Potentilla tormentilla
Potentilla tormentilla (inaczej Potentilla erecta, pięciornik kurze ziele, kurze ziele) to roślina lecznicza z rodziny różowatych, stosowana w medycynie tradycyjnej i fitoterapii. Jej kłącze zawiera do 20% garbników, głównie taniny skondensowane, które odpowiadają za działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i ściągające.
W praktyce klinicznej Potentilla tormentilla znajduje zastosowanie w leczeniu biegunek, stanów zapalnych jamy ustnej i gardła oraz drobnych krwawień. Preparaty z kłącza pięciornika wykazują działanie hamujące rozwój bakterii, w tym Helicobacter pylori, co uzasadnia ich stosowanie w schorzeniach przewodu pokarmowego.
Badania naukowe potwierdzają skuteczność ekstraktów z Potentilla tormentilla w redukcji objawów nieswoistych zapaleń jelit oraz ich potencjał w gojeniu drobnych uszkodzeń skóry i błon śluzowych. Stosowana zewnętrznie pomaga w leczeniu drobnych ran, oparzeń i zmian skórnych o charakterze zapalnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kłącze pięciornika – Przedawkowanie
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) jest stosowane jako substancja czynna w różnych preparatach leczniczych, takich jak czopki Hemorol oraz zioła do zaparzania. W preparacie Hemorol kłącze pięciornika występuje w postaci wyciągu gęstego (4:1) w ilości 80 mg, w równych proporcjach z ekstraktami z ziela żarnowca, kory kasztanowca i ziela krwawnika, ekstrahowanych 40% etanolem. W ziołach do zaparzania zawartość kłącza pięciornika wynosi 1 g na 1 g produktu leczniczego. Dotychczas nie odnotowano żadnych przypadków przedawkowania tej substancji ani preparatów ją zawierających, co wskazuje na jej stosunkowo bezpieczny profil toksyczny w zalecanych dawkach.
atropina, czopek Hemorol, dawka toksyczna, ekstrakcja etanolem, kłącze pięciornika, kora kasztanowca, korzeń pokrzyku, leczenie objawowe, monitorowanie funkcji życiowych, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, wyciąg gęsty złożony, wyciąg z kłącza pięciornika, ziele krwawnika, ziele żarnowca, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Przedawkowanie – Kłącze Pięciornika –
Produkt leczniczy zawierający kłącze pięciornika (Potentilla erecta (L.) Raeusch) w stężeniu 1 g substancji roślinnej na 1 g produktu, stosowany jako zioła do zaparzania, nie wykazuje udokumentowanych przypadków przedawkowania. Analiza dostępnej dokumentacji medycznej oraz charakterystyki produktu nie wskazuje na występowanie objawów toksycznych ani określonych dawek wywołujących przedawkowanie. Zawarte w kłączu związki garbnikowe, choć teoretycznie mogą powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego przy nadmiernym spożyciu, w praktyce klinicznej nie wywołały takich efektów przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, dolegliwość przewodu pokarmowego, kłącze pięciornika, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, margines bezpieczeństwa, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, praktyka kliniczna, produkt leczniczy, produkt ziołowy, rhizoma, zioła do zaparzania, związek garbnikowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kłącze Pięciornika –
Produkt leczniczy zawierający 1 g kłącza pięciornika (Potentilla erecta (L.) Raeusch) w postaci ziół do zaparzania nie wymaga przeprowadzania badań farmakokinetycznych zgodnie z charakterystyką produktu. Brak danych dotyczących absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji substancji czynnych wynika z tradycyjnego charakteru preparatu roślinnego, dla którego nie stosuje się standardowych procedur farmakokinetycznych typowych dla leków syntetycznych.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kłącze Pięciornika
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta (L.) Raeusch) stosowane jest w objawowym leczeniu łagodnych biegunek oraz niewielkich stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej. Preparat zawiera surowiec roślinny w stężeniu 1 g/g, podawany w formie ziół do zaparzania. W trakcie terapii należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza u pacjentów z nawracającymi epizodami biegunki lub obecnością krwi w stolcu, co może wskazywać na poważniejsze schorzenia przewodu pokarmowego wymagające pilnej diagnostyki i leczenia. W przypadku nasilania się objawów zapalnych jamy ustnej pomimo stosowania preparatu, konieczna jest konsultacja lekarska lub farmaceutyczna.
Bezpieczeństwo stosowania kłącza pięciornika u pacjentów pediatrycznych nie zostało ustalone, dlatego nie zaleca się jego podawania dzieciom i młodzieży poniżej 18 roku życia. Pacjentów należy poinstruować o konieczności monitorowania skuteczności terapii oraz o konieczności zgłoszenia się do lekarza lub farmaceuty, jeśli objawy biegunki lub zapalenia błony śluzowej jamy ustnej nie ustępują lub ulegają nasileniu. Takie postępowanie pozwala na weryfikację rozpoznania i ewentualne dostosowanie leczenia, minimalizując ryzyko powikłań i nieprawidłowego stosowania preparatu.
bezpieczeństwo stosowania leku, kłącze pięciornika, krew w stolcu, łagodna biegunka, monitorowanie skuteczności leczenia, nawracająca biegunka, nowotwór przewodu pokarmowego, owrzodzenie, pacjent pediatryczny, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Kłącze pięciornika – Przeciwwskazania stosowania
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję. Reakcje alergiczne mogą obejmować objawy skórne (świąd, wysypka, zaczerwienienie), a także poważniejsze reakcje, takie jak obrzęk naczynioruchowy czy anafilaksja. W preparatach złożonych, np. Hemorol (czopki), przeciwwskazania rozszerzają się o nadwrażliwość na inne składniki aktywne (benzokaina, wyciągi z ziela żarnowca, kory kasztanowca, ziela krwawnika, kwiatu rumianku, korzenia pokrzyku) oraz substancje pomocnicze, w tym glicerol. Dodatkowo, Hemorol jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobą nowotworową jelita grubego oraz u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, co wymaga szczególnej uwagi w wywiadzie alergologicznym i ocenie ryzyka reakcji krzyżowych.
benzokaina, choroba nowotworowa jelita grubego, Hemorol, kłącze pięciornika, kora kasztanowca, korzeń pokrzyku, kwiat rumianku, monoterapia, nadwrażliwość pacjenta, obrzęk naczynioruchowy, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, preparat ziołowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, środek znieczulający miejscowy, wywiad alergologiczny, ziele krwawnika, ziele żarnowca - Leksykon substancji czynnych
Kłącze pięciornika – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) wykazuje właściwości ściągające i przeciwzapalne, co czyni je użytecznym w leczeniu łagodnych biegunek oraz stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej. W terapii objawowej biegunek należy zwrócić uwagę na konieczność konsultacji lekarskiej w przypadku nawrotów lub obecności krwi w stolcu, co może wskazywać na poważniejsze patologie. Stosowanie preparatów złożonych zawierających kłącze pięciornika, takich jak Hemorol, wymaga monitorowania efektów terapeutycznych – brak poprawy po 7 dniach lub pojawienie się nowych objawów powinny skłonić do ponownej oceny klinicznej. Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa, preparaty te nie są zalecane u pacjentów poniżej 18 roku życia.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kłącze Pięciornika –
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta (L.) Raeusch) w formie ziół do zaparzania posiada jednoznaczne przeciwwskazanie do stosowania – nadwrażliwość na substancję czynną. U pacjentów z potwierdzoną alergią na kłącze pięciornika lub inne rośliny z rodziny różowatych (Rosaceae) należy bezwzględnie unikać podawania tego preparatu, aby zapobiec wystąpieniu reakcji alergicznych, które mogą obejmować zarówno objawy skórne, jak i poważniejsze reakcje układowe. W przypadku pojawienia się symptomów nadwrażliwości podczas terapii, wskazane jest natychmiastowe przerwanie stosowania leku i konsultacja lekarska.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Kłącze Pięciornika –
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) jest stosowane jako zioło do zaparzania, jednak jego bezpieczeństwo u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w kontekście płodności nie zostało jednoznacznie potwierdzone. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących stosowania tego preparatu w okresie ciąży, co skutkuje zaleceniem unikania jego stosowania u kobiet ciężarnych. Podobnie, brak badań oceniających przenikanie substancji czynnych do mleka matki oraz ich wpływ na niemowlę wyklucza rekomendację stosowania kłącza pięciornika podczas laktacji. W dokumentacji medycznej nie ma również danych dotyczących wpływu tego preparatu na płodność u kobiet i mężczyzn, co uniemożliwia ocenę bezpieczeństwa w tym zakresie.
