trombocytopenia indukowana heparyną

Trombocytopenia indukowana heparyną (HIT) to potencjalnie zagrażająca życiu immunologiczna reakcja niepożądana związana ze stosowaniem heparyny. Charakteryzuje się spadkiem liczby płytek krwi o co najmniej 50% w stosunku do wartości wyjściowych lub poniżej 150 x 10^9/l, który występuje typowo 5-14 dni po rozpoczęciu leczenia heparyną.

W patogenezie HIT kluczową rolę odgrywa tworzenie przeciwciał (najczęściej klasy IgG) przeciwko kompleksowi heparyna-czynnik płytkowy 4 (PF4). Kompleksy przeciwciało-PF4-heparyna aktywują płytki krwi poprzez receptor FcγIIa, co prowadzi do uwolnienia mikroziarnistości prokoagulacyjnych, generacji trombiny i w konsekwencji – paradoksalnie – do stanu nadkrzepliwości mimo spadku liczby płytek.

HIT dzieli się na dwa typy: typ I – nieimmunologiczny, łagodny i samoograniczający się oraz typ II – immunologiczny, potencjalnie ciężki, związany z wysokim ryzykiem powikłań zakrzepowych (zakrzepica żylna, tętnicza, zator płucny, zawał serca, udar mózgu). W diagnostyce wykorzystuje się skalę 4T, testy immunologiczne (ELISA) oraz funkcjonalne (test uwalniania serotoniny, test agregacji płytek).

Postępowanie w HIT obejmuje natychmiastowe odstawienie wszystkich preparatów heparyny i wdrożenie alternatywnej antykoagulacji (bezpośrednie inhibitory trombiny – argatroban, biwalirudyna lub inhibitory czynnika Xa – fondaparinux, danaparoid). Przeciwwskazane jest stosowanie antagonistów witaminy K do czasu normalizacji liczby płytek krwi. Pacjenci z przebytym HIT wymagają odpowiedniego oznaczenia w dokumentacji medycznej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl