demetylomaprotylina
Demetylomaprotylina to główny metabolit maprotyliny, będącej tetracyklicznym lekiem przeciwdepresyjnym (TeCA). Powstaje w wyniku demetylacji maprotyliny w wątrobie, głównie za pośrednictwem enzymu CYP2D6. Pod względem strukturalnym demetylomaprotylina różni się od związku macierzystego brakiem grupy metylowej.
Mechanizm działania demetylomaprotyliny, podobnie jak maprotyliny, polega przede wszystkim na hamowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny, z niewielkim wpływem na wychwyt serotoniny. Metabolit ten wykazuje aktywność farmakologiczną i przyczynia się do efektu terapeutycznego maprotyliny, zwłaszcza przy przewlekłym podawaniu leku.
Oznaczanie stężenia demetylomaprotyliny w surowicy może mieć znaczenie w monitorowaniu terapii maprotyliną, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub przy podejrzeniu interakcji lekowych wpływających na metabolizm. Monitorowanie to jest istotne ze względu na wąskie okno terapeutyczne maprotyliny i potencjalne ryzyko kardiotoksyczności przy wysokich stężeniach leku i jego metabolitów.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Maprotylina, substancja czynna Ludiomilu, wykazuje powolne, ale całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, z biodostępnością 66-70%. Maksymalne stężenia we krwi po dawce 50 mg wynoszą 48-150 nmol/l (13-47 ng/ml) i osiągane są około 8 godzin po podaniu. W stanie stacjonarnym, przy dawce 150 mg/dobę, stężenia wynoszą 320-1270 nmol/l (100-400 ng/ml) i osiągane są w drugim tygodniu terapii, niezależnie od schematu dawkowania. Maprotylina wykazuje dużą dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 23-27 l/kg), silne wiązanie z białkami osocza (88-90%) oraz przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego (2-13% stężenia w surowicy). Metabolizm zachodzi głównie przez demetylację katalizowaną przez CYP2D6 i częściowo CYP1A2, a eliminacja jest powolna z okresem półtrwania 43-45 godzin. Klirens wynosi 510-570 ml/min, a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (ok. 2/3 dawki) i wątrobę (1/3 dawki).
U pacjentów powyżej 60 roku życia obserwuje się wyższe stężenia leku i wydłużony okres półtrwania, co wymaga redukcji dawki o połowę. W umiarkowanym zaburzeniu czynności nerek (klirens kreatyniny 24-37 ml/min) farmakokinetyka maprotyliny pozostaje stabilna przy prawidłowej funkcji wątroby, jednak eliminacja metabolitów jest przesunięta z nerek na żółć. Stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby. Polimorfizm genetyczny CYP2D6 wpływa na metabolizm maprotyliny, co wymaga indywidualizacji dawki u pacjentów z fenotypem wolnego lub ultrafast metabolizmu, aby zoptymalizować terapię i zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.
biodostępność bezwzględna, chlorowodorek maprotyliny, CYP1A2, CYP2D6, cytochrom P450, demetylomaprotylina, faza eliminacji, hydroksylacja, klirens, klirens kreatyniny, Ludiomil, maprotylina, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, polimorfizm genetyczny, stężenie stacjonarne, szlak metaboliczny, ultraszybki metabolizm, wolny metabolizm, współczynnik podziału, związek glukuronidowy -
Leksykon leków
Maprotylina, aktywny składnik leku Ludiomil, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na izoenzym CYP2D6 cytochromu P450. Inhibitory CYP2D6 mogą zwiększyć stężenie maprotyliny nawet 3,5-krotnie u pacjentów z nasilonym metabolizmem, co wymaga modyfikacji dawkowania. Induktory enzymów wątrobowych (CYP1A2, CYP3A4, CYP2C19) mogą obniżać skuteczność leku przez nasilone tworzenie demetylomaprotyliny. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO (np. moklobemid) ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym hipertermii, drgawek i zgonu, co wymaga zachowania co najmniej 14-dniowego odstępu między terapiami. Ponadto, maprotylina może nasilać działanie leków przeciwarytmicznych (chinidyna, propafenon), przeciwnadciśnieniowych (guanetydyna, rezerpina, klonidyna), sympatykomimetyków oraz leków wydłużających odstęp QT, zwiększając ryzyko arytmii komorowych i innych powikłań kardiologicznych.
abstynencja alkoholowa, alkohol etylowy, antagonista receptora H2, arytmia komorowa, benzodiazepina, beta-adrenolityk, chinidyna, cymetydyna, CYP2D6, cytochrom P450, częstoskurcz komorowy, debryzochina, demetylomaprotylina, dihydroergotamina, disulfiram, działanie hipoglikemizujące, fenotiazyna, fluoksetyna, guanetydyna, induktor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, klonidyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, lek zwiotczający mięśnie, maprotylina, metylfenidat, moklobemid, pochodna sulfonylomocznika, rysperydon, sertralina, SSRI, terbinafina, tiorydazyna, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT -
Leksykon leków
Chlorowodorek maprotyliny, substancja czynna leku Ludiomil 25 mg, charakteryzuje się powolnym, ale całkowitym wchłanianiem z biodostępnością 66-70%. Maksymalne stężenia (Cmax) po jednorazowej dawce 50 mg wynoszą 48-150 nmol/l (13-47 ng/ml) i osiągane są po około 8 godzinach. W stanie stacjonarnym, przy dawce 150 mg/dobę, stężenia w surowicy wynoszą 320-1270 nmol/l (100-400 ng/ml) i osiągane są w drugim tygodniu terapii, niezależnie od schematu dawkowania. Maprotylina wykazuje dużą zmienność międzyosobniczą stężeń, co wymaga indywidualizacji dawkowania. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (88-90%) oraz dużą objętość dystrybucji (23-27 l/kg), co wskazuje na intensywną dystrybucję tkankową. Przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego wynosi 2-13% stężenia w surowicy, co umożliwia efekt terapeutyczny w ośrodkowym układzie nerwowym.
biodostępność bezwzględna, chlorowodorek maprotyliny, CYP1A2, CYP2D6, cytochrom P450, demetylomaprotylina, dystrybucja tkankowa, elementy morfotyczne krwi, klirens kreatyniny, kwas glukuronowy, Ludiomil, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, polimorfizm genetyczny, powolny metabolizm, stężenie stacjonarne, szybki metabolizm, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, związek glukuronidowy
