preparat pochodzenia roślinnego
Preparat pochodzenia roślinnego to produkt leczniczy, suplement diety lub kosmetyk, który zawiera jako składniki aktywne substancje pozyskane z roślin leczniczych (np. wyciągi, ekstrakty, olejki eteryczne). W medycynie preparaty roślinne są stosowane zarówno w formie tradycyjnych leków ziołowych, jak i nowoczesnych standaryzowanych ekstraktów.
Wartość terapeutyczna preparatów pochodzenia roślinnego wynika z obecności różnorodnych związków bioaktywnych, takich jak flawonoidy, alkaloidy, glikozydy, terpeny czy saponiny. Substancje te mogą wykazywać działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające, przeciwbakteryjne, immunomodulujące czy neuroprotekcyjne.
W praktyce klinicznej preparaty roślinne znajdują zastosowanie w leczeniu wielu schorzeń, m.in. zaburzeń układu pokarmowego (np. sylimaryna z ostropestu plamistego w chorobach wątroby), układu krążenia (np. preparaty z miłorzębu japońskiego), układu oddechowego (np. pelargonia afrykańska w infekcjach dróg oddechowych) czy zaburzeń psychicznych (np. dziurawiec w łagodnych i umiarkowanych stanach depresyjnych).
Należy pamiętać, że mimo naturalnego pochodzenia, preparaty roślinne mogą wchodzić w interakcje z lekami syntetycznymi oraz wykazywać działania niepożądane. Dlatego ich stosowanie powinno być konsultowane z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie u pacjentów przyjmujących inne leki.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Thuja occidentalis – Wskazania do stosowania
Thuja occidentalis (herba) jest jedną z trzech substancji czynnych preparatu leczniczego Esberitox N, stosowanego w kompleksowym leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych. W preparacie występuje w ilości 2 mg suchej masy ziela, co odpowiada 0,215 ml alkoholowo-wodnego wyciągu (1:11). Esberitox N, zawierający także korzeń jeżówki purpurowej oraz korzeń baptisii, jest wskazany do leczenia wspomagającego przeziębień, skracania czasu trwania infekcji oraz łagodzenia ich przebiegu, szczególnie w początkowej fazie infekcji górnych dróg oddechowych. Preparat wykazuje działanie immunostymulujące, co może przyczynić się do poprawy odpowiedzi odpornościowej pacjenta.
Baptisia tinctoria, echinacea purpurea, infekcja górnych dróg oddechowych, korzeń baptisii, korzeń jeżówki purpurowej, leczenie wspomagające, nietolerancja cukrów, objaw przeziębienia, preparat pochodzenia roślinnego, przeziębienie, substancja pomocnicza, Thuja occidentalis, układ odpornościowy, wyciąg alkoholowo-wodny, żywotnik zachodni - Leksykon substancji czynnych
Kwasy walerenowe – Właściwości farmakokinetyczne
Kwasy walerenowe, będące aktywnymi składnikami korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix), stanowią marker jakościowy w preparatach uspokajających takich jak Optimum Tabletki uspokajające Labofarm powlekane, Tabletki uspokajające Labofarm oraz Valdix Noc. Zawartość korzenia kozłka w tych produktach wynosi odpowiednio 170 mg (z minimalną zawartością kwasów walerenowych 0,15 mg) w preparatach złożonych oraz 400 mg (z minimalną zawartością kwasów walerenowych 0,32 mg) w preparacie zawierającym wyłącznie korzeń. Preparaty złożone dodatkowo zawierają szyszkę chmielu (50 mg), liść melisy (50 mg) oraz ziele serdecznika (50 mg). Pomimo szerokiego zastosowania klinicznego, brak jest dostępnych danych farmakokinetycznych dotyczących kwasów walerenowych, co jest charakterystyczne dla wielu leków roślinnych ze względu na złożoność fitochemiczną oraz historyczne podejście do ich rejestracji.
badanie farmakokinetyczne, bezpieczeństwo terapii, dane farmakokinetyczne, doświadczenie kliniczne, farmakokinetyka, interakcja lekowa, korzeń kozłka lekarskiego, kwas walerenowy, lek roślinny, liść melisy, marker jakościowy, preparat pochodzenia roślinnego, preparat uspokajający, skład fitochemiczny, skuteczność kliniczna, stan niepokoju, surowiec roślinny, szyszka chmielu, tabletka uspokajająca, Valeriana officinalis, zaburzenie snu, ziele serdecznika - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z boczni piłkowanej – Działania niepożądane
Wyciąg z boczni piłkowanej (Serenoa repens), stosowany w preparatach leczniczych takich jak Fitoprost w dawce 160 mg, jest substancją roślinną wykorzystywaną głównie w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Preparaty te cechują się korzystnym profilem bezpieczeństwa i są generalnie dobrze tolerowane przez pacjentów. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są sporadyczne nudności, szczególnie występujące przy przyjmowaniu leku na pusty żołądek. Zaleca się podawanie preparatu podczas posiłku w celu minimalizacji ryzyka wystąpienia dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
bezpieczeństwo długoterminowego stosowania, boczia piłkowana, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, dolegliwości przewodu pokarmowego, dyskomfort żołądkowy, działanie niepożądane, łagodny rozrost gruczołu krokowego, monitorowanie działań niepożądanych, nudności, odruch wymiotny, podmiot odpowiedzialny, preparat pochodzenia roślinnego, profil bezpieczeństwa leku, pusty żołądek, Serenoa repens, stosunek korzyści do ryzyka, syntetyczna substancja lecznicza, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych - Leksykon substancji czynnych
Nasiona kozieradki – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W dostępnych danych przedklinicznych dotyczących nasion kozieradki (Trigonella foenum-graecum L., semen), które stanowią 15,0 części wyciągu złożonego w preparacie Fitolizyna (3,36 g wyciągu w 5 g pasty doustnej), nie przeprowadzono badań toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności ani rakotwórczości. Charakterystyka Produktu Leczniczego wskazuje na brak szczegółowych danych farmakologicznych i toksykologicznych na zwierzętach dotyczących tego składnika. Zgodnie z Dyrektywą 2001/83/EC, badania przedkliniczne nie są obligatoryjne dla preparatów zawierających nasiona kozieradki, o ile nie są konieczne do potwierdzenia bezpieczeństwa stosowania.
badania toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, Fitolizyna, genotoksyczność, nasiona kozieradki, pasta doustna, preparat pochodzenia roślinnego, preparat ziołowy, rakotwórczość, składnik aktywny, toksyczność reprodukcyjna, Trigonella foenum-graecum, ugruntowane zastosowanie medyczne, wyciąg złożony - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Kłącze Pięciornika –
Produkt leczniczy Kłącze pięciornika, zawierający 1g/g kłącza Potentilla erecta (L.) Raeusch, nie posiada udokumentowanych badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Brak danych naukowych uniemożliwia jednoznaczną ocenę potencjalnego oddziaływania preparatu na sprawność psychomotoryczną pacjentów. W praktyce klinicznej zaleca się indywidualną ocenę reakcji pacjenta podczas pierwszych dni stosowania, monitorowanie ewentualnych objawów takich jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia widzenia oraz rozważenie możliwych interakcji z innymi lekami, które mogą wpływać na zdolności psychofizyczne.
charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, farmakoterapia, interakcja lekowa, jednostka chorobowa, kłącze pięciornika, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, preparat pochodzenia roślinnego, produkt ziołowy, senność, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, substancja czynna, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – CYSTINOL 265 mg wyciągu suchego z liścia mącznicy (3,5-5,5:1), co odpowiada 62,3-77,7 mg pochodnych hydrochinonu w przeliczeniu na bezwodną arbutynę
Preparat Cystinol zawiera 265 mg wyciągu suchego z liścia mącznicy (Arctostaphylos uva-ursi) o współczynniku DER 3,5-5,5:1, co odpowiada 62,3-77,7 mg pochodnych hydrochinonu w przeliczeniu na bezwodną arbutynę. Ekstrakcja prowadzona jest przy użyciu 60% etanolu (V/V). Produkt dostępny jest w formie jasnozielonych, powlekanych tabletek o wymiarach 16 mm x 8,2 mm, zawierających 59,625 mg laktozy jednowodnej jako substancję pomocniczą, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy. W dokumentacji produktu brak jest szczegółowych danych dotyczących farmakodynamiki, co jest typowe dla preparatów roślinnych opierających się na tradycyjnym zastosowaniu.
