płyn hipertoniczny

Płyn hipertoniczny to roztwór, którego ciśnienie osmotyczne jest wyższe niż ciśnienie osmotyczne osocza krwi. Osmolarność płynów hipertonicznych wynosi powyżej 300 mOsm/l, co powoduje przepływ wody z komórek do przestrzeni pozakomórkowej zgodnie z gradientem stężeń.

W praktyce klinicznej najczęściej stosowane płyny hipertoniczne to roztwory chlorku sodu (NaCl) o stężeniu 3%, 5% lub 7,5% oraz hipertoniczne roztwory glukozy. Są one wykorzystywane m.in. w leczeniu obrzęku mózgu, podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego, hiponatremii oraz w resuscytacji płynowej w stanach wstrząsowych.

Podawanie płynów hipertonicznych wymaga szczególnej ostrożności, gdyż zbyt szybka korekcja osmolarności osocza może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zespół osmotycznej demielinizacji mostu czy zaburzenia sercowo-naczyniowe. Stosowanie tych roztworów jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim odwodnieniem, niewydolnością nerek oraz w przypadkach, gdy istnieje ryzyko wytworzenia gradientu osmotycznego między kompartmentami płynowymi organizmu.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl