przeciwmalaryczny i przeciwtoksoplazmozowy) oraz proguanil (lek przeciwmalaryczny).
Antagonisty dihydrofolianu wykazują selektywną toksyczność wobec szybko dzielących się komórek, co uzasadnia ich zastosowanie w leczeniu nowotworów, ale również tłumaczy ich działanie niepożądane na szpik kostny i nabłonek przewodu pokarmowego. W przypadku stosowania metotreksatu w wysokich dawkach konieczne jest podawanie leukoworyny (folinianu wapnia) jako antidotum, aby zapobiec nadmiernej toksyczności.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atowakwonu, zarówno jako pojedynczej substancji, jak i w skojarzeniu z proguanilem (produkt leczniczy Falcimar), wykazały, że działania niepożądane po podaniu wielokrotnym wiążą się głównie z komponentem proguanilowym. Dawki wywołujące te efekty nie wykazywały znaczącego marginesu bezpieczeństwa względem przewidywanej ekspozycji klinicznej, jednak ze względu na szerokie i bezpieczne stosowanie proguanilu w profilaktyce malarii, znaczenie kliniczne tych obserwacji jest ograniczone. Badania teratogenności nie wykazały działania teratogennego u szczurów i królików, choć u królików zaobserwowano toksyczność u ciężarnych samic przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej. Brak jest szczegółowych danych dotyczących wpływu skojarzenia na płodność oraz rozwój prenatalny i postnatalny, jednak poszczególne składniki nie wykazały negatywnego wpływu na te parametry.
antagonista dihydrofolianu, atowakwon z proguanilem, badanie onkogenności, chlorowodorek proguanilu, cykloguanil, działanie niepożądane, działanie teratogenne, efekt toksyczny, Falcimar, kwas foliowy, metabolit proguanilu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, profilaktyka malarii, rak wątrobowokomórkowy, rozwój prenatalny i postnatalny, test Amesa, test komórek chłoniaka, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność wielokrotnego podania -
Leksykon substancji czynnych
Dane przedkliniczne dotyczące proguanilu wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z atowakwonem. Badania toksyczności wielokrotnego dawkowania wykazały działania niepożądane przypisywane proguanilowi, pojawiające się przy dawkach zbliżonych do ekspozycji klinicznej, jednak ich znaczenie kliniczne jest ograniczone ze względu na wieloletnie, bezpieczne stosowanie substancji. W badaniach teratogenności na szczurach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego kombinacji proguanilu z atowakwonem, choć u królików zaobserwowano toksyczne działanie na ciężarne samice przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. Ocena mutagenności proguanilu była negatywna, natomiast aktywny metabolit cykloguanil wykazał mutagenność w testach na komórkach myszy, która była redukowana przez suplementację kwasem foliowym.
aktywny metabolit, antagonista dihydrofolianu, badanie teratogenności, badanie toksyczności, chlorowodorek proguanilu, cykloguanil, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, gruczolak wątrobowo-komórkowy, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, profilaktyka malarii, proguanil, suplementacja kwasem foliowym, terapia skojarzona, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność wielokrotnego dawkowania -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Falcimar, zawierającego 250 mg atowakwonu i 100 mg proguanilu chlorowodorku, wykazały, że działania niepożądane po wielokrotnym podaniu są wywoływane głównie przez proguanil, przy dawkach zbliżonych do klinicznych, co ma ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na jego szerokie i bezpieczne stosowanie w terapii malarii. Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały nieprawidłowości rozwojowych przy dawkach terapeutycznych, choć u królików zaobserwowano toksyczność u ciężarnych samic przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym. Brak jest jednak pełnych danych dotyczących wpływu na płodność oraz rozwój prenatalny i postnatalny dla skojarzenia leków.
antagonista dihydrofolianu, atowakwon, atowakwon z proguanilem, badanie onkogenności, badanie teratogenności, chłoniak, cykloguanil, działanie onkogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, gruczolak, kwas foliowy, metabolit proguanilu, profilaktyka malarii, proguanil, rak wątrobowokomórkowy, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność wielokrotnego podania