bezpieczeństwo stosowania, ciąża, funkcja reprodukcyjna, karmienie piersią, kłącze pięciornika, kobieta ciężarna, laktacja, mleko matki, opcja terapeutyczna, ostrożność terapeutyczna, płodność, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, preparat roślinny, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, substancja biologicznie czynna, wiek rozrodczy, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Kłącze Pięciornika –
Produkt leczniczy Kłącze pięciornika, zawierający 1g/g kłącza Potentilla erecta (L.) Raeusch, nie posiada udokumentowanych badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Brak danych naukowych uniemożliwia jednoznaczną ocenę potencjalnego oddziaływania preparatu na sprawność psychomotoryczną pacjentów. W praktyce klinicznej zaleca się indywidualną ocenę reakcji pacjenta podczas pierwszych dni stosowania, monitorowanie ewentualnych objawów takich jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia widzenia oraz rozważenie możliwych interakcji z innymi lekami, które mogą wpływać na zdolności psychofizyczne.
charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, farmakoterapia, interakcja lekowa, jednostka chorobowa, kłącze pięciornika, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, preparat pochodzenia roślinnego, produkt ziołowy, senność, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, substancja czynna, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kłącze Pięciornika –
W terapii z zastosowaniem kłącza pięciornika (Potentilla erecta) w formie naparów ziołowych, stosowanych głównie w leczeniu biegunek, obserwuje się przede wszystkim działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. Dominują łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności oraz wymioty, choć częstość ich występowania nie została precyzyjnie określona w badaniach klinicznych. Nudności mogą pojawić się zwłaszcza przy wyższych dawkach lub u pacjentów wrażliwych, natomiast wymioty występują rzadziej i zwykle jako następstwo nasilonych nudności. Inne dolegliwości żołądkowo-jelitowe również mogą się pojawić, szczególnie podczas stosowania preparatu w terapii biegunek.
biegunka, częstość występowania, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie niepożądane, kłącze pięciornika, modyfikacja dawkowania, monitorowanie bezpieczeństwa leku, nudności, objawy żołądkowo-jelitowe, odruch wymiotny, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, preparat ziołowy, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, surowiec roślinny, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kłącze pięciornika – Dawkowanie i sposób podawania
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) jest stosowane w leczeniu łagodnych biegunek oraz niewielkich stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej u dorosłych i osób starszych. W przypadku odwaru z kłącza pięciornika (1g/g, zioła do zaparzania) dawkowanie w biegunce wynosi ½ łyżeczki (ok. 2 g) na ¾ szklanki (ok. 150 ml) wody, gotowanej 15 minut, podawane do 3 razy dziennie, z maksymalną dawką dobową 6 g, nie dłużej niż 3 dni bez konsultacji lekarskiej. W stanach zapalnych jamy ustnej stosuje się odwar z ½ łyżeczki (ok. 2 g) na ½ szklanki (ok. 100 ml) wody do płukania kilka razy dziennie, nie dłużej niż 7 dni bez konsultacji. Preparat Hemorol (czopki doodbytnicze zawierające kłącze pięciornika w wyciągu złożonym) stosuje się u dorosłych po jednym czopku rano i wieczorem, maksymalnie 2 czopki dziennie, do ustąpienia dolegliwości, nie dłużej niż 7 dni.
choroba przewodu pokarmowego, czopek, dawkowanie substancji, guzki krwawnicze, Hemorol, kłącze pięciornika, łagodna biegunka, maksymalna dawka dobowa, odwar, podanie doodbytnicze, populacja geriatryczna, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, preparat jednoskładnikowy, preparat złożony, wyciąg złożony, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Kłącze pięciornika – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) jest składnikiem aktywnym stosowanym w produktach leczniczych, takich jak Hemorol oraz preparaty ziołowe do zaparzania. Pomimo szerokiego zastosowania, dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa tej substancji są ograniczone. Nie przeprowadzono badań toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności ani potencjału rakotwórczego, co wynika z regulacji dopuszczających do obrotu produkty roślinne bez pełnego zakresu badań, zwłaszcza przy długiej historii stosowania. Brak jest również kompleksowych badań toksyczności ostrej i przewlekłej dla kłącza pięciornika oraz preparatów je zawierających.
