ryfabutyna

Ryfabutyna to półsyntetyczny antybiotyk z grupy ansamycyn, stosowany głównie w leczeniu zakażeń wywołanych przez prątki Mycobacterium, w tym Mycobacterium avium complex (MAC), który często wywołuje infekcje u pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie z AIDS. Działa poprzez hamowanie syntezy RNA bakterii, wiążąc się z podjednostką beta polimerazy RNA zależnej od DNA.

W praktyce klinicznej ryfabutyna jest często stosowana w profilaktyce i leczeniu zakażeń MAC u pacjentów z HIV, gdy liczba limfocytów CD4 spada poniżej 50 komórek/μl. Lek ten wykazuje również aktywność wobec Mycobacterium tuberculosis i może być stosowany jako alternatywa dla ryfampicyny w przypadku interakcji lekowych lub oporności.

Istotną zaletą ryfabutyny jest mniejsza indukcja enzymów cytochromu P450 w porównaniu z ryfampicyną, co przekłada się na mniej nasilone interakcje z lekami antyretrowirusowymi i innymi lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wysypkę, bóle stawów oraz pomarańczowe zabarwienie płynów ustrojowych, w tym łez, co może prowadzić do zabarwienia miękkich soczewek kontaktowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Lenzetto 1,53 mg/dawkę

Produkt leczniczy Lenzetto zawiera estradiol w dawce 1,53 mg/dawkę podawany przezskórnie, co pozwala ominąć efekt pierwszego przejścia przez wątrobę i modyfikuje profil potencjalnych interakcji lekowych. Indukcja enzymów układu cytochromu P450 przez leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny) może przyspieszać metabolizm estradiolu, prowadząc do zmniejszenia skuteczności terapii estrogenowej i zmian w profilu krwawień macicznych. Wpływ ten jest jednak potencjalnie mniejszy niż w przypadku doustnych form HTZ. Ponadto, estradiol może indukować glukuronidację lamotryginy, co może obniżać jej stężenie w osoczu i pogarszać kontrolę napadów padaczkowych u pacjentek stosujących oba leki jednocześnie.
aerozol przezskórny, cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt pierwszego przejścia, estradiol, etynyloestradiol, farmakokinetyka estradiolu, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, glukuronidacja, hormonalna terapia zastępcza, induktory enzymów, inhibitory proteazy, karbamazepina, krwawienie maciczne, lamotrygina, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwinfekcyjne, Lenzetto, metabolizm estrogenów, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, ośrodkowy układ nerwowy, promotor wchłaniania, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, steroidy płciowe, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Explemed 15 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o około 50%. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, efawirenz, newirapina, ziele dziurawca) obniżają stężenie arypiprazolu (AUC ↓ 73%, Cmax ↓ 68%), co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez konieczności korekty dawki. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, diltiazem, efawirenz, enzym CYP1A, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitory proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lit farmakologiczny, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SSRI/SNRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Arpixor 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Arpixor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o 50%. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają stężenie arypiprazolu w osoczu o około 73% (AUC) i 68% (Cmax), co wymaga podwojenia dawki. W przypadku słabszych inhibitorów CYP3A4 (np. diltiazem) lub CYP2D6 (escytalopram) zmiany stężenia są niewielkie i zazwyczaj nie wymagają modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów enzymów CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz CYP1A2, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te szlaki.
arytmia, chinidyna, diltiazem, działanie przeciwpsychotyczne, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, komorowe zaburzenia rytmu serca, lamotrygina, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiral 500 mg

Abirateron wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii onkologicznej. Podawanie leku na czczo jest obligatoryjne, gdyż jedzenie znacząco zwiększa wchłanianie substancji czynnej, co może prowadzić do nieprzewidywalnych stężeń w osoczu. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni), fenytoina czy karbamazepina, obniżają AUC abirateronu o około 55%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapii. Z kolei inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron hamuje enzymy CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji na leki metabolizowane przez te szlaki, np. AUC dekstrometorfanu wzrasta 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu o 46%, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
abirateron, abirateron octan, amiodaron, antygen gruczołu krokowego, chinidyna, dekstrometorfan, dekstrorfan, dofetylid, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka abirateronu, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, ibutylid, induktor CYP3A4, interakcje z alkoholem, karbamazepina, ketokonazol, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwpsychotyczne, metabolizm abirateronu, metabolizm CYP2C8, metabolizm CYP2D6, metabolizm wątrobowy, metadon, moksyfloksacyna, pioglitazon, receptor androgenowy, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, sotalol, spironolakton, substrat CYP2D6, supresja androgenowa, torsades de pointes, transporter OATP1B1, wąski indeks terapeutyczny, wchłanianie substancji czynnej, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Cabazitaxel Medical Valley 60 mg

Kabazytaksel jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A (80-90%), co stanowi podstawę licznych interakcji lekowych. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), itrakonazol czy klarytromycyna, zmniejszają klirens kabazytakselu o około 20%, zwiększając AUC o 25%, co podnosi ryzyko działań niepożądanych i wymaga unikania jednoczesnego stosowania. Z kolei silne induktory CYP3A, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), zwiększają klirens o 21% i zmniejszają AUC o 17%, co może obniżać skuteczność terapii. Umiarkowany inhibitor CYP3A, aprepitant, nie wykazuje istotnego wpływu na farmakokinetykę kabazytakselu. Ponadto, kabazytaksel hamuje transportery OATP1B1, co może zwiększać stężenia substratów takich jak statyny, walsartan czy repaglinid, dlatego zaleca się zachowanie odstępów czasowych: 12 godzin przed i 3 godziny po infuzji kabazytakselu.
anemia, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, CYP3A, działanie mielosupresyjne, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, indynawir, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, itrakonazol, kabazytaksel, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwpadaczkowy, mielosupresja, nefazodon, nelfinawir, neutropenia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, repaglinid, rosuwastatyna, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rytonawir, sakwinawir, simwastatyna, stabilizator nastroju, statyna, szczepionka żywa atenuowana, telitromycyna, transporter OATP1B1, trombocytopenia, walsartan, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Femoston 2 mg estradiolu (tabletki ceglasto-czerwone), 2 mg estradiolu + 10 mg dydrogesteronu (tabletki żółte)

Produkt leczniczy Femoston, zawierający estradiol i dydrogesteron, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii hormonalnej oraz metabolizm innych leków. Substancje indukujące enzymy cytochromu P450 (np. leki przeciwdrgawkowe: fenobarbital, karbamazepina, fenytoina; leki przeciwzakaźne: ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz; preparaty ziołowe: ziele dziurawca) przyspieszają metabolizm estrogenów i progestagenów, co może skutkować obniżeniem ich stężeń i osłabieniem działania terapeutycznego, a także zaburzeniami krwawień z dróg rodnych. Z kolei estrogeny zawarte w Femostonie mogą hamować metabolizm leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak takrolimus, cyklosporyna A, fentanyl i teofilina, prowadząc do wzrostu ich stężeń w osoczu i ryzyka toksyczności. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z lamotryginą, gdzie estrogeny indukują glukuronidację lamotryginy, obniżając jej stężenie i potencjalnie pogarszając kontrolę napadów padaczkowych.
aktywność AlAT, cyklosporyna A, cytochrom P450, dydrogesteron, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estrogen, Femoston, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, glekaprewir, glukuronidacja, hamowanie kompetycyjne, hipertriglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, incydent sercowo-naczyniowy, indukcja enzymatyczna, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwzakaźny, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, parytaprewir, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, teofilina, terapia hormonalna, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Tractiva 5 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Tractiva, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jego metabolizm odbywa się głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, co implikuje konieczność dostosowania dawki w przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów tych enzymów. Chinidyna (inhibitor CYP2D6) zwiększa AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około połowę. Podobne zalecenia dotyczą inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol, który podnosi AUC o 63% i Cmax o 37%. Z kolei induktory CYP3A4, np. karbamazepina, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują jedynie niewielkie zmiany stężenia leku, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Ponadto, arypiprazol może nasilać działanie leków przeciwnadciśnieniowych poprzez antagonizm receptorów alfa-1, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego. Współistniejące stosowanie leków wydłużających odstęp QT lub powodujących zaburzenia elektrolitowe zwiększa ryzyko arytmii, co wymaga ostrożności i monitorowania EKG oraz elektrolitów.
chinidyna, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, działanie depresyjne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, metabolizm enzymatyczny, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wolny metabolizm, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone STADA 250 mg

Abirateron wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej, zwłaszcza u pacjentów wielolekowych. Podawanie abirateronu z pokarmem znacząco zwiększa jego wchłanianie, co może prowadzić do nieprzewidywalnej ekspozycji na lek; dlatego zaleca się przyjmowanie leku na czczo. Silne induktory enzymu CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę), fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz ziele dziurawca, obniżają stężenie abirateronu w osoczu nawet o 55% (AUC∞), co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania. Z kolei ketokonazol, silny inhibitor CYP3A4, nie wykazuje klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron hamuje enzymy CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez te szlaki, np. substratów CYP2D6 (metoprolol, propranolol, dezypramina, wenlafaksyna, haloperydol, rysperydon, propafenon, flekainid) – AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a jego metabolitu o 33%. W przypadku substratów CYP2C8, takich jak pioglitazon, obserwuje się wzrost AUC o 46%, co wymaga monitorowania toksyczności, zwłaszcza przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym.
beta-bloker, CYP2C8, CYP2D6, częstoskurcz komorowy, dekstrometorfan, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka abirateronu, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, octan abirateronu, pioglitazon, receptor androgenowy, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, spironolakton, swoisty antygen gruczołu krokowego, terapia supresji androgenowej, torsades de pointes, transporter OATP1B1, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cachexan 40 mg/ml

Octan megestrolu, substancja czynna leku Cachexan w stężeniu 40 mg/ml, charakteryzuje się niskim stopniem metabolizmu (5-8% podanej dawki), co wskazuje na ograniczony efekt pierwszego przejścia i zmniejszone ryzyko interakcji enzymatycznych. Farmakokinetyka leku jest silnie zależna od czynników takich jak motoryka przewodu pokarmowego, flora bakteryjna jelit, stosowanie antybiotyków, masa ciała pacjenta, dieta oraz czynność wątroby. Eliminacja octanu megestrolu odbywa się głównie przez wydalanie z moczem (około 66% dawki) oraz z kałem (około 20%), a pozostała część jest usuwana przez drogi oddechowe lub magazynowana w tkance tłuszczowej. W badaniach porównawczych nie wykazano klinicznie istotnych różnic w biodostępności różnych preparatów zawierających tę substancję czynną, co umożliwia bezpieczną zamianę produktów leczniczych.
antybiotyk, biodostępność, biotransformacja, czynność wątroby, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, flora bakteryjna jelit, inaktywacja jelitowa i wątrobowa, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, metabolizm leku, mikroflora jelitowa, motoryka przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji leku, octan megestrolu, parametr farmakokinetyczny, proces farmakokinetyczny, ryfabutyna, surowica krwi, układ enzymatyczny, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z kałem, wydalanie z moczem, zawiesina doustna, złożona farmakoterapia, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiazyt 500 mg

ABIAZYT (azytromycyna) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które należy uwzględnić podczas terapii. Szczególnie istotne jest zwiększenie biodostępności azytromycyny o 100% przy jednoczesnym stosowaniu z nelfinawirem (750 mg TID), co wymaga ostrożności, choć niekoniecznie modyfikacji dawki. Przeciwwskazane jest łączenie azytromycyny z cyzaprydem ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes. W przypadku doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny (np. warfaryny 15 mg) obserwowano potencjalne zwiększenie ryzyka krwawień, co wymaga częstszej kontroli czasu protrombinowego. Zwiększenie Cmax i AUC0-5 cyklosporyny po podaniu azytromycyny (500 mg/dobę przez 3 dni) wskazuje na konieczność monitorowania poziomu cyklosporyny i dostosowania dawki. Ponadto, możliwe jest zwiększenie stężenia digoksyny, co wymaga monitorowania. Interakcje z lekami zobojętniającymi obniżają Cmax azytromycyny o 30%, dlatego zaleca się podawanie azytromycyny co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po lekach zobojętniających.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant doustny, atorwastatyna, benzodiazepina, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dolegliwość przewodu pokarmowego, dydanozyna, efawirenz, erytromycyna, farmakokinetyka azytromycyny, flukonazol, indynawir, inhibitor proteazy, karbamazepina, lek przeciwzakrzepowy doustny, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, pochodna sporyszu, rabdomioliza, ryfabutyna, syldenafil, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, trimetoprim-sulfametoksazol, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu komorowe, zydowudyna
Leksykon substancji czynnych
Arypiprazol – Interakcje

Arypiprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wymaga dostosowania dawki przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów tych enzymów: chinidyny, fluoksetyny, paroksetyny (CYP2D6) oraz ketokonazolu, itrakonazolu i inhibitorów proteazy HIV (CYP3A4), co skutkuje wzrostem AUC arypiprazolu odpowiednio o około 107% i 63%, a Cmax o 37%. W takich przypadkach zaleca się zmniejszenie dawki arypiprazolu o około połowę. Natomiast przy stosowaniu silnych induktorów CYP3A4, takich jak karbamazepina, ryfampicyna czy fenobarbital, obserwuje się spadek Cmax i AUC arypiprazolu o około 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują jedynie niewielki wzrost stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagający korekty dawkowania. Nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki arypiprazolu podczas jednoczesnego stosowania stabilizatorów nastroju, takich jak walproinian i lit.
antagonizm receptorowy, arypiprazol, chinidyna, CYP2D6, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, leki przeciwnadciśnieniowe, lit, newirapina, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, terapia hipotensyjna, walproinian, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Mylan 40 mg/ml

Pozakonazol jest metabolizowany głównie przez UDP-glukuronizację oraz jest substratem dla p-glikoproteiny (P-gp). Inhibitory tych szlaków, takie jak werapamil, cyklosporyna, klarytromycyna czy erytromycyna, mogą zwiększać stężenie pozakonazolu w osoczu, natomiast induktory, np. ryfampicyna, ryfabutyna (300 mg/dobę zmniejsza Cₘₐₓ i AUC pozakonazolu odpowiednio o 57% i 51%), efawirenz (400 mg/dobę zmniejsza Cₘₐₓ i AUC o 45% i 50%) czy fenytoina (200 mg/dobę zmniejsza Cₘₐₓ i AUC o 41% i 50%), obniżają jego ekspozycję. Wchłanianie pozakonazolu jest istotnie zwiększone przy podaniu z pokarmem, co ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii. Jednoczesne stosowanie antagonistów receptora H₂ (np. cymetydyna 400 mg dwa razy na dobę) i inhibitorów pompy protonowej (np. esomeprazol 40 mg/dobę) zmniejsza stężenie pozakonazolu odpowiednio o 39% i o 46% (Cₘₐₓ) oraz 32% (AUC), dlatego ich kojarzenie należy unikać, jeśli to możliwe.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, atazanawir, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, cymetydyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, esomeprazol, fenobarbital, fenytoina, fosamprenawir, glipizyd, hiperkalcemia, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor szlaku metabolicznego, karbamazepina, kwas all-trans-retynowy, lek przeciwdrgawkowy, midazolam, morfologia krwi, neurotoksyczność, nifedypina, nizoldypina, P-glikoproteina, pochodna sulfonylomocznika, pozakonazol, prymidon, przełomowe zakażenie grzybicze, rabdomioliza, ryfabutyna, syrolimus, takrolimus, torsade des pointes, tretynoina, UDP glukuronizacja, wenetoklaks, werapamil, winblastyna, winkrystyna, wydłużenie odstępu QTc, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon leków
Interakcje leku – Azibiot 500 mg

