stan zakrzepowo-zatorowy

Stan zakrzepowo-zatorowy to zaburzenie medyczne charakteryzujące się tworzeniem skrzepów krwi (zakrzepów) w naczyniach krwionośnych, które mogą następnie oderwać się i przemieścić (zator) do innych obszarów ciała. Jest to poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej diagnostyki i leczenia.

Najczęstsze manifestacje kliniczne stanu zakrzepowo-zatorowego obejmują żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (ŻChZZ), na którą składają się zakrzepica żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucna (ZP). Do innych form należą: zakrzepica żył powierzchownych, zakrzepica zatok żylnych mózgu, zakrzepica żyły wrotnej oraz tętnicze incydenty zakrzepowo-zatorowe, w tym udar niedokrwienny mózgu czy zawał serca.

Czynniki ryzyka stanu zakrzepowo-zatorowego dzielą się na wrodzone (np. mutacja czynnika V Leiden, niedobór białka C, S lub antytrombiny) oraz nabyte (unieruchomienie, operacje, ciąża, połóg, nowotwory, zespół antyfosfolipidowy, stosowanie estrogenów). Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych (D-dimery) oraz diagnostyce obrazowej (USG dopplerowskie, angio-TK, scyntygrafia płuc).

Leczenie stanu zakrzepowo-zatorowego obejmuje terapię przeciwkrzepliwą (heparyny drobnocząsteczkowe, heparyna niefrakcjonowana, antagoniści witaminy K, bezpośrednie doustne antykoagulanty), leczenie trombolityczne w wybranych przypadkach oraz czasami interwencje mechaniczne (filtr do żyły głównej dolnej). Profilaktyka zakrzepowo-zatorowa jest kluczowa u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, zwłaszcza hospitalizowanych, po operacjach czy unieruchomionych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl