zespół preekscytacji
Zespół preekscytacji (preexcitation syndrome) to zaburzenie elektrofizjologiczne serca, w którym występuje przedwczesna aktywacja komór sercowych. Podstawą tego zjawiska jest obecność dodatkowej, anomalnej drogi przewodzenia (droga dodatkowa) między przedsionkami a komorami, omijającej fizjologiczne opóźnienie w węźle przedsionkowo-komorowym.
Najczęstszą postacią zespołu preekscytacji jest zespół Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW), charakteryzujący się skróceniem odstępu PR (< 120 ms), poszerzeniem zespołów QRS oraz obecnością fali delta w zapisie EKG. Inne postacie obejmują zespół Lowna-Ganonga-Levine'a (LGL) oraz preekscytację utajoną.
Klinicznie zespół preekscytacji może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się napadowymi częstoskurczami przedsionkowo-komorowymi nawrotnymi (AVRT). W szczególnie niebezpiecznych przypadkach, przy współistnieniu migotania przedsionków, może dojść do szybkiego przewodzenia impulsów do komór i rozwoju migotania komór, stanowiącego bezpośrednie zagrożenie życia.
Diagnostyka obejmuje badanie EKG, test wysiłkowy, badanie holterowskie oraz badanie elektrofizjologiczne serca. Leczenie zależy od nasilenia objawów – od obserwacji, przez farmakoterapię, po ablację drogi dodatkowej, która jest metodą z wyboru w przypadkach objawowych i wysokiego ryzyka nagłego zgonu sercowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Digoxin Teva 100 mcg
Digoxin Teva, zawierający digoksynę w dawkach 100 μg i 250 μg, jest glikozydem nasercowym o wąskim indeksie terapeutycznym, co wymaga szczególnej ostrożności w doborze pacjentów i monitorowaniu terapii. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na digoksynę, glikozydy nasercowe lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (52,30 mg w tabletce 100 μg i 65,25 mg w tabletce 250 μg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy. Przeciwwskazania obejmują arytmie związane z zatruciem glikozydami, częstoskurcz komorowy, migotanie komór, zespół chorej zatoki, zespół Wolffa–Parkinsona–White’a oraz blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń rytmu i całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego.
arytmia, asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, częstoskurcz komorowy, digoksyna, dysfagia, glikozyd nasercowy, indeks terapeutyczny, kardiomiopatia przerostowa, migotanie komór, nadwrażliwość, nagła śmierć sercowa, nietolerancja galaktozy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zawał serca, zespół chorej zatoki, zespół preekscytacji, zespół WPW, zwężenie podzastawkowe aorty - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia nadkomorowa – Diagnostyka i diagnoza
Tachykardia nadkomorowa (SVT) to grupa arytmii charakteryzujących się szybkim rytmem serca (140-280 uderzeń/min u dorosłych, 180-220 u dzieci) pochodzącym z obszarów powyżej pęczka Hisa. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz 12-odprowadzeniowym EKG, które podczas epizodu wykazuje wąskie zespoły QRS (<120 ms), regularny rytm oraz zmienną obecność załamków P (często niewidoczne lub inwersyjne w AVNRT). W przypadkach trudnych do uchwycenia arytmii stosuje się monitorowanie ambulatoryjne (Holter, rejestratory zdarzeń, implantowalne rejestratory pętlowe, plaster Zio XT). Testy prowokacyjne (wysiłkowy, manewry wagalne, test adenozynowy) oraz badanie elektrofizjologiczne (EP study) umożliwiają precyzyjne określenie mechanizmu SVT i kwalifikację do ablacji prądem o częstotliwości radiowej. Diagnostyka różnicowa obejmuje rozróżnienie SVT z aberracją od częstoskurczu komorowego (VT), co jest kluczowe dla wyboru terapii.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, arytmia płodowa, atak paniki, badanie elektrofizjologiczne, badanie fizykalne, badanie podmiotowe, blok odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz przedsionkowy, echokardiografia, elektrokardiogram, enzym sercowy, holter EKG, manewr wagalny, masaż zatoki szyjnej, nadczynność tarczycy, nagły zgon sercowy, nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy, nawrotny częstoskurcz węzłowy, obrzęk płodu, palpitacje, pęczek Hisa, próba Valsalvy, próba wysiłkowa, rejestrator zdarzeń, rtg klatki piersiowej, tachykardia nadkomorowa, wieloogniskowy częstoskurcz przedsionkowy, wszczepialny rejestrator pętlowy, zaburzenie lękowe, załamek P, zespół preekscytacji, zespół QRS, zespół WPW - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Runrapiq
Runrapiq (landiolol chlorowodorek) wymaga ścisłego monitorowania hemodynamicznego, w tym ciśnienia tętniczego i EKG, ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia serca, takimi jak blok serca I stopnia czy zespół preekscytacji z migotaniem przedsionków. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z dławicą Prinzmetala oraz wymaga ostrożności u osób z chorobami naczyń obwodowych (np. zespół Raynauda). W terapii należy uwzględnić interakcje z innymi lekami wpływającymi na opór obwodowy, preload, kurczliwość mięśnia sercowego oraz przewodzenie elektryczne, a także unikać jednoczesnego stosowania z werapamilem lub diltiazem u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia przedsionkowo-komorowego. W przypadku pogorszenia stanu hemodynamicznego należy przerwać infuzję i zapewnić odpowiednią opiekę medyczną.
beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, chromanie przestankowe, cukrzyca, diltiazem, dławica naczynioskurczowa, guz chromochłonny, hipoglikemia, kurczliwość mięśnia sercowego, landiolol chlorowodorek, migotanie komór, migotanie przedsionków, monitorowanie EKG, nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, niewydolność nerek, niewydolność serca, reakcja anafilaktyczna, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta1-adrenergiczny, receptor beta2-adrenergiczny, spastyczna choroba oskrzeli, terapia nerkozastępcza, zaburzenia krążenia obwodowego, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zespół preekscytacji, zespół Raynauda - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adenosine Kabi 3 mg/ml
Adenozyna, endogenny nukleozyd purynowy, wykazuje działanie dromotropowo ujemne poprzez spowolnienie przewodzenia impulsów w węźle przedsionkowo-komorowym, co umożliwia przerwanie pętli pobudzenia krążącego i skuteczne leczenie napadowego częstoskurczu nadkomorowego. Podanie dożylne adenozyny w formie szybkiego wstrzyknięcia pozwala na szybkie przywrócenie rytmu zatokowego, co czyni ją cennym lekiem w nagłych interwencjach kardiologicznych. Należy jednak pamiętać, że adenozyna nie jest skuteczna w arytmiach takich jak migotanie czy trzepotanie przedsionków, gdzie węzeł przedsionkowo-komorowy nie uczestniczy w pętli pobudzenia. Ponadto, adenozyna znajduje zastosowanie diagnostyczne w różnicowaniu częstoskurczów nadkomorowych oraz w badaniach elektrofizjologicznych, umożliwiając precyzyjne określenie miejsca bloku przedsionkowo-komorowego i identyfikację dróg dodatkowych przewodzenia impulsów.
adenozyna, ampułko-strzykawka, badanie elektrofizjologiczne, częstoskurcz nadkomorowy, droga dodatkowa, działanie dromotropowo-ujemne, migotanie przedsionków, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, obwód re-entry, osmolalność, pętla pobudzenia krążącego, roztwór do wstrzykiwań, rytm zatokowy, trzepotanie przedsionków, węzeł przedsionkowo-komorowy, zapis elektrokardiograficzny, zespół preekscytacji, zespół QRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tonicard 150 mg
Propafenon chlorowodorek, substancja czynna leku Tonicard dostępnego w tabletkach o dawkach 150 mg i 300 mg, jest klasyfikowany jako lek przeciwarytmiczny klasy Ic (kod ATC: C01BC03). Jego podstawowy mechanizm działania polega na stabilizacji błon komórkowych mięśnia sercowego poprzez blokadę szybkiego prądu jonów sodowych, co prowadzi do zwolnienia depolaryzacji komórek oraz wydłużenia czasu przewodzenia impulsów w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym oraz układzie Hisa-Purkinjego, z najsilniejszym efektem w tym ostatnim. Propafenon zwiększa próg stymulacji mięśnia sercowego oraz próg migotania komór, co zmniejsza pobudliwość elektryczną serca i stabilizuje rytm serca.
blokowanie kanału sodowego, czas refrakcji, depolaryzacja komórek, dodatkowa droga przewodzenia, działanie adrenolityczne, efekt elektrofizjologiczny, elektrofizjologia mięśnia sercowego, lek przeciwarytmiczny klasy IC, pobudliwość elektryczna, prąd jonów sodowych, próg migotania komór, propafenonu chlorowodorek, stabilizacja błony komórkowej, układ bodźco-przewodzący serca, układ Hisa-Purkinjego, węzeł przedsionkowo-komorowy, właściwość β-adrenolityczna, zespół preekscytacji, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zespół WPW - Leksykon substancji czynnych
Esmolol – Wskazania do stosowania
Esmolol (chlorowodorek esmololu) jest krótko działającym beta-adrenolitykiem stosowanym głównie w ostrych stanach klinicznych wymagających szybkiej i precyzyjnej kontroli hemodynamicznej. Preparat Esmocard Lyo, dostępny w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (50 mg/ml po rozpuszczeniu, a następnie 10 mg/ml po rozcieńczeniu), znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu nadkomorowej tachykardii (z wyłączeniem zespołów preekscytacji), migotania i trzepotania przedsionków w okresie około- i pooperacyjnym oraz w sytuacjach niewyrównanej tachykardii zatokowej wymagającej natychmiastowej interwencji. Esmolol umożliwia szybkie miareczkowanie dawki i dostosowanie terapii do dynamicznie zmieniającego się stanu pacjenta, co jest kluczowe na blokach operacyjnych i oddziałach intensywnej terapii. Lek nie jest wskazany do stosowania u pacjentów pediatrycznych (<18 lat) ani w leczeniu stanów przewlekłych.
beta-adrenolityk, blok operacyjny, chlorowodorek esmololu, koncentrat do infuzji, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadkomorowa tachykardia, oddział intensywnej terapii, okres okołooperacyjny, okres pooperacyjny, parametry hemodynamiczne, pracownia hemodynamiki, rytm komór, tachykardia, tachykardia zatokowa, trzepotanie przedsionków, wlew dożylny, zespół preekscytacji - Leksykon chorób i schorzeń
Wada ebsteina – Diagnostyka i diagnoza
Wada Ebsteina to wrodzona anomalia zastawki trójdzielnej charakteryzująca się jej przemieszczeniem w głąb prawej komory, co prowadzi do „atrializacji” części prawej komory i różnorodnego obrazu klinicznego. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na echokardiografii, gdzie kryteria obejmują przemieszczenie płatka przegrodowego o >8 mm/m² powierzchni ciała, dystans między zastawkami przedsionkowo-komorowymi >15 mm u dzieci lub >20 mm u dorosłych, powiększenie prawego przedsionka oraz stopień niedomykalności zastawki trójdzielnej. Uzupełniająco stosuje się rezonans magnetyczny serca (CMR) dla oceny anatomii i funkcji prawej komory, RTG klatki piersiowej, EKG (w tym Holter) oraz badania elektrofizjologiczne w celu wykrycia zaburzeń rytmu, które są częste u tych pacjentów. Diagnostyka prenatalna echokardiograficzna umożliwia wczesne wykrycie wady i planowanie opieki okołoporodowej.
ablacja, angiografia, ASD, atrezja zastawki płucnej, badanie elektrofizjologiczne, blok prawej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, cewnikowanie serca, dekstrokardia, drożny otwór owalny, echokardiografia, echokardiografia płodowa, elektrokardiogram, holter EKG, kardiomegalia, koarktacja aorty, L-transpozycja wielkich naczyń, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność prawokomorowa, PDA, PFO, próba wysiłkowa, przetrwała lewa żyła główna górna, przetrwały przewód tętniczy, pulsoksymetria, rezonans magnetyczny serca, rtg klatki piersiowej, saturacja krwi, sinica, szmer sercowy, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, VSD, wada Ebsteina, zaburzenia rytmu serca, zastawka trójdzielna, zespół preekscytacji, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wolffa-parkinsona-white’a (wpw) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW) występuje u 1-3/1000 osób i charakteryzuje się obecnością dodatkowej drogi przewodzenia, co predysponuje do arytmii, w tym migotania przedsionków (AF) i migotania komór (VF). Nagły zgon sercowy (SCD) jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem, z częstością od 0,0002 do 0,0015 na pacjento-rok, a w niektórych badaniach do 0,25-0,39% rocznie. Czynniki ryzyka SCD obejmują m.in. płeć męską, wiek <35 lat, krótki okres refrakcji dodatkowej drogi (<240 ms), obecność wielu dróg przewodzenia oraz rodzinny wywiad nagłej śmierci sercowej. Diagnostyka elektrofizjologiczna (EPS) jest kluczowa w ocenie ryzyka, zwłaszcza przy stwierdzeniu wywołanego migotania przedsionków i najkrótszego odstępu RR <250 ms (lub <200 ms podczas wlewu izoproterenolu). Bezobjawowi pacjenci mają generalnie dobrą prognozę, jednak ryzyko arytmii i SCD pozostaje wyższe niż w populacji ogólnej, co uzasadnia profilaktyczne badania i ewentualną ablację.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, ablacja przezskórna, AVRT, badanie elektrofizjologiczne, badanie genetyczne, częstoskurcz przedsionkowo-komorowy nawrotny, dodatkowa droga przewodzenia, lek przeciwarytmiczny, migotanie komór, migotanie przedsionków, nagły zgon sercowy, okres refrakcji, stratyfikacja ryzyka, wariant genu, zaburzenie rytmu serca, zespół preekscytacji, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a