Azytromycyna, makrolidowy antybiotyk, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w terapii. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. hydroksychlorochina) ze względu na wysokie ryzyko zaburzeń rytmu serca, co wymaga monitorowania EKG. Leki zobojętniające sok żołądkowy obniżają maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, mimo braku wpływu na całkowitą biodostępność, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane. Azytromycyna może zwiększać stężenie digoksyny i kolchicyny poprzez interakcję z glikoproteiną P, co wymaga ścisłego monitorowania stężeń i stanu klinicznego pacjenta. Ponadto, obserwuje się potencjalne nasilenie działania przeciwzakrzepowego doustnych leków kumarynowych, co uzasadnia regularne kontrolowanie czasu protrombinowego. W przypadku cyklosporyny azytromycyna istotnie zwiększa Cmax i AUC0-5, co wymaga dostosowania dawkowania i monitorowania stężeń leku.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, AUC, benzodiazepin, biodostępność leku, cefalosporyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, ergotyzm, farmakokinetyka azytromycyny, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hydroksychlorochina, indynawir, karbamazepina, kolchicyna, kumaryna, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, metronidazol, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, pochodne ergotaminy, rabdomioliza, reakcja disulfiramowa, ryfabutyna, sulfametoksazol, syldenafil, teofilina, triazolam, trimetoprim, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zakażenie HIV, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sumamed forte 200 mg/5 ml

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd i hydroksychlorochina, ze względu na wysokie ryzyko zaburzeń rytmu serca. Leki zobojętniające kwas solny obniżają maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga zachowania odstępu czasowego między podaniami. Ponadto, azytromycyna zwiększa stężenia substratów glikoproteiny P, takich jak digoksyna i kolchicyna, co wymaga monitorowania klinicznego i oznaczania stężenia digoksyny w surowicy. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny (wymagane regularne monitorowanie czasu protrombinowego) oraz cyklosporyny, której Cmax i AUC0-5 ulegają istotnemu zwiększeniu, co wymaga modyfikacji dawki i monitorowania stężenia leku.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azytromycyna, biodostępność, cetyryzyna, cyklosporyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, flukonazol, glikoproteina p, hydroksychlorochina, indynawir, jednojądrzaste komórki krwi, karbamazepina, kolchicyna, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, rabdomioliza, ryfabutyna, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, trimetoprim-sulfametoksazol, warfaryna, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripilek 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aripilek, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga redukcji dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają stężenia arypiprazolu (AUC o 73%, Cmax o 68%), co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie zmiany stężeń, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania, ale bez znaczenia klinicznego. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP1A2, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.
alkohol etylowy, antagonista receptora H2, chinidyna, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, sole litu, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Azithromycin Aurovitas 250 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Leki zobojętniające sok żołądkowy mogą zmniejszać maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o 25%, dlatego zaleca się podawanie azytromycyny co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po tych lekach. Wśród leków przeciwwirusowych, efawirenz (400 mg/dobę) i dydanozyna (400 mg/dobę) nie wykazują istotnych interakcji, natomiast azytromycyna zwiększa stężenia fosforylowanej zydowudyny, co może mieć potencjalnie korzystny efekt u pacjentów z HIV. Nelfinawir (750 mg TID) podnosi stężenia azytromycyny, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania. Istotne jest monitorowanie stężeń substratów glikoproteiny P, takich jak digoksyna i kolchicyna, ze względu na ich wzrost w surowicy podczas jednoczesnego stosowania z azytromycyną. Ponadto, azytromycyna może nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny, co wymaga regularnej kontroli czasu protrombinowego. W przypadku cyklosporyny obserwuje się istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, biodostępność azytromycyny, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfunkcja wątroby, farmakokinetyka azytromycyny, flukonazol, fosforylowana zydowudyna, glikoproteina p, kolchicyna, komorowe zaburzenia rytmu, lek przeciwhistaminowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, neutropenia, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfabutyna, teofilina, torsade de pointes, warfaryna, wodorotlenek glinu i magnezu, wydłużenie odstępu QT, zakażenie HIV, zatrucie sporyszem, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Corhydron 100 100 mg

Hydrokortyzon, w tym preparat Corhydron 100 zawierający 100 mg hydrokortyzonu (buforowany hydrokortyzon sodu bursztynianu 140,4 mg), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność oraz bezpieczeństwo terapii. Leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby (np. barbiturany, fenytoina, ryfampicyna) zwiększają metabolizm hydrokortyzonu, co może wymagać zwiększenia dawki, natomiast inhibitory enzymów (erytromycyna, ketokonazol) i estrogeny zmniejszają jego klirens, co może wymagać redukcji dawki. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami CYP3A, w tym kobicystatem, które znacznie zwiększają ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych i powinny być unikane lub stosowane z dużą ostrożnością i ścisłą kontrolą pacjenta.
aminoglutetimid, barbituran, choroba wrzodowa, cukrzyca, cyklosporyna, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, erytromycyna, fenytoina, furosemid, glikokortykosteroid, hipokalemia, hydrokortyzon sodu bursztynian, induktor enzymów mikrosomalnych wątroby, inhibitor CYP3A, inhibitor enzymów mikrosomalnych wątroby, inhibitor esterazy acetylocholinowej, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoniazyd, karbamazepina, ketokonazol, kobicystat, krwawienie z przewodu pokarmowego, kumaryna, kwas etakrynowy, lek hipoglikemiczny, lek hipotensyjny, lek moczopędny pętlowy, miastenia, neostygmina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja glukozy, pankuronium, pirydostygmina, ryfabutyna, ryfampicyna, tiazyd
Leksykon substancji czynnych
Ryfamycyna – Przeciwwskazania stosowania

Ryfamycyna, będąca antybiotykiem z grupy ryfamycyn, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ryfamycynę sodową oraz inne antybiotyki z tej grupy (ryfaksymina, ryfampicyna, ryfabutyna) ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, preparat Relafalk zawiera 10 mg lecytyny sojowej na tabletkę, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne. Ryfamycyna jest również przeciwwskazana u pacjentów z poważnymi schorzeniami przewodu pokarmowego, takimi jak mechaniczna lub czynnościowa niedrożność jelit, perforacje przewodu pokarmowego oraz ciężkie wrzodziejące zmiany jelit, w tym zaawansowane postacie choroby Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego z głębokimi owrzodzeniami.
alergia na orzeszki ziemne, alergia na soję, antybiotyk, antybiotyk ryfamycynowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, dieta sodowa, głębokie owrzodzenie, lecytyna sojowa, nadciśnienie oporne, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność serca, objawy otrzewnowe, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, ryfabutyna, ryfaksymina, ryfampicyna, ryfamycyna, ryfamycyna sodowa, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zapalna choroba jelit
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripilek 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aripilek, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) podwajają AUC arypiprazolu, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają AUC o około 63%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenobarbital i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia leku, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, co eliminuje konieczność dostosowania dawki u palaczy. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania, jednak bez znaczenia klinicznego.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, efawirenz, efekt hipotensyjny, enzymy wątrobowe, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcje lekowe, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Macromax 500 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje specyficzny profil interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas solny może obniżyć maksymalne stężenie (Cmax) azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga unikania takiego połączenia. Istotne klinicznie jest zwiększenie stężenia substratów glikoproteiny P, takich jak digoksyna i kolchicyna, co wymaga monitorowania stężeń i stanu klinicznego pacjenta. Przeciwwskazane jest łączenie azytromycyny z pochodnymi ergotaminy ze względu na ryzyko zatrucia sporyszem. W przypadku statyn, mimo braku wpływu na stężenia atorwastatyny (10 mg/dobę), odnotowano przypadki rabdomiolizy, co nakazuje ostrożność i monitorowanie objawów mięśniowych. Ponadto, azytromycyna zwiększa Cmax i AUC0-5 cyklosporyny (10 mg/kg mc.), co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawki. W terapii z doustnymi antykoagulantami pochodnymi kumaryny obserwuje się nasilenie działania przeciwzakrzepowego, wskazując na konieczność częstszego monitorowania INR lub czasu protrombinowego.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, biodostępność antybiotyku, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, działanie depresyjne na OUN, działanie niepożądane leku, efawirenz, flukonazol, hepatotoksyczność, indynawir, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kolchicyna, leczenie przeciwbakteryjne, lek antyretrowirusowy, lek zobojętniający kwas solny, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, pochodna ergotaminy, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, syldenafil, teofilina, terfenadyna, warfaryna, zatrucie sporyszem, zawrót głowy, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Ossmiq 100 mg

Pozakonazol (Ossmiq) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez silną inhibicję enzymu CYP3A4 oraz metabolizm przez UDP-glukuronylotransferazę i transport przez glikoproteinę P. Leki takie jak ryfabutyna (300 mg/dobę), efawirenz (400 mg/dobę), fosamprenawir (700 mg 2x/dobę) oraz fenytoina (200 mg/dobę) znacząco obniżają stężenia pozakonazolu (Cₘₐₓ i AUC zmniejszone odpowiednio o 21-57%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub ścisłej obserwacji klinicznej. Z kolei pozakonazol znacząco zwiększa ekspozycję na substraty CYP3A4, w tym immunosupresanty (syrolimus – wzrost Cₘₐₓ 6,7-krotny i AUC 8,9-krotny; takrolimus – wzrost Cₘₐₓ o 121% i AUC o 358%; cyklosporyna – wzrost stężenia z ryzykiem nefrotoksyczności), statyny (symwastatyna, lowastatyna, atorwastatyna), alkaloidy barwinka oraz inhibitory proteazy HIV. Wymaga to odpowiedniego dostosowania dawek i monitorowania stężeń leków oraz działań niepożądanych. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie pozakonazolu z lekami wydłużającymi QTc (terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, halofantryna, chinidyna) oraz alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca i zatrucia.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, alprazolam, antagonista wapnia, astemizol, atorwastatyna, benzodiazepina, chinidyna, cyklosporyna, cyzapryd, digoksyna, dihydroergotamina, diltiazem, efawirenz, enzym CYP3A4, ergotamina, fenobarbital, fenytoina, fosamprenawir, glikoproteina p, glipizyd, halofantryna, hiperkalcemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karbamazepina, kwas all-trans-retinowy, lek przeciwdrgawkowy, lowastatyna, midazolam, nefrotoksyczność, nifedypina, nisoldypina, pimozyd, pochodna sulfonylomocznika, pozakonazol, prymidon, rabdomioliza, ryfabutyna, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, terfenadyna, torsades de pointes, tretinoina, triazolam, UDP-glukuronylotransferaza, wenetoklaks, werapamil, winblastyna, winkrystyna, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Aurovitas 30 mg

Arypiprazol, główny składnik preparatu Aripiprazole Aurovitas, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu odpowiednio o 32% i 47%, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobny efekt obserwuje się przy stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV), które zwiększają AUC i Cmax arypiprazolu o 63% i 37%, a dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują jedynie niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagające modyfikacji dawkowania.
antagonista receptora H2, antagonistyczne działanie, chinidyna, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, lit leczniczy, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pole pod krzywą AUC, prymidon, receptor α1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, układ sercowo-naczyniowy, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Aricogan 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie zmiany stężenia, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego.
antagonista receptora alfa₁-adrenergicznego, antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, depresja OUN, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP1A, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, lit, newirapina, obniżona aktywność CYP2D6, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie psychiczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Apra 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobnie, silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a także AUC i Cmax dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, co również wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie zmiany stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez klinicznego znaczenia.
antagonista receptora H2, antagonizm receptorowy, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, lek serotoninergiczny, newirapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, sole litu, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia poznawcze, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Sumamed 250 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Leki zobojętniające mogą obniżać maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, dlatego zaleca się zachowanie odstępu czasowego (min. 1 godzina przed lub 2 godziny po). Substraty glikoproteiny P, takie jak digoksyna i kolchicyna, wykazują zwiększone stężenia w surowicy podczas jednoczesnego stosowania z azytromycyną, co wymaga monitorowania klinicznego i oznaczania poziomów digoksyny. Azytromycyna nie wpływa istotnie na układ cytochromu P450, co odróżnia ją od innych makrolidów, jednak hamuje CYP3A4, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i arytmii przy jednoczesnym stosowaniu z cyzaprydem (przeciwwskazane) oraz zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca z hydroksychlorochiną. Istotne zwiększenie Cmax i AUC cyklosporyny wymaga monitorowania i dostosowania dawki podczas ko-terapii. W przypadku statyn, mimo braku wpływu na stężenia atorwastatyny, odnotowano przypadki rabdomiolizy, co wymaga ostrożności klinicznej.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, azytromycyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, działanie niepożądane leku, farmakokinetyka, flukonazol, hepatotoksyczność, hydroksychlorochina, indynawir, interakcja lekowa, karbamazepina, kolchicyna, krew obwodowa, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy doustny, lek zobojętniający, metabolit aktywny, metyloprednizolon, midazolam, neutropenia, odstęp QT, rabdomioliza, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, syldenafil, teofilina, torsade de pointes, triazolam, trimetoprim z sulfametoksazolem, uszkodzenie wątroby, warfaryna, zakażenie HIV, zatrucie sporyszem
Leksykon leków
Interakcje leku – Lutenyl 5 mg

Octan nomegestrolu, substancja czynna produktu leczniczego Lutenyl, jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450, których aktywność może być indukowana przez niektóre leki, co prowadzi do przyspieszenia metabolizmu i osłabienia działania terapeutycznego progestagenu. Do głównych induktorów enzymatycznych należą przeciwdrgawkowe (fenobarbital, karbamazepina, fenytoina) oraz przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna) produkty lecznicze. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków z Lutenylem zaleca się rozważenie alternatywnych metod leczenia lub dostosowanie dawki octanu nomegestrolu pod kontrolą lekarza. Inhibitory enzymów, takie jak ketokonazol i itrakonazol, mogą zwiększać stężenie octanu nomegestrolu w osoczu, co wymaga monitorowania pacjentki pod kątem działań niepożądanych.
dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenytoina, Hypericum perforatum, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymu cytochromu P450, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakaźny, Lutenyl, metabolizm progestagenów, metabolizm wątrobowy, octan nomegestrolu, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, terapia hormonalna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sumamed 500 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje specyficzny profil interakcji lekowych, różniący się od innych makrolidów brakiem istotnego wpływu na układ cytochromu P450. Wchłanianie azytromycyny może być zmniejszone (Cmax o około 25%) przy jednoczesnym stosowaniu leków zobojętniających, dlatego zaleca się przyjmowanie azytromycyny co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po tych lekach. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd i hydroksychlorochina, które mogą prowadzić do arytmii komorowych i torsade de pointes, co wymaga unikania lub ścisłego monitorowania EKG. Istotne klinicznie jest także zwiększenie biodostępności cyklosporyny (wzrost Cmax i AUC0-5), co wymaga monitorowania stężenia i dostosowania dawki. Ponadto, azytromycyna może zwiększać stężenia substratów glikoproteiny P, takich jak digoksyna i kolchicyna, co wymaga monitorowania klinicznego i oznaczania stężenia digoksyny w surowicy.
alfentanyl, alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, astemizol, atorwastatyna, biodostępność azytromycyny, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, działanie niepożądane, efawirenz, EKG, flukonazol, fosforylowana zydowudyna, glikoproteina p, hydroksychlorochina, indynawir, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karbamazepina, kumaryny, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, morfologia krwi, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, rabdomioliza, ryfabutyna, statyna, substrat glikoproteiny P, syldenafil, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, trimetoprim i sulfametoksazol, warfaryna, zakażenie HIV, zatrucie sporyszem, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Cabazitaxel G.L. 20 mg/ml

Kabazytaksel jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A (80-90%), co determinuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zmniejszają klirens kabazytakselu o 20%, zwiększając AUC o 25%, co może nasilać toksyczność leku. Z kolei silne induktory CYP3A, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), zwiększają klirens o 21%, zmniejszając AUC o 17%, co może obniżać skuteczność terapii. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków. Umiarkowane inhibitory, takie jak aprepitant, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę kabazytakselu. Ponadto kabazytaksel hamuje transportery OATP1B1, co może zwiększać stężenia substratów takich jak statyny, walsartan czy repaglinid; w celu minimalizacji interakcji zaleca się zachowanie 12-godzinnego odstępu przed infuzją i 3-godzinnego po jej zakończeniu.
aprepitant, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, immunosupresja, induktor CYP3A, indynawir, inhibitor CYP3A, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A, kabazytaksel, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kabazytakselu, pole pod krzywą stężenia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, statyna, substrat OATP1B1, szczepionka żywa atenuowana, walsartan, worykonazol
Leksykon substancji czynnych
Octan uliprystalu – Interakcje

Octan uliprystalu jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silni induktorzy CYP3A4, tacy jak ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, karbamazepina czy ziele dziurawca, mogą obniżyć stężenie octanu uliprystalu w osoczu nawet o 90%, skracając jego okres półtrwania 2,2-krotnie i zmniejszając ekspozycję około 10-krotnie, co prowadzi do istotnego obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W związku z tym u kobiet stosujących te leki w ciągu ostatnich 4 tygodni nie zaleca się podawania octanu uliprystalu, a preferowaną metodą antykoncepcji awaryjnej jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią (Cu-IUD). Z kolei inhibitory CYP3A4 zwiększają Cmax octanu uliprystalu około 2-krotnie i AUC 5,9-krotnie, jednakże nie wykazano istotnych klinicznie konsekwencji tych interakcji. Szczególną uwagę wymaga rytonawir, który przy długotrwałym stosowaniu może indukować CYP3A4 i obniżać stężenie octanu uliprystalu, dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, antykoncepcja awaryjna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, bloker kanału wapniowego, charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, Cmax i AUC, Cu-IUD, czynny metabolit, doraźny środek antykoncepcyjny, działanie leku, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, esomeprazol, feksofenadyna, fenobarbital, fenytoina, fosfenytoina, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, indukcja enzymu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, lek zawierający progestagen, lek zobojętniający, lewonorgestrel, newirapina, octan uliprystalu, okres półtrwania, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, prymidon, receptor progesteronowy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, senność, substrat P-gp, układ nerwowy, wkładka wewnątrzmaciczna miedziana, zaburzenie uwagi, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Cliovelle 1 mg/0,5mg tabletki 1 mg + 0,5 mg

Cliovelle 1 mg/0,5 mg, zawierający estradiol i octan noretysteronu, podlega istotnym interakcjom farmakokinetycznym, głównie poprzez indukcję lub hamowanie enzymów cytochromu P450. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), niektóre leki przeciwwirusowe (rytonawir, telaprewir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, przyspieszają metabolizm hormonów, co skutkuje obniżeniem ich stężenia i zmniejszeniem skuteczności hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), a także nieregularnościami w krwawieniach miesięcznych. Z kolei inhibitory enzymów, np. ketokonazol, mogą podnosić stężenia hormonów, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Współpodawanie z cyklosporyną prowadzi do wzrostu stężenia cyklosporyny, kreatyniny i transaminaz, co wymaga monitorowania funkcji wątroby i nerek. Ponadto, estradiol może obniżać stężenie lamotryginy, co może wymagać korekty dawki w celu utrzymania kontroli napadów padaczkowych.
AlAT, Cliovelle, cyklosporyna, cytochrom P450, czynność tarczycy, dazabuwir, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne wątroby, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, HTZ, immunosupresant, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakaźny, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, nowotwór hormonozależny, ombitaswir parytaprewir rytonawir, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, test tolerancji glukozy, WZW C
Leksykon leków
Interakcje leku – Sumamed 250 mg

Azytromycyna, makrolid z grupy azalidów, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi lekami. Jednoczesne stosowanie z lekami zobojętniającymi kwas solny obniża maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga unikania ich równoczesnego podawania. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu azytromycyny z cyzaprydem oraz lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak hydroksychlorochina, ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Interakcje z substratami glikoproteiny P, np. digoksyną i kolchicyną, prowadzą do wzrostu ich stężeń w surowicy, co wymaga monitorowania klinicznego i oznaczania poziomu digoksyny. Ponadto, azytromycyna może nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny, co wskazuje na konieczność regularnej kontroli czasu protrombinowego.
alkaloid sporyszu, arytmia, atorwastatyna, azytromycyna, biodostępność leku, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, efawirenz, flukonazol, hydroksychlorochina, indynawir, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, karbamazepina, kolchicyna, lek prokinetyczny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający kwas solny, makrolid, metabolit aktywny, metabolit glukuronidowy, metyloprednizolon, midazolam, morfologia krwi, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, pochodna ergotaminy, rabdomioliza, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, sulfametoksazol, syldenafil, teofilina, triazolam, trimetoprim, warfaryna, zaburzenie rytmu serca, zakażenie HIV, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripilek 5 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) podwajają AUC arypiprazolu, co wymaga redukcji dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Silni induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia leku, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez wpływu na biodostępność, co nie wymaga korekty dawki.
antagonista receptora H2, arypiprazol, badanie EKG, chinidyna, dekstrometorfan, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek serotoninergiczny, nadciśnienie tętnicze, newirapina, objaw pozapiramidowy, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, SNRI, SSRI, substancja czynna, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Falcimar 250 mg + 100 mg

Produkt leczniczy Falcimar, zawierający 250 mg atowakwonu i 100 mg proguanilu chlorowodorku, wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne, głównie dotyczące obniżenia stężenia atowakwonu w osoczu. Antybiotyki z grupy ryfamycyn, takie jak ryfampicyna i ryfabutyna, zmniejszają stężenie atowakwonu odpowiednio o około 50% i 34%, co znacząco obniża skuteczność terapeutyczną. Podobny efekt obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu metoklopramidu (spadek o około 50%) oraz leków przeciwretrowirusowych, w tym efawirenzu i wzmocnionych inhibitorów proteazy, które mogą obniżyć stężenie atowakwonu nawet do 75%. Tetracyklina również powoduje spadek stężenia atowakwonu, choć stopień tego obniżenia nie jest precyzyjnie określony. Atowakwon wpływa także na farmakokinetykę indynawiru (spadek Cmin o 23%, 90% CI 8-35%) oraz zwiększa stężenie etopozydu i jego metabolitu u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną, co wymaga szczególnej ostrożności i ewentualnej korekty dawkowania.
artemizyna, atowakwon z proguanilem, CYP2C19, działania niepożądane przewodu pokarmowego, efawirenz, etopozyd, fluwoksamina, indynawir, inhibitor proteazy, INR, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, karbamazepina, kotrimoksazol, lek przeciwwymiotny, metoklopramid, moklobemid, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, pochodne kumaryny, profilaktyka przeciwmalaryjna, ryfabutyna, ryfampicyna, tetracyklina, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Aribit 5 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne wymagające dostosowania dawkowania. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga redukcji dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. W przypadku silnych induktorów CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obserwuje się znaczące obniżenie stężenia arypiprazolu (AUC o 73%, Cmax o 68%), co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Po odstawieniu inhibitorów lub induktorów dawkę arypiprazolu należy odpowiednio przywrócić do pierwotnej wartości.
arypiprazol, chinidyna, CYP1A2, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, escytalopram, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, obniżona aktywność CYP2D6, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Proguanil – Interakcje

Proguanil, często stosowany w połączeniu z atowakwonem (np. w preparacie Falcimar), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie ważne jest nasilenie działania przeciwzakrzepowego warfaryny i pochodnych kumaryny, co zwiększa ryzyko krwawień i wymaga ścisłego monitorowania INR oraz dostosowania dawki leków przeciwzakrzepowych. Jednoczesne stosowanie ryfampicyny i ryfabutyny powoduje znaczące obniżenie stężenia atowakwonu w osoczu odpowiednio o około 50% i 34%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej. Podobny efekt obserwuje się przy stosowaniu metoklopramidu (spadek stężenia atowakwonu o około 50%) oraz leków przeciwretrowirusowych, takich jak efawirenz i wzmocnione inhibitory proteazy, które mogą obniżyć stężenie atowakwonu nawet do 75%. W przypadku indynawiru stwierdzono spadek wartości Cmin o 23%, co wymaga ostrożności i monitorowania skuteczności terapii.
artemizyna, atowakwon, białko osocza, CYP2C19, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, efawirenz, escitalopram, etopozyd, farmakokinetyka leku, fluwoksamina, induktor CYP2C19, indynawir, inhibitor CYP2C19, inhibitor proteazy, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, metoklopramid, moklobemid, monitorowanie INR, omeprazol, ostra białaczka limfoblastyczna, pochodna kumaryny, preparat złożony, proguanil, ryfabutyna, ryfampicyna, skuteczność terapeutyczna, sulfametoksazol z trimetoprymem, tetracyklina, układ pokarmowy, warfaryna, wiązanie z białkami
Leksykon substancji czynnych
Worykonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Worykonazol wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz u osób z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc, takimi jak wrodzone lub nabyte wydłużenie QTc, kardiomiopatia z niewydolnością serca, bradykardia zatokowa czy objawowe arytmie. Przed i w trakcie terapii konieczne jest monitorowanie elektrolitów (K⁺, Mg²⁺, Ca²⁺) oraz czynności wątroby (AspAT, AlAT) – badania wątrobowe należy wykonywać co najmniej raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc, a następnie raz w miesiącu, jeśli wyniki są stabilne. Worykonazol może powodować ciężkie reakcje wątrobowe, w tym zapalenie wątroby i niewydolność wątroby, a także reakcje fototoksyczne i ryzyko rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry, co wymaga stosowania środków ochrony przeciwsłonecznej i regularnej kontroli dermatologicznej. U pacjentów z ciężkimi reakcjami skórnymi (ZSJ, TEN, DRESS) lub znacznym pogorszeniem czynności wątroby należy rozważyć przerwanie leczenia.
alfentanyl, arytmia objawowa, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, efawirenz, ewerolimus, fenytoina, flukonazol, fotostarzenie skóry, glasdegib, hepatotoksyczność, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksypropylobetadeks, inhibitor kinazy tyrozynowej, kardiomiopatia, nadwrażliwość na azole, nadwrażliwość na worykonazol, niedoczynność nadnerczy, oksykodon, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią, piegi, piorunująca niewydolność wątroby, plamy soczewicowate, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, pseudoporfiria, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rogowacenie słoneczne, ryfabutyna, rytonawir, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, transaminazy wątrobowe, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie wchłaniania, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Megalia 40 mg/ml

Octan megestrolu, substancja czynna preparatu MEGALIA (40 mg/ml, zawiesina doustna), charakteryzuje się złożoną farmakokinetyką obejmującą wchłanianie, metabolizm i eliminację. Stężenie leku w surowicy jest zależne od metod analitycznych oraz czynników takich jak perystaltyka jelit, flora bakteryjna, masa ciała, dieta i czynność wątroby. Metabolizm octanu megestrolu jest ograniczony – tylko 5-8% dawki ulega przekształceniu do metabolitów, co wskazuje na niewielki efekt pierwszego przejścia. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (około 66% dawki) oraz z kałem (około 20%), a pozostała część może być wydalana przez układ oddechowy lub kumulować się w tkance tłuszczowej, co jest istotne u pacjentów z większą masą tłuszczową ze względu na lipofilny charakter leku i potencjalne przedłużone działanie.
biodostępność leku, charakter lipofilny, czynność wątroby, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, flora bakteryjna jelit, interakcja farmakokinetyczna, kacheksja, leczenie przeciwgruźlicze, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji leku, octan megestrolu, perystaltyka jelit, ryfabutyna, stężenie leku w surowicy, tkanka tłuszczowa, wydalanie nerkowe, wydalanie z kałem, zakażenie HIV, zawiesina doustna, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Explemed 10 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga redukcji dawki o 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o około 63%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają stężenie arypiprazolu o około 70%, co wymaga podwojenia dawki. W przypadku słabych inhibitorów CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) zmiany stężenia są niewielkie i zazwyczaj nie wymagają modyfikacji dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego. Nie obserwuje się istotnych zmian stężeń arypiprazolu podczas jednoczesnego stosowania z walproinianami, litem czy lamotryginą.
antagonista receptora H2, chinidyna, diltiazem, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP1A, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja z alkoholem, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, SSRI/SNRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Drospirenon – Interakcje

Drospirenon, progestagen o właściwościach antagonistycznych wobec aldosteronu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Indukcja enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P-450 (CYP3A4), przez leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina, fenytoina), antybiotyki (ryfampicyna), leki stosowane w HIV/AIDS (rytonawir, efawirenz) oraz zioła (dziurawiec zwyczajny) prowadzi do zwiększonego klirensu drospirenonu i obniżenia jego stężenia w osoczu, co skutkuje krwawieniami śródcyklicznymi i zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu lub rozważenie zmiany na niehormonalną metodę antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, flukonazol, klarytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenie drospirenonu nawet do 2,7-krotności, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje farmakodynamiczne z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować ponad 5-krotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT), wskazujące na ryzyko uszkodzenia wątroby. W takich sytuacjach konieczna jest zmiana metody antykoncepcji na alternatywną przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej oraz powrót do drospirenonu dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
aminotransferaza wątrobowa, antagonista aldosteronu, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturany, bloker kanału wapniowego, bozentan, cukrzyca, cytochrom P-450, dazabuwir, diltiazem, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hiperkaliemia, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lek moczopędny, lek przeciwdrgawkowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, steroidowy środek antykoncepcyjny, topiramat, welpataswir, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Estreva 1 mg/g,0,1%