aberracja chromosomowa, genotoksyczność, kancerogeneza, kłącze pięciornika, mutagenność, potencjał rakotwórczy, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, produkt leczniczy pochodzenia roślinnego, teratogenność, toksyczność ogólna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Interakcje leku – Kłącze Pięciornika –
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) stosowane doustnie w terapii biegunek wykazuje zdolność do opóźniania wchłaniania innych leków, co może prowadzić do zmniejszenia lub opóźnienia ich efektu terapeutycznego. Zaleca się zachowanie minimum 1-godzinnego odstępu czasowego między podaniem kłącza a innymi lekami, a w przypadku preparatów wymagających szybkiego wchłaniania (np. leków przeciwbólowych) odstęp ten powinien wynosić co najmniej 2 godziny. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym, gdzie opóźnienie wchłaniania może znacząco wpłynąć na stężenia terapeutyczne i skuteczność leczenia. Ponadto, kłącze pięciornika może wykazywać działanie synergistyczne z lekami przeciwbiegunkowymi, co wymaga monitorowania stanu pacjenta.
działanie synergistyczne, efekt przeciwbiegunkowy, farmakodynamika leku, farmakokinetyka, garbniki, interakcja z alkoholem, kłącze pięciornika, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, opóźnienie wchłaniania, pacjent geriatryczny, politerapia, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, stężenie terapeutyczne, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Kłącze Pięciornika –
Produkt leczniczy Kłącze pięciornika zawiera 1 g kłącza Potentilla erecta (L.) Raeusch lub Potentilla tormentilla Stokes na gram produktu, bez dodatku substancji pomocniczych, co podkreśla jego naturalne pochodzenie. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych ani interakcji z innymi substancjami przy prawidłowym przechowywaniu i stosowaniu. Okres ważności wynosi 12 miesięcy od daty produkcji, a produkt jest pakowany w torebki z papieru kredowego powlekanego polietylenem, w standardowym opakowaniu 50 g, zapewniającym ochronę przed wilgocią, światłem i obcymi zapachami.
dane farmaceutyczne, interakcja między substancjami, kłącze pięciornika, niepożądana interakcja, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, produkt leczniczy, substancja pomocnicza, torebka z papieru kredowego, zalecenie lekarza, zgodność farmaceutyczna, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Kłącze pięciornika – Właściwości farmakodynamiczne
Kłącze pięciornika (Potentilla erecta) jest wartościowym surowcem leczniczym o wielokierunkowym działaniu farmakologicznym, wykorzystywanym zarówno jako samodzielny surowiec (100% kłącza w produkcie ziołowym, 1 g surowca na 1 g produktu), jak i składnik złożonych preparatów farmaceutycznych, np. czopków Hemorol. W preparacie Hemorol kłącze pięciornika występuje w wyciągu gęstym złożonym (4:1) w proporcji 1:1:1:1 wraz z zielem żarnowca, korą kasztanowca i zielem krwawnika, ekstraktowanym 40% etanolem (V/V). Preparat ten należy do grupy leków miejscowo znieczulających (kod ATC: C05AD03), gdzie kłącze pięciornika wspomaga działanie benzokainy, wzmacniając efekt terapeutyczny dzięki swoim właściwościom ściągającym, przeciwzapalnym i rozkurczającym mięśnie gładkie. Działanie farmakodynamiczne kłącza pięciornika opiera się głównie na obecności garbników, które zmniejszają przepuszczalność naczyń krwionośnych i stabilizują błony komórkowe, co przekłada się na efekt ściągający. Dodatkowo, surowiec hamuje uwalnianie mediatorów stanu zapalnego, wykazując działanie przeciwzapalne, oraz wpływa rozkurczająco na mięśnie gładkie, co może redukować dolegliwości bólowe. W preparacie Hemorol synergistyczne działanie kłącza pięciornika z innymi ekstraktami roślinnymi i benzokainą tworzy kompleksowy efekt przeciwbólowy, przeciwzapalny i ściągający, co czyni go skutecznym w terapii miejscowej dolegliwości bólowych i stanów zapalnych.
achillea millefolium, Aesculus hippocastanum, benzokaina, Cytisus scoparius, czopek Hemorol, dolegliwość bólowa, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczające, działanie ściągające, efekt znieczulający, ekstrakcja surowca, etanol 40%, garbnik, kłącze pięciornika, kod ATC, kora kasztanowca, mediator stanu zapalnego, mięsień gładki, Potentilla erecta, Potentilla tormentilla, przepuszczalność naczyń krwionośnych, środek miejscowo znieczulający, stabilizacja błony komórkowej, wyciąg gęsty złożony, ziele krwawnika, ziele żarnowca, związek biologicznie czynny