arbutyna bezwodna, charakterystyka produktu leczniczego, etanol, laktoza jednowodna, lek Cystinol, mącznica lekarska, nietolerancja laktozy, pochodne hydrochinonu, postać farmaceutyczna, preparat pochodzenia roślinnego, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, właściwości farmakodynamiczne, współczynnik DER, wyciąg suchy z liścia mącznicy, wyciąg z liścia mącznicy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tinctura Calendulae Phytopharm –
Tinctura Calendulae Phytopharm to tradycyjny produkt leczniczy roślinny zawierający nalewkę z koszyczka nagietka (Calendula officinalis L., anthodium) w proporcji 1:5, ekstraktowany w 70% etanolu, z końcową zawartością etanolu 60-70% V/V. Produkt występuje jako koncentrat do sporządzania roztworu, stosowany miejscowo na skórę (przemywanie, okłady) u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 6 lat oraz do płukania jamy ustnej i gardła u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Wskazania obejmują łagodne stany zapalne skóry, takie jak oparzenia słoneczne, niewielkie zranienia (otarcia, zadrapania, drobne skaleczenia), a także łagodne stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej i gardła, objawiające się podrażnieniem, bólem i zaczerwienieniem. Produkt jest szczególnie polecany w objawowym leczeniu stanów zapalnych, gdy nie jest wymagana natychmiastowa interwencja medyczna ani antybiotykoterapia.
antybiotykoterapia, etanol, koncentrat do sporządzania roztworu, koszyczek nagietka, łagodny stan zapalny skóry, leczenie objawowe, nalewka z koszyczka nagietka, objaw infekcji, oparzenie słoneczne, owrzodzenie, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie dziąseł, preparat pochodzenia roślinnego, produkt leczniczy roślinny, ropienie, stan zapalny gardła, stan zapalny jamy ustnej, właściwości przeciwzapalne, zranienie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pelafen MED 0,8 mg/ml
Pelafen MED to tradycyjny produkt leczniczy roślinny zawierający nalewkę z korzenia pelargonii (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt.) o stężeniu 0,8 g/ml w formie kropli doustnych (roztwór). Substancja czynna jest ekstraktem o stosunku DER 1:8-10, rozpuszczonym w 15% etanolu, co przekłada się na całkowitą zawartość etanolu około 11,2% (V/V). Preparat jest wskazany do objawowego leczenia przeziębienia u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 6 roku życia, z przeciwwskazaniem do stosowania u dzieci młodszych. Dawkowanie wymaga uwzględnienia przelicznika, gdzie 1 g preparatu odpowiada 20 kroplom roztworu.
gorączka, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja przeziębieniowa, krople doustne, leczenie objawowe, nalewka z korzenia pelargonii, objawowe leczenie przeziębienia, objawy przeziębienia, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, preparat pochodzenia roślinnego, produkt leczniczy roślinny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Krople żołądkowe forte –
Krople żołądkowe forte to preparat ziołowy zawierający nalewki z korzenia kozłka (Valeriana officinalis), liścia mięty pieprzowej, ziela dziurawca (Hypericum perforatum) oraz nalewkę gorzką z korzenia goryczki, liścia bobrka i naowocni pomarańczy gorzkiej, z istotną zawartością etanolu na poziomie 65%-75% (V/V). Składniki te wykazują działanie sedatywne i depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co prowadzi do obniżenia zdolności psychomotorycznych, takich jak wydłużenie czasu reakcji, zaburzenia koncentracji i koordynacji wzrokowo-ruchowej. Charakterystyka produktu jednoznacznie wskazuje na przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn podczas terapii, co wynika zarówno z farmakologicznego działania składników roślinnych, jak i wysokiej zawartości etanolu.
