ekspozycja dermalna
Ekspozycja dermalna (skórna) oznacza kontakt substancji chemicznej, leku, czynnika fizycznego lub biologicznego ze skórą człowieka. Jest to jedna z głównych dróg narażenia organizmu na działanie potencjalnie szkodliwych czynników zewnętrznych, obok ekspozycji drogą oddechową i pokarmową.
W praktyce klinicznej ocena ekspozycji dermalnej jest istotna przy diagnostyce i leczeniu chorób zawodowych, alergii kontaktowych, reakcji fototoksycznych i fotoalergicznych oraz zatruć przez wchłanianie substancji przez skórę. Szczególnie ważna jest w toksykologii, medycynie pracy, dermatologii i alergologii.
Substancje lipofilne mają zdolność przenikania przez barierę skórną i mogą wywoływać efekty ogólnoustrojowe. Wchłanianie przez skórę zależy od wielu czynników, takich jak: właściwości fizykochemiczne substancji, stan skóry (uszkodzenia, wilgotność, temperatura), miejsce ekspozycji (różna grubość naskórka w różnych okolicach ciała) oraz czas trwania kontaktu.
W przypadku narażenia zawodowego na substancje chemiczne często określa się dopuszczalne poziomy ekspozycji dermalnej, a także zaleca stosowanie odpowiednich środków ochrony indywidualnej, jak rękawice, odzież ochronna czy kremy barierowe, które minimalizują ryzyko niepożądanych skutków zdrowotnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cl+Me-izotiazolinon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cl+Me-izotiazolinon, obejmujący metyloizotiazolinon i metylochloroizotiazolinon, jest składnikiem aktywnym w preparacie TRUE Test 36, stosowanym w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Substancja ta występuje w stężeniu 4 μg/cm² (3 μg/płatek) i jest jednym z 35 alergenów kontaktowych w testach płatkowych. Dane przedkliniczne nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego ani systemowego działania toksycznego przy krótkotrwałej ekspozycji dermalnej w dawkach diagnostycznych. Pomimo że niektóre alergeny w TRUE Test 36 wykazały potencjalne działanie rakotwórcze w badaniach na zwierzętach, minimalne stężenie Cl+Me-izotiazolinonu oraz krótki czas ekspozycji eliminują istotne ryzyko kancerogenności w warunkach klinicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sensiva (45 g + 28 g + 0,3 g)/100 g
Preparat Sensiva, zawierający propanol (45 g/100 g), alkohol izopropylowy (28 g/100 g) oraz kwas mlekowy (0,3 g/100 g), przeszedł kompleksowe badania toksykologiczne na modelach zwierzęcych. W badaniach toksyczności ostrej doustnej u szczurów wyznaczono LD50 na poziomie 14,72 ml/kg masy ciała, co wskazuje na brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy przypadkowym spożyciu. Podanie dermalne wykazało LD50 wynoszące 15 ml/kg m.c., klasyfikując preparat jako praktycznie nietoksyczny przy ekspozycji skórnej. Testy pierwotnego drażnienia skóry potwierdziły, że Sensiva jest niedrażniący i dobrze tolerowany przez skórę, co jest istotne z punktu widzenia jego przewidzianego zastosowania jako roztworu do aplikacji miejscowej.
- Leksykon substancji czynnych
Iwermektyna – Przedawkowanie
Iwermektyna, stosowana zarówno w medycynie ludzkiej, jak i weterynaryjnej, wymaga ścisłego przestrzegania dawek terapeutycznych ze względu na ryzyko poważnych powikłań przedawkowania. Objawy toksyczności obejmują głównie układ nerwowy (zmniejszenie poziomu świadomości od senności do śpiączki, drgawki, ataksja), pokarmowy (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, odwodnienie) oraz skórny (wysypka, kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka, obrzęk). Dodatkowo mogą wystąpić objawy ze strony układu oddechowego, takie jak duszność, niewydolność oddechowa i hipoksja. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie preparatów weterynaryjnych u ludzi. W przypadku kremu Soolantra (10 mg/g) nie odnotowano przedawkowań, jednak istnieje potencjalne ryzyko przy ekspozycji na duże ilości.
ataksja, dekontaminacja przewodu pokarmowego, drgawki, ekspozycja dermalna, ekspozycja wziewna, hipoksja, iwermektyna, kontaktowe zapalenie skóry, niewydolność oddechowa, obniżenie świadomości, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, płukanie żołądka, pokrzywka, przedawkowanie iwermektyny, przekaźnictwo GABA-ergiczne, Soolantra, śpiączka, tlenoterapia, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
żywica p-tertbutylofenolowo-formaldehydowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Żywica p-tertbutylofenolowo-formaldehydowa, obecna w plastrze do prób prowokacyjnych TRUE Test 36 (panel nr 2, substancja testowa nr 13) w stężeniu 45 μg/cm² (36 μg na płatek), jest istotnym alergenem kontaktowym stosowanym w diagnostyce alergii kontaktowej. Badania przedkliniczne nie wykazały znaczącego ryzyka toksycznego związanego z jej stosowaniem, mimo że na modelach zwierzęcych odnotowano potencjalne działanie rakotwórcze. Jednakże, ze względu na niską dawkę alergenu, krótkotrwały czas ekspozycji skóry (około 48 godzin) oraz ograniczone wchłanianie systemowe przez drogę dermalną, ryzyko to jest minimalizowane w praktyce klinicznej.