Estrogen zawarty w preparacie Estreva (estradiol) może wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z substancjami indukującymi enzymy cytochromu P-450, co prowadzi do przyspieszonego metabolizmu estradiolu i potencjalnego obniżenia jego stężenia terapeutycznego. Do najważniejszych induktorów należą leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) oraz niektóre inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir), a także preparaty ziołowe, takie jak dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Efektem klinicznym tych interakcji jest osłabienie działania terapeutycznego estradiolu oraz zmiany w profilu krwawień macicznych u pacjentek stosujących hormonalną terapię zastępczą. Warto podkreślić, że podanie przezskórne estradiolu w formie żelu Estreva zmniejsza wpływ efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, co może ograniczać wpływ induktorów enzymatycznych w porównaniu do preparatów doustnych.
choroba wątroby, cytochrom P-450, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt pierwszego przejścia, estradiol, estrogen, fenobarbital, fenytoina, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, krwawienie maciczne, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwzakaźny, metabolizm estrogenu, nelfinawir, newirapina, podanie przezskórne, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, stężenie w osoczu, terapia estrogenowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 15 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna) obniżają stężenie arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez konieczności korekty dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, więc palenie tytoniu nie wpływa na jego farmakokinetykę.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, ciśnienie tętnicze, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie depresyjne, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwas żołądkowy, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, lit, mechanizm działania, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, palenie tytoniu, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zawroty głowy, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Darunawir – Interakcje

Darunawir, stosowany w terapii HIV wyłącznie w połączeniu z wzmacniaczem farmakokinetycznym – rytonawirem lub kobicystatem – wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez inhibicję i indukcję izoenzymów CYP3A, CYP2D6 oraz transportera P-gp. Rytonawir i darunawir hamują CYP3A, CYP2D6 i P-gp, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, np. flekainidu, propafenonu, metoprololu, a także do zmniejszenia stężeń aktywnych metabolitów leków metabolizowanych przez CYP3A. Kobicystat, w przeciwieństwie do rytonawiru, nie indukuje CYP1A2, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 ani UGT1A1, ale darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej podatny na indukcję CYP3A. Silne induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna i dziurawiec zwyczajny, są przeciwwskazane z darunawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem. W terapii należy uwzględnić ryzyko zmiany ekspozycji leków o wąskim indeksie terapeutycznym, w tym leków przeciwarytmicznych, przeciwzakrzepowych, statyn, leków przeciwpsychotycznych i przeciwpadaczkowych, z licznymi przeciwwskazaniami i koniecznością monitorowania klinicznego oraz dostosowania dawek.
amiodaron, amlodypina, antagonista wapnia, apiksaban, atorwastatyna, awanafil, beklometazon, beta-adrenolityk, białko transportowe, bozentan, buspiron, chinidyna, cyklosporyna, CYP2C9, CYP2D6, cytochrom P450, dabigatran, darunawir, dasatynib, diazepam, digoksyna, diltiazem, dolutegrawir, dronedaron, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, edoksaban, efawirenz, elbaswir, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, etynyloestradiol, ewerolimus, felodypina, fenobarbital, fenytoina, flekainid, glekaprewir, glikoproteina p, grazoprewir, induktor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor integrazy, inhibitor izoenzymu CYP3A, inhibitor proteazy HIV, irynotekan, itrakonazol, karbamazepina, karwedilol, klorazepat, kobicystat, kortykosteroid, kwetiapina, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek sedatywny, lidokaina, lowastatyna, lurazydon, meksyletyna, metadon, metoprolol, midazolam, miopatia, nadciśnienie płucne, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nifedypina, nikardypina, nilotynib, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP1B1, paklitaksel, paroksetyna, perfenazyna, pibrentaswir, pimozyd, prawastatyna, propafenon, raltegrawir, ranolazyna, rozuwastatyna, ryfabutyna, ryfampicyna, rysperydon, rytonawir, rywaroksaban, sertindol, sertralina, statyna, syldenafil, symwastatyna, syrolimus, tadalafil, takrolimus, tenofowir, tikagrelor, tiorydazyna, triazolam, tymolol, wardenafil, warfaryna, werapamil, winblastyna, winkrystyna, worykonazol, wzmacniacz farmakokinetyczny, zespół Cushinga
Leksykon substancji czynnych
Gestoden – Interakcje

Gestadon, jako składnik złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, rytonawir), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do obniżenia stężenia gestodenu i ryzyka krwawień śródcyklicznych oraz nieskuteczności antykoncepcji. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego leczenia – rozważenie alternatywnych metod niehormonalnych. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, klarytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenia gestodenu i estrogenów, choć zwykle nie wymagają modyfikacji dawkowania. Warto również zwrócić uwagę na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą powodować zmienne zmiany stężeń hormonów płciowych oraz istotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną przed rozpoczęciem terapii i powrotu do gestadonu dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, barbituran, bosentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, deksametazon, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenylbutazon, fenytoina, flukonazol, fosfataza zasadowa, gestadon, glekaprewir, glikokortykosteroid, globulina wiążąca tyroksynę, gryzeofulwina, indukcja enzymów, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, melatonina, metabolizm hormonów steroidowych, metabolizm węglowodanów, modafinil, newirapina, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbamazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, pochodna azolowa, prymidon, rybawiryna, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, siarczan dehydroepiandrosteronu, sofosbuwir, stężenie folianów, teofilina, tizanidyna, topiramat, walproinian, welpataswir, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, worykonazol, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon substancji czynnych
Erytromycyna – Interakcje

Erytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy metabolizowany głównie przez wątrobowy system cytochromu P-450 (CYP3A4), wykazuje silne właściwości inhibitora tego enzymu, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Hamowanie CYP3A4 przez erytromycynę może zwiększać stężenia leków takich jak mizolastyna, bromokryptyna, midazolam, takrolimus, triazolam, kwas walproinowy, ryfabutyna czy zopiklon, co zwiększa ryzyko toksyczności i nasilenia działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, ziele dziurawca) obniżają stężenie erytromycyny, osłabiając jej efekt przeciwbakteryjny, dlatego jej stosowanie jest przeciwwskazane podczas terapii induktorami oraz przez 2 tygodnie po ich odstawieniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych arytmii serca przy jednoczesnym stosowaniu erytromycyny z lekami wydłużającymi QT, takimi jak hydroksychlorochina, chlorochina, leki przeciwarytmiczne klasy I, cisapryd czy antagoniści receptora H1 (terfenadyna, astemizol, mizolastyna).
acenokumarol, alfentanyl, alkaloid sporyszu, alprazolam, aminotransferaza, antagonista receptora histaminowego, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, astemizol, benzodiazepina, bromokryptyna, cefalosporyna, chinidyna, chloramfenikol, chlorochina, cisapryd, cyklosporyna, cytochrom CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, częstoskurcz komorowy, digoksyna, dihydroergotamina, doustny środek antykoncepcyjny, dyzopiramid, enzym wątrobowy, ergotamina, fenytoina, hepatotoksyczność, hydroksychlorochina, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karbamazepina, klindamycyna, kolchicyna, kolistyna, kortykosteroid, kwas walproinowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, linkomycyna, lomitapid, lowastatyna, metyloprednizolon, migotanie komór, mizolastyna, nefrotoksyczność, penicylina, prokainamid, promieniowanie RTG, promieniowanie UV, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, rywaroksaban, skurcz naczyń obwodowych, streptomycyna, symwastatyna, teofilina, terfenadyna, tetracyklina, torsade de pointes, triazolam, triazolobenzodiazepina, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, ziele dziurawca, zopiklon
Leksykon leków
Interakcje leku – Ovestin 0,5 mg