charakterystyka produktu leczniczego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie sedatywne, efekt ośrodkowy, etanol, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, korzeń goryczki, korzeń kozłka, Krople żołądkowe forte, liść bobrka, liść mięty pieprzowej, nalewka gorzka, nalewka ziołowa, naowocnia pomarańczy gorzkiej, preparat pochodzenia roślinnego, wydłużony czas reakcji, zaburzenie koordynacji, zdolność psychomotoryczna, ziele dziurawca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pelavo Med 20 mg/4 ml
Pelavo Med to tradycyjny roślinny lek w postaci roztworu doustnego zawierający 20 mg suchego wyciągu z korzenia pelargonii afrykańskiej (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt.) w 4 ml preparatu, pozyskiwanego przy użyciu 11% etanolu jako rozpuszczalnika. Preparat jest wskazany do objawowego leczenia przeziębienia, zwłaszcza w przypadku symptomów ze strony górnych dróg oddechowych. Lek jest dopuszczony do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 6. roku życia, z wyraźnym przeciwwskazaniem do podawania dzieciom poniżej tego wieku. Charakterystyczne cechy organoleptyczne roztworu to brązowo-pomarańczowa barwa i wyraźny pomarańczowy zapach, co ułatwia identyfikację preparatu.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Passminum MED LUNIS 183 mg/5 ml
Passminum MED LUNIS to syrop zawierający wyciąg płynny z ziela męczennicy cielistej (Passiflora incarnata L.) w dawce 183 mg ekstraktu na 5 ml, co odpowiada 366 mg surowca roślinnego. Produkt jest wskazany do tradycyjnego stosowania u dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia w łagodnych stanach napięcia nerwowego oraz trudnościach z zasypianiem. Lek nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12 lat. W składzie syropu znajdują się substancje pomocnicze, takie jak maltitol (7,3 g/10 ml), benzoesan sodu (0,05 mg/10 ml) oraz glukoza z maltodekstryny, co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją fruktozy, nadwrażliwością na konserwanty oraz zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Produkt zawiera również do 0,5% (m/m) etanolu, co jest istotne u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu oraz kobiet w ciąży.
benzoesan sodu, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, cukrzyca, ekstrakt roślinny, etanol, glukoza, lek nasenny, lek uspokajający, nadwrażliwość na konserwanty, napięcie nerwowe, nietolerancja fruktozy, Passiflora incarnata, preparat pochodzenia roślinnego, surowiec roślinny, trudności z zasypianiem, uzależnienie od alkoholu, wspomaganie zasypiania, wyciąg z męczennicy cielistej, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, ziele męczennicy cielistej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Strepsils Natur kaszel mokry 8,25 mg/ml
Strepsils Natur kaszel mokry to syrop o stężeniu 8,25 mg/ml wyciągu suchego z liścia bluszczu (Hedera helix L., folium), stosowany jako środek wykrztuśny w leczeniu kaszlu produktywnego. Preparat jest przeznaczony dla pacjentów powyżej 2 roku życia, w tym dzieci, młodzieży i dorosłych, i charakteryzuje się brązową, opalizującą konsystencją z możliwym niewielkim osadem, co jest typowe dla leków roślinnych. Wyciąg przygotowany jest w proporcji 4-8:1 z użyciem 30% etanolu, a syrop zawiera do 469 mg sorbitolu na ml, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją cukrów. Lek jest wskazany w stanach zapalnych dróg oddechowych z nadmiernym wydzielaniem śluzu, infekcjach górnych dróg oddechowych oraz wszędzie tam, gdzie konieczne jest ułatwienie odkrztuszania.
duszność, Hedera helix, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel produktywny, kaszel suchy, krwioplucie, lek wykrztuśny, nadmierne wytwarzanie śluzu, nietolerancja cukrów, odkrztuszanie wydzieliny, preparat pochodzenia roślinnego, sorbitol ciekły, środek wykrztuśny, stan zapalny dróg oddechowych, właściwości wykrztuśne, wyciąg z liścia bluszczu, wydzielina w drogach oddechowych