zakażenie mpox
Zakażenie MPOX (dawniej znane jako małpia ospa) to choroba wirusowa wywoływana przez wirusa ospy małpiej, należącego do rodziny Poxviridae. Wirus ten, spokrewniony z wirusem ospy prawdziwej, rozprzestrzenia się głównie przez bezpośredni kontakt z wykwitami skórnymi zakażonej osoby, płynami ustrojowymi, materiałem ze zmian skórnych lub przedmiotami skażonymi wydzielinami chorego.
Objawy zakażenia MPOX obejmują gorączkę, ból głowy, bóle mięśni, powiększenie węzłów chłonnych, a następnie charakterystyczną wysypkę. Wysypka przechodzi przez kilka stadiów – od plamek, poprzez grudki, pęcherzyki, krosty, aż do strupów. Zmiany skórne mogą być zlokalizowane na twarzy, dłoniach, stopach, narządach płciowych, spojówkach i błonach śluzowych jamy ustnej.
Diagnostyka MPOX opiera się na badaniach molekularnych (PCR) materiału pobranego ze zmian skórnych, krwi lub wymazów z błon śluzowych. Leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące, choć w ciężkich przypadkach można rozważyć zastosowanie leków przeciwwirusowych jak tekowirymat. Profilaktyka obejmuje unikanie kontaktu z osobami zakażonymi oraz ich wydzielinami, a także szczepienia dla osób z grup wysokiego ryzyka.
W 2022 roku świat doświadczył bezprecedensowego rozprzestrzeniania się MPOX poza endemiczne regiony Afryki, z nietypowym wzorcem transmisji i objawami klinicznymi, co doprowadziło do ogłoszenia przez WHO stanu zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym. W odpowiedzi na zmieniającą się charakterystykę choroby, w listopadzie 2022 roku WHO oficjalnie zmieniła nazwę choroby z „małpiej ospy” na „mpox”, aby uniknąć stygmatyzacji i podkreślić, że choroba nie jest związana wyłącznie z małpami.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej – Diagnostyka i diagnoza
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej (HFMD) to wysoce zakaźna infekcja wirusowa, głównie u dzieci poniżej 10 roku życia, wywoływana najczęściej przez coxsackiewirus A16, enterowirus A71 (EV-A71) oraz coxsackiewirus A6. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na obrazie klinicznym, obejmującym charakterystyczną wysypkę pęcherzykową na dłoniach i stopach oraz bolesne owrzodzenia w jamie ustnej, często z towarzyszącą niską gorączką. Wskazaniem do badań laboratoryjnych, takich jak RT-PCR z wymazów z gardła, pęcherzyków lub kału, jest nietypowy przebieg, ciężkie objawy lub konieczność różnicowania z innymi chorobami dermatologicznymi i zakaźnymi. W diagnostyce laboratoryjnej stosuje się również metody serologiczne, immunoenzymatyczne (ELISA) oraz, w rzadkich przypadkach, badania histopatologiczne. Wydalanie wirusa może trwać do 6 tygodni po ustąpieniu objawów, co ma znaczenie epidemiologiczne.
ataksja móżdżkowa, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie serologiczne, choroba rąk, stóp i jamy ustnej, coxsackiewirus A16, enterowirus, enterowirus A71, herpangina, izolacja wirusa, metoda immunoenzymatyczna, morfologia krwi, multiplex PCR, obrzęk płuc, odwrotna transkryptaza, ospa wietrzna, ostre wiotkie porażenie, owrzodzenie jamy ustnej, płyn mózgowo-rdzeniowy, półpasiec, reakcja łańcuchowa polimerazy, RT-PCR, rumień wielopostaciowy, technologia mikromacierzy, wirus opryszczki zwykłej, wysypka grudkowo-pęcherzykowa, wysypka pęcherzykowa, zakażenie mpox, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Opoksa – Zapobieganie i profilaktyka
Opoksa (mpox) to choroba wirusowa wywołana przez wirusa ospy małpiej, której profilaktyka opiera się przede wszystkim na szczepieniach ochronnych oraz działaniach zapobiegawczych zmniejszających ryzyko zakażenia. Dostępne szczepionki to JYNNEOS (Imvanex/Imvamune) – szczepionka trzeciej generacji zawierająca nienamnażający się żywy wirus, podawana w schemacie dwudawkowym z odstępem 28 dni, zapewniająca pełną ochronę około 14 dni po drugiej dawce, o skuteczności 36-89% po jednej dawce i 66-89% po dwóch dawkach, oraz ACAM2000 – szczepionka z namnażającym się wirusem krowianki, stosowana w przypadku braku dostępności JYNNEOS, ale obarczona większą liczbą przeciwwskazań. Szczepienia zaleca się osobom po ekspozycji (profilaktyka poekspozycyjna do 14 dni, optymalnie do 4 dni), osobom z grup podwyższonego ryzyka (m.in. MSM, osoby z HIV, personel medyczny i laboratoryjny) oraz podróżującym do rejonów endemicznych Afryki Środkowej i Zachodniej.
dysfagia, gorączka, immunosupresja, leczenie antyretrowirusowe, mpox, MSM, ognisko epidemiczne, ortopokswirus, ospa małpia, powiększony węzeł chłonny, profilaktyka poekspozycyjna, schemat dwudawkowy, środek ochrony osobistej, szczepienie ochronne, szczepionka MVA-BN, tecovirimat, wirus ospy małpiej, wysypka, zakażenie mpox