Ovestin w postaci globulek dopochwowych zawiera 0,5 mg estriolu i charakteryzuje się niskim wchłanianiem ogólnoustrojowym, co ogranicza ryzyko istotnych klinicznie interakcji farmakologicznych. Niemniej jednak, należy uwzględnić potencjalne interakcje z lekami indukującymi enzymy cytochromu P-450, takimi jak leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir), które mogą nasilać metabolizm estrogenów i osłabiać efekt terapeutyczny estriolu. Dodatkowo, preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) mogą indukować metabolizm estrogenów, co również może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii. W przypadku stosowania tych leków zaleca się monitorowanie efektów terapeutycznych i ewentualne dostosowanie dawki Ovestinu.
atrofia urogenitalna, chlorheksydyna, doustny środek antykoncepcyjny, droga podania, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estriol, fenobarbital, fenytoina, globulka dopochwowa, hormonalna terapia zastępcza, induktor enzymatyczny, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, jod, karbamazepina, krwawienie z macicy, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm estrogenów, nelfinawir, newirapina, objaw grypopodobny, pH pochwy, preparat dopochwowy, preparat przeciwgrzybiczny, retencja płynów, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, terapia przeciwgrzybicza, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Symonette 75 mcg

Dezogestrel, stosowany jako hormonalny środek antykoncepcyjny, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją enzymów mikrosomalnych, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych i potencjalnego zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej preparatu Symonette. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy CYP450, takie jak karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, czy preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, które mogą powodować krwawienia śródcykliczne i zwiększać ryzyko nieplanowanej ciąży. Efekt indukcji enzymatycznej pojawia się już po kilku dniach, osiągając maksimum po kilku tygodniach, a po odstawieniu induktora utrzymuje się około 4 tygodnie. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów enzymatycznych zaleca się stosowanie dodatkowej antykoncepcji barierowej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu należy rozważyć alternatywne metody antykoncepcji.
antykoncepcja barierowa, barbiturany, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, tabletka zawierająca progestagen, telaprewir, topiramat, zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 5 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu odpowiednio o 32% i 47%, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu o 63% i 37%, a metabolitu o 77% i 43%, co również wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silni induktorzy CYP3A4, tacy jak karbamazepina, ryfampicyna czy fenobarbital, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o około 68-73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) i CYP2D6 (escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego.
antagonista receptora H2, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Azithromycin Teva 250 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Leki zobojętniające obniżają maksymalne stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%, dlatego zaleca się przyjmowanie azytromycyny co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po lekach zobojętniających. Substraty glikoproteiny P, takie jak digoksyna i kolchicyna, wykazują wzrost stężenia w surowicy podczas jednoczesnego stosowania z azytromycyną, co wymaga monitorowania stężenia digoksyny. Azytromycyna nie wpływa istotnie na metabolizm przez cytochrom P450, jednakże jednoczesne stosowanie z cyklosporyną powoduje istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5 cyklosporyny, co wymaga monitorowania i modyfikacji dawki. Ponadto, azytromycyna może nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny, co wymaga częstszej kontroli czasu protrombinowego. W przypadku statyn, mimo braku wpływu na farmakokinetykę, odnotowano przypadki rabdomiolizy, co wymaga obserwacji klinicznej.
alfentanyl, alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, astemizol, atorwastatyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, flukonazol, hydroksychlorochina, indynawir, karbamazepina, kolchicyna, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, syldenafil, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, trimetoprim-sulfametoksazol, warfaryna, zaburzenie rytmu serca, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Pozakonazol Altan 300 mg

Pozakonazol, metabolizowany głównie przez UDP-glukuronizację i będący substratem P-gp, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza jako silny inhibitor CYP3A4. Induktory enzymów, takie jak ryfabutyna (300 mg/dobę) i efawirenz (400 mg/dobę), znacząco obniżają stężenia pozakonazolu w osoczu (Cₘₐₓ o 45-57%, AUC o 50-51%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Fosamprenawir i fenytoina również obniżają ekspozycję na pozakonazol (Cₘₐₓ o 21% i 41%, AUC o 23% i 50%). Z kolei pozakonazol znacząco zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, w tym immunosupresantów (syrolimus – wzrost Cₘₐₓ 6,7-krotny i AUC 8,9-krotny; takrolimus – wzrost Cₘₐₓ o 121% i AUC o 358%; cyklosporyna – konieczność redukcji dawki do około 3/4), inhibitorów proteazy HIV (np. atazanawir – wzrost Cₘₐₓ 2,6-krotny i AUC 3,7-krotny), a także alkaloidów barwinka i statyn (symwastatyna, lowastatyna, atorwastatyna), których stosowanie wymaga przerwania podczas terapii pozakonazolem ze względu na ryzyko toksyczności, w tym rabdomiolizy i neurotoksyczności. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie pozakonazolu z terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, pimozydem, halofantryną, chinidyną oraz alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko wydłużenia QTc i torsade de pointes.
W trakcie terapii pozakonazolem zaleca się ścisłe monitorowanie stężeń leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4 oraz obserwację objawów toksyczności. Dawkowanie immunosupresantów takich jak takrolimus i cyklosporyna powinno być odpowiednio zmniejszone (takrolimus do około 1/3 dawki, cyklosporyna do około 3/4), a ich stężenia kontrolowane zarówno na początku, w trakcie, jak i po zakończeniu terapii. Ponadto, pozakonazol może zwiększać stężenia midazolamu i innych benzodiazepin metabolizowanych przez CYP3A4, co wymaga dostosowania dawki ze względu na ryzyko przedłużonego działania sedatywnego. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia pozakonazolem, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub stosujących inne leki metabolizowane przez wątrobę, ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych i ryzyko hepatotoksyczności. Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych, co należy uwzględnić przy stosowaniu u innych grup pacjentów.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, alprazolam, astemizol, atazanawir, atorwastatyna, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, chinidyna, cyklosporyna, cyzapryd, digoksyna, dihydroergotamina, diltiazem, efawirenz, ergotamina, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fosamprenawir, glipizyd, halofantryna, hepatotoksyczność, hiperkalcemia, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor szlaku metabolicznego, karbamazepina, klarytromycyna, kwas all-trans-retinowy, lek przeciwdrgawkowy, leukoencefalopatia, lowastatyna, midazolam, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nifedypina, nizoldypina, pimozyd, pochodna sulfonylomocznika, pozakonazol, prymidon, przełomowe zakażenie grzybicze, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP3A4, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, terfenadyna, torsade de pointes, tretynoina, triazolam, UDP glukuronizacja, werapamil, winblastyna, winkrystyna, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole +pharma 15 mg

Arypiprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) i CYP2D6 (np. escytalopram) powodują jedynie niewielkie wzrosty stężenia leku, nie wymagając zmiany dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów enzymów CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te szlaki.
antagonista receptora H2, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy