ryfabutyna

Ryfabutyna to półsyntetyczny antybiotyk z grupy ansamycyn, stosowany głównie w leczeniu zakażeń wywołanych przez prątki Mycobacterium, w tym Mycobacterium avium complex (MAC), który często wywołuje infekcje u pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie z AIDS. Działa poprzez hamowanie syntezy RNA bakterii, wiążąc się z podjednostką beta polimerazy RNA zależnej od DNA.

W praktyce klinicznej ryfabutyna jest często stosowana w profilaktyce i leczeniu zakażeń MAC u pacjentów z HIV, gdy liczba limfocytów CD4 spada poniżej 50 komórek/μl. Lek ten wykazuje również aktywność wobec Mycobacterium tuberculosis i może być stosowany jako alternatywa dla ryfampicyny w przypadku interakcji lekowych lub oporności.

Istotną zaletą ryfabutyny jest mniejsza indukcja enzymów cytochromu P450 w porównaniu z ryfampicyną, co przekłada się na mniej nasilone interakcje z lekami antyretrowirusowymi i innymi lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wysypkę, bóle stawów oraz pomarańczowe zabarwienie płynów ustrojowych, w tym łez, co może prowadzić do zabarwienia miękkich soczewek kontaktowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Azithromycin Genoptim 500 mg

Azytromycyna, makrolid o unikalnym profilu farmakokinetycznym, nie wykazuje istotnych interakcji z układem cytochromu P450, co odróżnia ją od innych makrolidów. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi obniża maksymalne stężenie leku w surowicy o około 25%, jednak całkowita biodostępność pozostaje niezmieniona, co wymaga unikania ich jednoczesnego podawania. Istotne jest monitorowanie stężeń digoksyny i kolchicyny, gdyż azytromycyna zwiększa ich poziomy w surowicy. W przypadku leków przeciwretrowirusowych (zydowudyna, dydanozyna, efawirenz, indinawir, nelfinawir) oraz flukonazolu, atorwastatyny, karbamazepiny, cetyryzyny, teofiliny, triazolamu i syldenafilu nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych, co nie wymaga modyfikacji dawkowania. Jednakże jednoczesne stosowanie azytromycyny z cyklosporyną wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawki ze względu na istotne podwyższenie Cmax i AUC0-5 cyklosporyny.
alfentanyl, alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atorwastatyna, biodostępność, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, efawirenz, ergotamina, flukonazol, fosforylowana zydowudyna, glikoproteina p, indinawir, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, komorowe zaburzenie rytmu, lek przeciwgrzybiczny, lek zobojętniający, makrolid, nelfinawir, neutropenia, pimozyd, reakcja disulfiramopodobna, reakcja disulfiramowa, reduktaza HMG-CoA, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, syldenafil, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, trimetoprim-sulfametoksazol, warfaryna, wydłużenie QT, zaburzenie rytmu serca, zatrucie sporyszem, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Mercilon 0,15 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Mercilon, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez modulację aktywności enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P450 (CYP). Induktory enzymów CYP, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina), antybiotyki (ryfampicyna, ryfabutyna) oraz preparaty ziołowe (ziele dziurawca), mogą zwiększać metabolizm hormonów, co skutkuje obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej i ryzykiem krwawień międzymiesiączkowych. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów zaleca się dodatkową metodę antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu wskazane jest rozważenie alternatywnych, niehormonalnych metod antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) mogą podwyższać stężenia hormonów, potencjalnie nasilając działania niepożądane.
aminotransferaza alaninowa, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dezogestrel i etynyloestradiol, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etorykoksyb, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glekaprewir, gryzeofulwina, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, inhibitor enzymatyczny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie międzymiesiączkowe, krzepnięcie i fibrynoliza, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm węglowodanów, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, teofilina, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Klacid 250 mg

Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy i inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Przeciwwskazane jest jej stosowanie z lekami takimi jak astemizol, terfenadyna, cyzapryd, domperydon, pimozyd, alkaloidy sporyszu, doustny midazolam (7-krotne zwiększenie AUC), statyny metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna), lomitapid oraz kolchicyna u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby, ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QT, torsade de pointes, rabdomiolizy, ostrego zatrucia i wzrostu aktywności aminotransferaz. Ponadto, klarytromycyna zwiększa stężenia leków takich jak chinidyna, dyzopiramid, doustne leki przeciwcukrzycowe (nateglinid, repaglinid), triazolobenzodiazepiny (np. midazolam i.v. – 2,7-krotny wzrost AUC), kortykosteroidy, omeprazol, inhibitory fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil), teofilina, karbamazepina, digoksyna oraz zmniejsza stężenie zydowudyny (zalecany 4-godzinny odstęp podania). W przypadku leków indukujących CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, dziurawiec) obserwuje się zmniejszenie stężenia klarytromycyny i potencjalne osłabienie jej działania terapeutycznego.
14-OH-klarytromycyna, alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, AUC, częstoskurcz komorowy, digoksyna, dihydroergotamina, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie niepożądane, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, izoenzym CYP3A4, lowastatyna, metabolizm klarytromycyny, midazolam, migotanie komór, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odstęp QT, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, symwastatyna, torsade de pointes, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Livopill 1500 μg

Lewonorgestrel, aktywny składnik Livopill, podlega metabolizmowi przez enzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi ten enzym. Leki takie jak karbamazepina, fenytoina, barbiturany, ryfampicyna, ryfabutyna, efawirenz, rytonawir oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny mogą obniżać stężenie lewonorgestrelu w osoczu nawet o około 50% (AUC), co znacząco zmniejsza skuteczność antykoncepcji awaryjnej. W przypadku stosowania tych induktorów enzymatycznych w ciągu ostatnich 4 tygodni, zaleca się preferowanie niehormonalnych metod antykoncepcji, takich jak wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią. Alternatywnie, można rozważyć podwójną dawkę lewonorgestrelu (3000 μg, czyli 2 tabletki Livopill 1500 μg) w ciągu 72 godzin od stosunku, choć skuteczność i bezpieczeństwo takiego postępowania nie zostały w pełni potwierdzone.
antykoncepcja awaryjna, barbiturany, ból głowy, choroba afektywna dwubiegunowa, cyklosporyna, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP3A4, fenytoina, gruźlica, gryzeofulwina, grzybica skóry, HIV, indukcja enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, karbamazepina, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, lewonorgestrel, metabolizm wątrobowy, nudności i wymioty, padaczka, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, stan depresyjny, wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią, zakażenie prątkami, zawroty głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voriconazole Fresenius Kabi

Voriconazole Fresenius Kabi wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz u osób z ryzykiem wydłużenia odstępu QTc, w tym z kardiomiopatią, bradykardią, hipokaliemią czy stosujących leki wpływające na QTc. Maksymalny czas terapii dożylnej nie powinien przekraczać 6 miesięcy ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężkie zaburzenia wątroby (w tym zapalenie i niewydolność wątroby), reakcje fototoksyczne oraz ryzyko raka kolczystokomórkowego skóry. Konieczne jest regularne monitorowanie czynności wątroby (AspAT, AlAT) – co najmniej raz w tygodniu w pierwszym miesiącu, a następnie co miesiąc – oraz kontrola elektrolitów (K+, Mg2+, Ca2+) i EKG. W przypadku znacznego pogorszenia parametrów wątrobowych lub progresji zmian skórnych należy rozważyć przerwanie terapii. U dzieci (≥2 lat) obserwuje się większą częstość działań niepożądanych, w tym fototoksyczności, co wymaga rygorystycznej ochrony przed promieniowaniem UV i regularnych kontroli dermatologicznych.
AlAT, alfentanyl, amylaza, AspAT, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, dysfagia, efawirenz, ewerolimus, fentanyl, fenytoina, flukonazol, glasdegib, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydrokodon, inhibitor kinazy tyrozynowej, kardiomiopatia, lipaza, metadon, nadwrażliwość na azole, niedoczynność nadnerczy, niewyraźne widzenie, oksykodon, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią, piegi, piorunująca niewydolność wątroby, plama soczewicowata, pseudoporfiria, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rogowacenie słoneczne, ryfabutyna, rytonawir, sufentanyl, tarcza zastoinowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Arpixor 5 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobnie, silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki. Po odstawieniu tych leków dawkę arypiprazolu należy odpowiednio dostosować do wartości wyjściowej. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 oraz leki takie jak lit, walproiniany i lamotrygina nie wpływają istotnie na farmakokinetykę arypiprazolu i nie wymagają modyfikacji dawkowania.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie niepożądane leku, efawirenz, enzymy CYP2D6 i CYP3A4, escytalopram, famotydyna, farmakokinetyka arypiprazolu, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, objawy psychotyczne, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, receptor adrenergiczny α1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, terapia przeciwpsychotyczna, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia koordynacji psychoruchowej, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Levosert 52 mg (20 mcg/24 h)

System terapeutyczny domaciczny Levosert zawiera 52 mg lewonorgestrelu (LNG) i uwalnia początkowo około 20 µg/24h, z średnią szybkością uwalniania około 13,5 µg/dzień przez okres do 8 lat. Ze względu na miejscowy mechanizm działania, interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi enzymy cytochromu P450 (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, gryzeofulwina) mogą przyspieszać metabolizm LNG, a inhibitory enzymów (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać jego stężenie w surowicy. Jednakże, wpływ tych interakcji na skuteczność antykoncepcyjną Levosert jest minimalny, co wynika z niskiego stężenia ogólnoustrojowego hormonu i lokalnego działania w jamie macicy.
cytochrom P450, efawirenz, fenobarbital, fenytoina, gryzeofulwina, induktory enzymów, inhibitor enzymu, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakaźny, lewonorgestrel, mechanizm działania, metabolizm progestagenów, newirapina, ryfabutyna, ryfampicyna, skuteczność antykoncepcyjna, system domaciczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Azycyna 200 mg/5 ml

Azytromycyna wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak amiodaron, sotalol czy cyzapryd, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca i wymaga monitorowania EKG. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas solny powoduje zmniejszenie maksymalnego stężenia azytromycyny w surowicy o 25%, dlatego zaleca się przyjmowanie tych leków w różnym czasie. Azytromycyna nie wpływa istotnie na farmakokinetykę dydanozyny (400 mg/dobę), efawirenzu (400 mg/dobę), indynawiru (800 mg trzy razy na dobę) oraz midazolamu (15 mg jednorazowo), natomiast zwiększa stężenie fosforylowanej zydowudyny w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej. W przypadku nelfinawiru (750 mg trzy razy na dobę) obserwuje się wzrost stężenia azytromycyny, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania.
alkaloidy sporyszu, amiodaron, atorwastatyna, azytromycyna, biodostępność leku, cyklosporyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, działania niepożądane przewodu pokarmowego, efawirenz, ergotamina, flukonazol, glikoproteina p, immunosupresanty, indynawir, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, kolchicyna, lek przeciwgrzybiczny, leki antyretrowirusowe, leki prokinetyczne, leki przeciwgruźlicze, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwzakrzepowe, leki zobojętniające, midazolam, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, rabdomioliza, ryfabutyna, sotalol, triazolam, układ odpornościowy, zaburzenia rytmu serca, zatrucie sporyszem, zydowudyna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Megace 40 mg/ml

Megestroluoctan, substancja czynna zawiesiny doustnej Megace (40 mg/ml), charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, w której kluczową rolę odgrywają procesy wchłaniania, metabolizmu i eliminacji. Wchłanianie leku jest modulowane przez motorykę przewodu pokarmowego, florę bakteryjną, stosowanie antybiotyków, masę ciała, dietę oraz czynność wątroby. Metabolizm megestroluoctanu jest ograniczony – tylko 5-8% dawki ulega biotransformacji, co sugeruje długi okres półtrwania i przedłużone działanie terapeutyczne. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (około 66% dawki), uzupełniona wydalaniem z kałem (około 20%) oraz innymi drogami, takimi jak układ oddechowy i odkładanie w tkance tłuszczowej (około 14%). W praktyce klinicznej istotne jest, że nie stwierdzono klinicznie znaczących różnic w biodostępności między preparatami oryginalnymi a generycznymi.
antybiotyk, biodostępność, biotransformacja, czynność wątroby, flora bakteryjna jelit, gruźlica, HIV/AIDS, inaktywacja jelitowa i wątrobowa, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwprątkowy, lek przeciwretrowirusowy, megestroluoctan, mikronizacja, motoryka przewodu pokarmowego, okres półtrwania, równoważność biologiczna, ryfabutyna, wydalanie nerkowe, zaburzenie funkcji nerek, zawiesina doustna, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Tractiva 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tych enzymów. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około połowę. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o około 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki. Po zakończeniu terapii inhibitorami lub induktorami dawkę należy odpowiednio dostosować do wartości wyjściowych. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują jedynie niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, zwykle bez konieczności korekty dawki.
arypiprazol, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, diltiazem, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca zwyczajnego
Leksykon leków
Interakcje leku – Azimycin 100 mg/5 ml

Azytromycyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT (np. cyzapryd, hydroksychlorochina), gdzie ryzyko zaburzeń rytmu serca jest wysokie. Substraty glikoproteiny P, takie jak digoksyna i kolchicyna, mogą osiągać zwiększone stężenia w surowicy, co wymaga monitorowania klinicznego i ewentualnego oznaczania poziomu digoksyny. Leki zobojętniające kwas solny obniżają maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, dlatego zaleca się zachowanie odstępu czasowego między ich podawaniem. W terapii przeciwwirusowej azytromycyna nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych z dydanozyną, zydowudyną, efawirenzem, indynawirem czy nelfinawirem, choć u pacjentów stosujących nelfinawir wzrasta stężenie azytromycyny bez konieczności modyfikacji dawki. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z flukonazolem powoduje nieistotne klinicznie zmniejszenie Cmax azytromycyny o około 18%.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azytromycyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, dydanozyna, działanie przeciwzakrzepowe, efawirenz, ergotamina, farmakokinetyka azytromycyny, flukonazol, fosforylowana zydowudyna, glikoproteina p, hydroksychlorochina, indynawir, karbamazepina, komórki krwi obwodowej, kotrimoksazol, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, pochodna kumaryny, produkt leczniczy, rabdomioliza, ryfabutyna, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zatrucie sporyszem, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripsan 5 mg

Arypiprazol, substancja aktywna preparatu Aripsan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silni induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, obniżają AUC i Cmax arypiprazolu o 73% i 68%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, które zazwyczaj nie wymagają korekty dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, więc palenie tytoniu nie wpływa na jego farmakokinetykę. Ponadto, arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów enzymów CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co zmniejsza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te szlaki.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, działanie niepożądane, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Dexamethasone Krka 8 mg

Deksametazon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zwiększonego występowania owrzodzeń żołądka i krwawień przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ i kwasu acetylosalicylowego, a także na osłabienie działania leków przeciwcukrzycowych (insulina, metformina, sulfonylomocznik) z ryzykiem hiperglikemii i ketoacydozy. Deksametazon nasila hipokaliemiczny efekt diuretyków pętlowych, tiazydowych oraz amfoterycyny B, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Przed terapią należy wyrównać niedobór potasu, monitorować elektrolity i wykonać EKG. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, ritonawir, erytromycyna), które zwiększają stężenie deksametazonu w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, oraz induktorów CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina), które obniżają jego stężenie i skuteczność terapeutyczną.
amfoterycyna B, aminoglutetymid, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant doustny, atropina, azol przeciwgrzybiczny, barbituran, chlorokina, cholestyramina, ciśnienie śródoczne, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, deksametazon, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, efedryna, erytromycyna, fenytoina, fluorochinolon, glikozyd nasercowy, hiperglikemia, hipokaliemia, hydroksychlorokina, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor cholinesterazy, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy HIV, insulina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoniazyd, karbamazepina, kardiomiopatia, ketoacydoza cukrzycowa, ketokonazol, klirens nerkowy, kobicystat, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwcukrzycowy, meflokina, metformina, miastenia gravis, miopatia, niedepolaryzujący środek zwiotczający, niedoczynność kory nadnerczy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, prazykwantel, protyrelina, ritonawir, ryfabutyna, ryfampicyna, somatotropina, sulfonylomocznik, szczepionka żywa, talidomid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, węgiel aktywny, zapalenie ścięgna, zerwanie ścięgna
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Richter 500 mg

Abirateron (Abiraterone Richter) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Podawanie leku na czczo jest zalecane ze względu na znaczne zwiększenie biodostępności przy jednoczesnym spożyciu pokarmu, co może prowadzić do nieprzewidywalnych efektów terapeutycznych. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni), fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, ryfabutyna, ryfapentyna oraz ziele dziurawca, mogą obniżać stężenie abirateronu w osoczu nawet o 55% (AUC), co wymaga unikania ich stosowania podczas terapii. Abirateron hamuje enzymy CYP2D6 i CYP2C8, co skutkuje zwiększonym narażeniem na leki metabolizowane przez te szlaki, np. dekstrometorfan (AUC wzrasta 2,9-krotnie), pioglitazon (AUC wzrasta o 46%) oraz inne leki o wąskim indeksie terapeutycznym, co wymaga monitorowania i ewentualnej redukcji dawek.
abirateron, amiodaron, antagonista aldosteronu, beta-adrenolityk, biodostępność, biotransformacja, dekstrometorfan, diuretyk oszczędzający potas, dofetylid, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C8, enzym CYP2D6, farmakokinetyka abirateronu, fenobarbital, fenytoina, fluorochinolon, hepatotoksyczność, ibutylid, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm wątrobowy, metadon, moksyfloksacyna, nośnik OATP1B1, pioglitazon, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, siarczan abirateronu, sotalol, spironolakton, swoisty antygen gruczołu krokowego, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 10 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, jednocześnie obniżając stężenia aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobne działanie wykazują silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV), które zwiększają AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają stężenia arypiprazolu (AUC o 73%, Cmax o 68%), co wymaga podwojenia dawki leku. W przypadku słabych inhibitorów CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) zmiany stężeń są niewielkie i zwykle nie wymagają korekty dawkowania.
antagonista receptora H2, antagonista receptorów adrenergicznych, arypiprazol, AUC, biodostępność, chinidyna, Cmax, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP2D6, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, SNRI, sole litu, spowolnienie psychoruchowe, SSRI, upośledzenie funkcji poznawczych, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Regulon 0,03 mg + 0,15 mg

Produkt leczniczy Regulon wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez indukcję lub inhibicję enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza izoenzymów cytochromu P450 (CYP). Indukcja enzymatyczna, obserwowana już po kilku dniach terapii, może prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, skutkując krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi CYP450, takimi jak fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, ryfampicyna, rytonawir czy ziele dziurawca zwyczajnego, które wymagają stosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów wątrobowych zaleca się wybór alternatywnych, niehormonalnych metod antykoncepcji. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenia hormonów zawartych w Regulonie, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
boceprewir, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glekaprewir, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewotyroksyna, nelfinawir, newirapina, niedoczynność tarczycy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbamazepina, ombitaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, telaprewir, teofilina, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Arypiprazol, składnik aktywny produktu Aripiprazole Aurovitas, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4 oraz antagonistycznym działaniem na receptor α1-adrenergiczny. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie obniżając AUC dehydroarypiprazolu o 32%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około 50%. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Po odstawieniu inhibitorów lub induktorów dawkę arypiprazolu należy odpowiednio dostosować do dawki wyjściowej.
arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy CYP2D6 i CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lit, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, prymidon, receptor adrenergiczny α1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne wymagające dostosowania dawkowania. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie obniżając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około połowę. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki. U pacjentów z obniżoną aktywnością CYP2D6 jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia arypiprazolu, co wymaga szczególnej ostrożności i modyfikacji dawkowania. Po zakończeniu terapii inhibitorami lub induktorami CYP dawkę arypiprazolu należy odpowiednio dostosować do poziomu sprzed terapii skojarzonej.
aktywny metabolit, antagonista receptora H2, arypiprazol, badanie in vitro, chinidyna, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP1A, enzym CYP2D6, escytalopram, famotydyna, farmakokinetyka arypiprazolu, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwas żołądkowy, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, metabolizm arypiprazolu, monoterapia, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, substancja czynna, substrat CYP2D6, walproinian, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Estriol – Interakcje

Estriol stosowany dopochwowo cechuje się ograniczonym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co przekłada się na niski potencjał interakcji farmakokinetycznych. Niemniej jednak, w praktyce klinicznej należy uwzględnić możliwe interakcje, zwłaszcza z innymi produktami dopochwowymi, które mogą wpływać na skuteczność terapii, np. preparaty zawierające Lactobacillus acidophilus (Gynoflor) mogą tracić efektywność przy jednoczesnym stosowaniu miejscowych środków przeciwinfekcyjnych. Induktory enzymów cytochromu P-450, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), niektóre leki przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego, mogą przyspieszać metabolizm estriolu, co potencjalnie osłabia jego działanie terapeutyczne i wpływa na profil krwawień z macicy. Warto podkreślić, że poziom istotności klinicznej tych interakcji jest zazwyczaj niski do umiarkowanego.
antybiotyk dopochwowy, antyseptyk, atrofia urogenitalna, bakterie kwasu mlekowego, cytochrom P-450, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estriol, fenobarbital, fenytoina, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, inhibitory proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, Lactobacillus acidophilus, lek przeciwgrzybiczny, leki przeciwinfekcyjne, leki przeciwpadaczkowe, metabolizm hormonów steroidowych, nelfinawir, newirapina, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir
Leksykon leków
Interakcje leku – Azithromycin Krka 250 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy zmniejsza maksymalne stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%, dlatego zaleca się podawanie azytromycyny co najmniej godzinę przed lub 2 godziny po lekach zobojętniających. Szczególną ostrożność wymaga kojarzenie azytromycyny z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, ze względu na ryzyko wzrostu ich stężeń w surowicy i konieczność monitorowania stężenia digoksyny. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (hydroksychlorochina, chlorochina) oraz cyzaprydem, ze względu na ryzyko torsade de pointes i innych zaburzeń rytmu serca. Ponadto, azytromycyna może istotnie zwiększać Cmax i AUC cyklosporyny, co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawki cyklosporyny. W przypadku doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny (np. warfaryny) obserwowano potencjalne nasilenie działania przeciwzakrzepowego, co wymaga częstych oznaczeń czasu protrombinowego.
alfentanyl, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atorwastatyna, azytromycyna, cetyryzyna, chlorochina, cyklosporyna, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, dysfagia, enzym CYP3A4, ergotamina, ergotyzm, flukonazol, glikoproteina p, hydroksychlorochina, kolchicyna, komorowe zaburzenie rytmu, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, metabolizm wątrobowy, metyloprednizolon, midazolam, morfologia krwi, neutropenia, odstęp QT, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfabutyna, syldenafil, teofilina, torsade de pointes, triazolam, trimetoprim z sulfametoksazolem, warfaryna, zaburzenie rytmu serca, zakażenie HIV, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Klarmin 500 mg

Klarytromycyna, składnik preparatu Klarmin 500 mg, jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP3A cytochromu P450, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z cyzaprydem, pimozydem, astemizolem, terfenadyną, alkaloidami sporyszu, lowastatyną, symwastatyną oraz lomitapidem ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, miopatia, rabdomioliza czy ostre zatrucie. Inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir) znacząco zwiększają stężenia klarytromycyny (Cmax o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%) i hamują powstawanie aktywnego metabolitu 14-OH-klarytromycyny, co wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min: zmniejszenie dawki o 50%, <30 ml/min: o 75%). Induktory CYP3A (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, dziurawiec) przyspieszają metabolizm klarytromycyny, obniżając jej skuteczność terapeutyczną.
alkaloidy sporyszu, aminoglikozydy, aminotransferazy, antagoniści wapnia, antybiotyk makrolidowy, benzodiazepiny, bradyarytmia, chinidyna, częstoskurcz komorowy, doustne leki przeciwzakrzepowe, dyzopiramid, hipoglikemia, hydroksychlorochina, induktory CYP3A, inhibitory fosfodiesterazy, izoenzym CYP3A cytochromu P450, klirens kreatyniny, kompleks Mycobacterium avium, kwasica mleczanowa, leki ototoksyczne, migotanie komór, niedociśnienie, niewydolność nerek, rabdomioliza, ryfabutyna, sakwinawir, statyny, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zatrucie alkaloidami sporyszu, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Tatica 500 mg

Abirateron octan, substancja czynna leku Tatica, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii raka gruczołu krokowego. Podawanie abirateronu z jedzeniem znacząco zwiększa jego wchłanianie, dlatego lek należy stosować na czczo zgodnie z charakterystyką produktu. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni), obniżają ekspozycję na abirateron o około 55%, co może obniżać skuteczność terapii, dlatego ich stosowanie należy unikać. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron hamuje enzymy CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia stężenia substratów tych enzymów – np. AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu o 46%, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez te enzymy.
abirateron octan, amiodaron, chinidyna, dekstrometorfan, dekstrorfan, dezypramina, dofetylid, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, nośnik OATP1B1, nowotwór gruczołu krokowego, oksykodon, pioglitazon, propafenon, propranolol, PSA, rak prostaty, receptor androgenowy, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, sotalol, spironolakton, statyna, substrat CYP2C8, substrat CYP2D6, supresja androgenowa, swoisty antygen gruczołu krokowego, torsades de pointes, tramadol, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT
Leksykon substancji czynnych
Noretysteron octan – Interakcje

Octan noretysteronu, stosowany w systemach transdermalnych Systen Sequi, podlega istotnym interakcjom farmakokinetycznym, głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450, co prowadzi do przyspieszonego metabolizmu i obniżenia stężenia progestagenu w osoczu. Kluczowymi induktorami są barbiturany, hydantoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, bozentan oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. newirapina, efawirenz). Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty zawierające dziurawiec zwyczajny, które mogą znacząco osłabić efekt terapeutyczny, zwiększając ryzyko nieplanowanych krwawień. Ponadto, inhibitory proteazy (rytonawir, telaprewir, nelfinawir) wykazują paradoksalną indukcję metabolizmu hormonów steroidowych mimo właściwości inhibicyjnych wobec CYP450. W terapii hormonalnej z octanem noretysteronu obserwuje się także interakcję z lamotryginą, gdzie dochodzi do indukcji glukuronidacji i obniżenia jej stężenia w osoczu, co może skutkować pogorszeniem kontroli napadów padaczkowych. Zaleca się monitorowanie efektów klinicznych oraz rozważenie alternatywnych metod terapii lub dostosowanie dawki w przypadku jednoczesnego stosowania leków indukujących enzymy.
badanie czynnościowe tarczycy, barbituran, białko wiążące tyroksynę, bozentan, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, glukuronidacja, gospodarka węglowodanowa, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, hydantoina, induktor enzymu cytochromu P450, inhibitor odwrotnej transkryptazy, karbamazepina, krzepnięcie krwi, lamotrygina, lipidy w surowicy, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, octan noretysteronu, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, system transdermalny, telaprewir, test tolerancji glukozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Climara-50 50 mcg/24 h (3,8 mg)

Produkt leczniczy Climara-50, zawierający estradiol stosowany przezskórnie, podlega licznym interakcjom farmakologicznym, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo terapii hormonalnej. Induktory enzymów cytochromu P450, takie jak leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, karbamazepina), przeciwzakaźne (ryfampicyna, efawirenz) oraz preparaty roślinne (ziele dziurawca), przyspieszają metabolizm estradiolu, co prowadzi do obniżenia jego stężenia w osoczu i zmniejszenia efektu terapeutycznego. Z kolei inhibitory CYP3A4, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze (flukonazol, ketokonazol), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz antybiotyki makrolidowe (klarytromycyna, erytromycyna), mogą zwiększać stężenie estradiolu, nasilając działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentki leczone lekami przeciw HIV i HCV, gdzie interakcje mogą prowadzić do zmiennych i klinicznie istotnych zmian stężenia estrogenu oraz zwiększonego ryzyka hepatotoksyczności, zwłaszcza przy stosowaniu schematów ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir lub glekaprewir/pibrentaswir. Warto podkreślić, że podawanie estradiolu przezskórnie ogranicza efekt pierwszego przejścia wątrobowego, co może zmniejszać wpływ induktorów enzymów na metabolizm hormonu w porównaniu do podawania doustnego.
antybiotyk makrolidowy, barbiturat, bloker kanału wapniowego, Climara-50, cytochrom P450, dazabuwir, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, felbamat, fenytoina, flukonazol, frakcja lipidowa, funkcja nadnerczy, funkcja tarczycy, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca hormony płciowe, gryzeofulwina, hormon płciowy, induktor enzymu, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor HCV, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krzepnięcie krwi, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakaźny, metabolizm estrogenu, newirapina, okskarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, parametry czynności wątroby, primidon, receptor estrogenowy, ryfabutyna, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, terapia hormonalna, topiramat, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol
Leksykon substancji czynnych
Atowakwon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Atowakwon, składnik preparatu Falcimar stosowanego w terapii malarii, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na wpływ wymiotów i biegunki na jego wchłanianie oraz konieczność ponownego podania leku w przypadku wymiotów w ciągu godziny od dawki. Preparat nie jest skuteczny w leczeniu malarii mózgowej ani ciężkich postaci powikłanej malarii, takich jak hiperparazytemia, obrzęk płuc czy niewydolność nerek. Ponadto atowakwon nie działa na formy hipnozoitów Plasmodium vivax i P. ovale, co wymaga stosowania dodatkowej terapii ukierunkowanej na te formy pasożyta. W przypadku nieskuteczności leczenia lub profilaktyki preparatem Falcimar w zakażeniach P. falciparum, wskazane jest zastosowanie alternatywnych leków schizontobójczych, co może sugerować rozwój oporności pasożyta na atowakwon z proguanilem.
anafilaksja, atowakwon, ciężka reakcja alergiczna, efawirenz, etopozyd, hiperparazytemia, hipnozoit, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, lek schizontobójczy, malaria, malaria mózgowa, metoklopramid, niewydolność nerek, obrzęk płuc, parazytemią, Plasmodium falciparum, plasmodium ovale, Plasmodium vivax, pochodna kumaryny, proguanil, ryfabutyna, ryfampicyna, tetracyklina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Arypiprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC i Cmax arypiprazolu o około 70%, co wymaga podwojenia dawki. U pacjentów z obniżoną aktywnością CYP2D6 jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia leku. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu bez istotnego wpływu klinicznego, a słabi inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia, które zwykle nie wymagają korekty dawkowania.
aktywny metabolit, antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie niepożądane, działanie sedatywne, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwas żołądkowy, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pole pod krzywą AUC, prymidon, receptor α1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, sole litu, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Glenmark 40 mg/ml

Pozakonazol, metabolizowany głównie przez UDP-glukuronidację i będący substratem P-gp, jest silnym inhibitorem CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Leki takie jak ryfabutyna, efawirenz, fenytoina, antagoniści receptorów H2 (np. cymetydyna) oraz inhibitory pompy protonowej (np. ezomeprazol) znacząco obniżają stężenia pozakonazolu (zmniejszenie Cmax o 21-57% i AUC o 23-51%), co może prowadzić do obniżenia skuteczności przeciwgrzybiczej. Z kolei pozakonazol zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, w tym takrolimusu (Cmax +121%, AUC +358%), syrolimusu (Cmax x6,7, AUC x8,9), cyklosporyny (konieczne zmniejszenie dawki o 25%), midazolamu (Cmax x1,6, AUC x6,2) oraz inhibitorów proteazy HIV (np. atazanawiru Cmax x2,6, AUC x3,7). Szczególnie przeciwwskazane jest łączne stosowanie pozakonazolu z terfenadyną, astemizolem, cyzaprydem, pimozydem, halofantryną, chinidyną oraz alkaloidami sporyszu ze względu na ryzyko wydłużenia QTc i toksyczności.
alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, CYP3A4, digoksyna, efawirenz, farmakokinetyka, fenytoina, fosamprenawir, hepatotoksyczność, hiperkalcemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, kwas all-trans-retynowy, midazolam, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, P-glikoproteina, pochodna sulfonylomocznika, pozakonazol, rabdomioliza, ryfabutyna, skuteczność przeciwgrzybicza, syrolimus, takrolimus, torsade de pointes, tretynoina, UDP glukuronizacja, wąski indeks terapeutyczny, wenetoklaks, wydłużenie odstępu QTc, zakażenie grzybicze z przełamania
Leksykon leków
Interakcje leku – ItraGen 100 mg

Itrakonazol, będący substratem i silnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego (inhibitory pompy protonowej, antagoniści receptora H2, leki zobojętniające) znacząco obniżają wchłanianie itrakonazolu z kapsułek, co może prowadzić do utraty skuteczności terapii. Silni induktorzy CYP3A4, tacy jak ryfampicyna, ryfabutyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, ziele dziurawca i izoniazyd, powodują znaczne zmniejszenie stężenia itrakonazolu i jego aktywnego metabolitu hydroksyitrakonazolu, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Z kolei silne inhibitory CYP3A4 (rytonawir, indynawir, klarytromycyna, erytromycyna) zwiększają stężenie itrakonazolu, co może nasilać działania niepożądane i wymaga ostrożności oraz ewentualnej korekty dawki. Ponadto, itrakonazol jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. astemizol, beprydyl, cyzapryd) oraz statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (atorwastatyna, lowastatyna, symwastatyna) ze względu na ryzyko torsade de pointes oraz miopatii i rabdomiolizy.
alfentanyl, alkaloid barwinka, alkaloid sporyszu, alprazolam, anksjolityk, antagonista kanałów wapniowych, antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atorwastatyna, benzodiazepin, beta-adrenolityk, biodostępność itrakonazolu, budezonid, busulfan, chinidyna, cilostazol, cyklosporyna, cymetydyna, cyzapryd, deksametazon, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diazepam, digoksyna, dihydroergotamina, dizopiramid, docetaksel, doustny lek przeciwzakrzepowy, ebastyna, eletryptan, ergometryna, ergotamina, ergotyzm, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flutykazon, fluwastatyna, glikokortykosteroid, glikoproteina p, halofantryna, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hydroksyitrakonazol, imipramina, indometacyna, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, izoniazyd, karbamazepina, kardiotoksyczność, klarytromycyna, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający, loperamid, lowastatyna, metyloprednizolon, midazolam, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, noretysteron, odstęp QT, pimozyd, pochodna dihydropirydyny, pochodna sulfonylomocznika, propranolol, rabdomioliza, reboksetyna, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sertindol, stabilizator nastroju, sulfonamid, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, terfenadyna, tolbutamid, torsade de pointes, triazolam, trimetreksat, werapamil, zastoinowa niewydolność serca, ziele dziurawca, zydowudyna
Leksykon substancji czynnych
Dezogestrel – Interakcje

Dezogestrel, stosowany w jednoskładnikowych tabletkach antykoncepcyjnych (75 µg) oraz w preparatach złożonych z etynyloestradiolem, podlega licznym interakcjom farmakologicznym, głównie poprzez indukcję lub inhibicję enzymów mikrosomalnych układu cytochromu P450 (CYP). Induktory enzymów, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy ziele dziurawca, zwiększają klirens dezogestrelu i jego aktywnego metabolitu etonogestrelu, co może skutkować krwawieniami śródcyklicznymi oraz zmniejszeniem skuteczności antykoncepcyjnej. Indukcja enzymów pojawia się już po kilku dniach, osiąga maksimum po kilku tygodniach i utrzymuje się do 4 tygodni po zakończeniu terapii. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów zaleca się dodatkową antykoncepcję mechaniczną przez cały okres terapii i 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy terapii długotrwałej należy rozważyć zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną.
barbituran, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny, erytromycyna, etonogestrel, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, flukonazol, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie międzymiesiączkowe, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, produkt antykoncepcyjny, progestagen, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Asduter 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Asduter, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, arypiprazol wymaga dostosowania dawki przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów tych enzymów: chinidyna (AUC arypiprazolu wzrasta o 107%, AUC i Cmax dehydroarypiprazolu spadają odpowiednio o 32% i 47%) oraz ketokonazol (AUC i Cmax arypiprazolu wzrastają o 63% i 37%, a dehydroarypiprazolu o 77% i 43%) wskazują na konieczność zmniejszenia dawki o około połowę. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, powodują znaczące obniżenie stężenia arypiprazolu (Cmax i AUC zmniejszone odpowiednio o 68% i 73%), co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 oraz antagonista H2 famotydyna nie wymagają modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, co eliminuje konieczność korekty dawki u palaczy tytoniu.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, diltiazem, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, OUN, paroksetyna, receptor α1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, senność, SNRI, sole litu, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Aribit ODT 10 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, a silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o około 63%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około 50%. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają AUC arypiprazolu o około 70%, co wskazuje na konieczność podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielki wzrost stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagający korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez klinicznego znaczenia. Nie stwierdzono istotnych interakcji z litem, walproinianem i lamotryginą.
antagonista receptora H2, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, dekstrometorfan, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diltiazem, działanie sedatywne, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, funkcje poznawcze, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, leki przeciwnadciśnieniowe, lit, newirapina, omeprazol, paroksetyna, prymidon, receptory adrenergiczne alfa-1, ryfabutyna, ryfampicyna, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie QT, zaburzenia równowagi, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Aribit ODT 30 mg

Arypiprazol, główny składnik leku Aribit ODT, jest metabolizowany przede wszystkim przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie, silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o około 63%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o 50%. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca, fenytoina) obniżają AUC arypiprazolu o około 70%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 wywołują niewielkie zmiany stężenia, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Warto podkreślić, że arypiprazol w dawkach 10-30 mg/dobę nie wpływa istotnie na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz CYP1A2.
arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, efawirenz, elektrokardiografia, enzymy CYP, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcje farmakokinetyczne, interakcje lekowe, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, receptor adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Oekolp 1 mg/g

Produkt leczniczy OEKOLP, podawany dopochwowo, charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co znacząco ogranicza ryzyko klinicznie istotnych interakcji farmakologicznych. Niemniej jednak, należy zwrócić uwagę na potencjalne interakcje z innymi miejscowo stosowanymi preparatami dopochwowymi, które mogą wpływać na właściwości fizykochemiczne lub skuteczność OEKOLP. Istotne jest również monitorowanie terapii u pacjentek stosujących jednocześnie induktory enzymów cytochromu P-450, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Indukcja metabolizmu estrogenów przez te substancje może prowadzić do osłabienia działania terapeutycznego OEKOLP oraz zmian w profilu krwawienia macicznego, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
absorpcja ogólnoustrojowa, antybiotyk miejscowy, cytochrom P-450, działanie terapeutyczne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estriol, fenobarbital, fenytoina, Hypericum perforatum, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, karbamazepina, krwawienie maciczne, leczenie zakażeń, lek dopochwowy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm estrogenów, metabolizm hormonów steroidowych, nelfinawir, newirapina, preparat ziołowy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, steroidowy lek przeciwzapalny, terapia zastępcza, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Azycyna 500 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mają istotne znaczenie kliniczne. Leki zobojętniające kwas solny obniżają maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o 25%, co wymaga unikania jednoczesnego podawania. Istotne jest monitorowanie stężenia digoksyny i kolchicyny, gdyż azytromycyna zwiększa ich poziomy w surowicy. W przypadku cyklosporyny obserwuje się wzrost Cmax i AUC0-5, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania. Podawanie azytromycyny z pochodnymi kumaryny (np. warfaryną) może nasilać działanie przeciwzakrzepowe, co wymaga częstszej kontroli czasu protrombinowego. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z alkaloidami sporyszu (ergotaminą) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zatrucia sporyszem. Ryzyko zaburzeń rytmu serca wzrasta przy kojarzeniu azytromycyny z cyzaprydem, co wymaga ostrożności i rozważenia alternatywnej terapii. Ponadto, przypadki rabdomiolizy odnotowano u pacjentów stosujących statyny i azytromycynę, co wymaga obserwacji pod kątem miopatii.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, biodostępność azytromycyny, cetyryzyna, cyklosporyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, działanie hepatotoksyczne, efawirenz, ergotamina, flukonazol, indynawir, karbamazepina, kolchicyna, lek zobojętniający kwas solny, metabolizm wątrobowy, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, parametry farmakokinetyczne, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, trimetoprym z sulfametoksazolem, warfaryna, zaburzenie rytmu serca, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Glenmark 250 mg

Abirateron wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza związane z metabolizmem przez izoformę CYP3A4. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, mogą obniżyć ekspozycję na abirateron o około 55% (zmniejszenie AUC∞), co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania, jeśli to możliwe. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron jest również inhibitorem enzymów CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji na leki metabolizowane przez te enzymy – np. 2,9-krotny wzrost AUC dekstrometorfanu (substrat CYP2D6) oraz 46% wzrost AUC pioglitazonu (substrat CYP2C8). Metabolity abirateronu hamują transport przez OATP1B1, co może potencjalnie zwiększać stężenia leków eliminowanych przez ten transporter, choć brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt. Ponadto, jednoczesne stosowanie abirateronu z lekami wydłużającymi odstęp QT wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko arytmii, a stosowanie spironolaktonu jest niezalecane z powodu możliwego wzrostu PSA.
abirateron, biodostępność, CYP2C8, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dekstrometorfan, dekstrorfan, dezypramina, dziurawiec, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka abirateronu, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakologiczna, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm wątrobowy, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, OATP1B1, oksykodon, pioglitazon, propafenon, propranolol, PSA, receptor androgenowy, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, siarczan abirateronu, spironolakton, substrat CYP2D6, supresja androgenowa, torsades de pointes, tramadol, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Aricogan 5 mg

Arypiprazol, będący aktywnym składnikiem leku Aricogan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4 oraz działaniem na receptory α1-adrenergiczne w OUN. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając stężenia aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC arypiprazolu o 63% i Cmax o 37%, co również wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC arypiprazolu o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki. Słabsze inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują mniejsze, ale klinicznie istotne wzrosty stężenia arypiprazolu, co wymaga monitorowania klinicznego. Nieistotne klinicznie są interakcje z famotydyną oraz stabilizatorami nastroju (lit, walproinian, lamotrygina), które nie wpływają na farmakokinetykę arypiprazolu ani tych leków.
antagonista receptora H2, chinidyna, cytochrom P450, diltiazem, działanie niepożądane, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotonia ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lit, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, receptor alfa1-adrenergiczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Explemed 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Explemed, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, arypiprazol wymaga dostosowania dawki przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów tych enzymów, takich jak chinidyna (zwiększenie AUC o 107%) czy ketokonazol (zwiększenie AUC o 63%), co skutkuje koniecznością zmniejszenia dawki o połowę. Induktory CYP3A4, np. karbamazepina, obniżają stężenie arypiprazolu w osoczu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie zmiany stężenia, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez klinicznego znaczenia. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4 w dawkach terapeutycznych 10-30 mg/dobę.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, arypiprazol, benzodiazepina, chinidyna, CYP1A, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek serotoninergiczny, lit, neuroleptyk, newirapina, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, słaby inhibitor CYP3A4, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Aryfrenix 15 mg

Arypiprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o 50%. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają AUC arypiprazolu o 73%, co wymaga podwojenia dawki. W przypadku odstawienia inhibitorów lub induktorów dawkę należy odpowiednio dostosować do pierwotnej. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego. Nie stwierdzono konieczności modyfikacji dawki przy jednoczesnym stosowaniu walproinianu, litu czy lamotryginy. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, diltiazem, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor alfa1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, SNRI, SSRI, SSRI/SNRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Activelle 1 mg + 0,5 mg

Produkt leczniczy Activelle, zawierający 1 mg estradiolu półwodnego i 0,5 mg noretysteronu octanu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm estradiolu i noretysteronu jest przyspieszany przez leki indukujące enzymy wątrobowe cytochromu P450, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz oraz niektóre inhibitory enzymów wątrobowych wykazujące działanie indukujące (np. rytonawir, telaprewir, nelfinawir). Dziurawiec zwyczajny również indukuje metabolizm hormonów, co prowadzi do obniżenia ich stężenia w osoczu i zmniejszenia skuteczności terapii, a także zaburzeń krwawień menstruacyjnych. Ponadto, estrogeny zawarte w Activelle mogą obniżać stężenie lamotryginy poprzez indukcję glukuronidacji, co może pogorszyć kontrolę napadów padaczkowych. W przypadku leków przeciwwirusowych stosowanych w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir) obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) powyżej 5-krotnej normy, co wymaga ostrożności i monitorowania funkcji wątroby.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, estradiol półwodny, estrogen, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, glukuronidacja, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, noretysteronu octan, ombitaswir parytaprewir rytonawir, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, transaminaza wątrobowa, walerianian estradiolu, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluconazin 5 mg/ml

Flukonazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą wpływać na jego stężenie w osoczu oraz na metabolizm współstosowanych substancji. Ryfampicyna obniża AUC flukonazolu o 25% i skraca jego czas półtrwania o 20%, co wymaga rozważenia zwiększenia dawki flukonazolu. Hydrochlorotiazyd zwiększa stężenie flukonazolu o 40%. Flukonazol wydłuża czas protrombinowy o około 12% u pacjentów przyjmujących warfarynę, co wiąże się z ryzykiem krwawień i wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, flukonazol znacząco zwiększa stężenie midazolamu, co może prowadzić do zaburzeń psychomotorycznych, a także przedłuża okres półtrwania pochodnych sulfonylomocznika, zwiększając ryzyko hipoglikemii. Współistniejące stosowanie flukonazolu z fenytoiną, cyklosporyną, teofiliną, zydowudyną, ryfabutyną i takrolimusem wymaga monitorowania stężeń leków i dostosowania dawek ze względu na potencjalne działania niepożądane i toksyczność.
AIDS, astemizol, cyklosporyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, częstoskurcz komorowy wielokształtny, doustne leki przeciwcukrzycowe, doustne środki antykoncepcyjne, endogenne steroidy, etynyloestradiol, fenytoina, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, klirens teofiliny, leki przeciwzakrzepowe, leki zobojętniające, lewonorgestrel, midazolam, nefrotoksyczność, noretynadron, pochodne azolowe, pochodne sulfonylomocznika, przeszczep szpiku, ryfabutyna, ryfampicyna, stymulacja ACTH, takrolimus, terfenadyna, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony naczyniowej oka, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aderolio 0,75 mg

Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita, a także jest substratem glikoproteiny P (PgP). Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy inhibitory proteazy HIV, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na ewerolimus (AUC do 15,3-krotnie, Cmax do 4,1-krotnie), co stanowi wysokie ryzyko interakcji i zazwyczaj przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, imatynib, werapamil) powodują umiarkowane zwiększenie AUC (2,5-4,4-krotnie) i Cmax (1,8-2,5-krotnie), wymagając monitorowania stężeń ewerolimusu i dostosowania dawki. Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) obniżają ekspozycję na lek (AUC do 63%, Cmax do 58%), co również wymaga kontroli stężeń i ostrożności klinicznej. Należy unikać preparatów zawierających ziele dziurawca oraz spożywania soku grejpfrutowego ze względu na ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych.
alkaloid sporyszu, amprenawir, astemizol, atazanawir, chinidyna, cyklosporyna, cyzapryd, darunawir, diltiazem, dronedaron, działanie immunosupresyjne, efawirenz, erytromycyna, ewerolimus, farmakokinetyka ewerolimusu, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fosamprenawir, glikoproteina p, imatynib, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, metabolizm wątrobowy, nefazodon, nelfinawir, newirapina, nikardypina, oktreotyd, pimozyd, pozakonazol, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna, terfenadyna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Klimedix 2 mg + 1 mg

Produkt leczniczy Klimedix, zawierający drospirenon (3 mg/dobę) i estradiol (1,5 mg/dobę), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwdrgawkowe (barbiturany, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, efawirenz) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, mogą znacząco obniżać stężenia estrogenów i progestagenów, prowadząc do osłabienia ich działania terapeutycznego i zaburzeń profilu krwawień. Z kolei silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, flukonazol, makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenia hormonów, co w badaniu z ketokonazolem skutkowało 2,3-krotnym wzrostem AUC drospirenonu i 1,39-krotnym wzrostem AUC estronu, potencjalnie nasilając działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki stosowane w terapii HIV/HCV, które mogą zmieniać stężenia hormonów w sposób klinicznie istotny, wymagając indywidualnej oceny interakcji.
antagonista mineralokortykosteroidów, antybiotyk makrolidowy, barbituran, bloker kanału wapniowego, cytochrom P-450, diltiazem, drospirenon, działanie hipotensyjne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym metabolizujący lek, erytromycyna, estradiol, felbamat, fenytoina, flukonazol, globulina wiążąca hormony płciowe, gryzeofulwina, hormon płciowy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie z macicy, krzepnięcie i fibrynoliza, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwzakaźny, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, steroid płciowy, topiramat, werapamil, worykonazol, zaburzenie funkcji wątroby
Leksykon substancji czynnych
Fludrokortyzon – Interakcje

Fludrokortyzon, wykazując działanie mineralokortykoidowe i glikokortykoidowe, wchodzi w liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A (np. kobicystat, ketokonazol), które mogą zwiększać ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów. Induktory enzymów mikrosomalnych (barbiturany, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) przyspieszają metabolizm fludrokortyzonu, osłabiając jego efekt terapeutyczny i wymagając potencjalnego zwiększenia dawki. Fludrokortyzon osłabia działanie insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych, co wymaga monitorowania glikemii i dostosowania terapii hipoglikemizującej. Ponadto, nasila hipokaliemię indukowaną przez leki moczopędne i amfoterycynę B, zwiększając ryzyko arytmii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu glikozydów naparstnicy. Warto również monitorować parametry koagulologiczne podczas terapii fludrokortyzonem i lekami przeciwzakrzepowymi (pochodne kumaryny, heparyna), ze względu na zmienną skuteczność przeciwzakrzepową.
amfoterycyna B, aminoglutetymid, androgen, barbiturat, choroba wrzodowa, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, działanie przeciwgruźlicze, EKG, fenytoina, fludrokortyzon, gastroprotekcja, glikemia, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, heparyna, hipokaliemia, hipoprotrombinemia, indadion, inhibitor CYP3A, INR, izoniazyd, karbamazepina, ketokonazol, kobicystat, kwas acetylosalicylowy, lek antycholinesterazowy, lek hipoglikemizujący, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, mifamurtyd, nadczynność tarczycy, niedepolaryzujący lek zwiotczający, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk, parametr koagulologiczny, pochodna kumaryny, prymidon, równowaga wodno-elektrolitowa, ryfabutyna, ryfampicyna, somatotropina, steroid anaboliczny, streptokinaza, szczepionka zawierająca żywe wirusy, urokinaza
Leksykon leków
Interakcje leku – Aderolio 0,5 mg

Ewerolimus, aktywny składnik produktu Aderolio, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita, a także jest substratem glikoproteiny P (P-gp). Interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na CYP3A4 i P-gp mogą znacząco zmieniać stężenia ewerolimusu we krwi, co wymaga szczególnej ostrożności. Silne inhibitory CYP3A4/P-gp, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać AUC ewerolimusu nawet 15,3-krotnie i Cmax 4,1-krotnie, co zwykle wyklucza ich jednoczesne stosowanie, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Umiarkowane inhibitory, np. erytromycyna, imatynib czy werapamil, powodują wzrost AUC o 3,5-4,4 razy i Cmax o 2-2,3 razy, co wymaga monitorowania minimalnych stężeń ewerolimusu i ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają AUC o 63% i Cmax o 58%, co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Zaleca się monitorowanie stężeń ewerolimusu podczas terapii lekami modyfikującymi jego metabolizm oraz po ich odstawieniu.
atorwastatyna, biodostępność, cyklosporyna, CYP3A4, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, imatynib, immunosupresja, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, metabolizm leku, midazolam, oktreotyd, prawastatyna, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, statyna, stężenie leku, substrat CYP3A4, szczepionka żywa, telitromycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – AzitroLEK 100 mg/5 ml

Azytromycyna, makrolidowy antybiotyk, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, co ma istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy zmniejsza maksymalne stężenie (Cmax) azytromycyny o około 25%, dlatego zaleca się zachowanie odstępu około 2 godzin między podaniem tych leków. Istotne jest monitorowanie stężeń substratów P-gp, takich jak digoksyna i kolchicyna, gdyż azytromycyna może zwiększać ich stężenia w surowicy, co wymaga ewentualnej modyfikacji dawki. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z pochodnymi alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zatrucia sporyszem. W terapii skojarzonej z lekami przeciwwirusowymi (np. zydowudyną, efawirenzem, nelfinawirem) nie obserwuje się istotnych klinicznie interakcji, choć azytromycyna może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu zydowudyny, co może mieć potencjalne korzyści terapeutyczne.
alfentanyl, alkaloidy sporyszu, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atorwastatyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, efawirenz, erytromycyna, flukonazol, fosforylowana zydowudyna, glikoproteina p, hydroksychlorochina, indynawir, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, kolchicyna, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryny, metyloprednizolon, midazolam, morfologia krwi, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, rabdomioliza, ryfabutyna, syldenafil, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, trimetoprym z sulfametoksazolem, warfaryna, zakażenie HIV, zatrucie sporyszem, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Azimycin 250 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub monitorowania pacjenta. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas solny zmniejsza maksymalne stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga zachowania odstępu czasowego między podaniami. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. cyzapryd, hydroksychlorochina), ze względu na wysokie ryzyko zaburzeń rytmu serca. Interakcje z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, mogą prowadzić do zwiększenia ich stężeń w surowicy, co wymaga monitorowania klinicznego i ewentualnej kontroli stężenia digoksyny. Ponadto, azytromycyna nie wpływa istotnie na układ cytochromu P450, co odróżnia ją od innych makrolidów, jednakże współpodawanie z cyklosporyną znacząco zwiększa jej Cmax i AUC, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki cyklosporyny.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, flukonazol, glikoproteina p, hydroksychlorochina, indynawir, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kolchicyna, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, pochodna ergotaminy, rabdomioliza, ryfabutyna, sulfametoksazol, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, trimetoprim, warfaryna, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Utrogestan 300 mg

Progesteron w dawce 300 mg (Utrogestan, kapsułki dopochwowe) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Progesteron może modyfikować działanie leków przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny, fenindion), co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i ewentualnej korekty dawkowania. Hamuje metabolizm cyklosporyny, zwiększając jej stężenie i ryzyko toksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania. Zwiększa stężenie tyzanidyny, nasilając jej działanie miorelaksacyjne, oraz może osłabiać skuteczność bromokryptyny. Progesteron nasila arytmogenne działanie bupiwakainy, co jest istotne podczas znieczulenia miejscowego. Wpływa także na metabolizm niektórych benzodiazepin, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Ponadto, progesteron może zmieniać wyniki badań czynnościowych wątroby i układu wewnątrzwydzielniczego, co należy uwzględnić w diagnostyce.
alprazolam, amoksycylina, ampicylina, aprepitant, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie czynnościowe wątroby, benzodiazepina, bozentan, bromokryptyna, bupiwakaina, chlordiazepoksyd, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir, diazepam, działanie miorelaksacyjne, dziurawiec zwyczajny, eslikarbazepina, fenindion, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fosamprenawir, hiperprolaktynemia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, lorazepam, nadciśnienie płucne, nelfinawir, oksazepam, okskarbazepina, perampanel, pochodna kumaryny, progesteron dopochwowy, prymidon, rozuwastatyna, rufinamid, ryfabutyna, ryfampicyna, selegilina, takrolimus, tetracyklina, topiramat, tyzanidyna, worykonazol
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Relafalk 200 mg

Produkt leczniczy Relafalk zawiera 200 mg ryfamycyny sodowej w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu i posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ryfamycynę sodową lub inne antybiotyki z grupy ryfamycyn (np. ryfaksymina, ryfampicyna, ryfabutyna), a także na substancje pomocnicze, w tym 10 mg lecytyny sojowej zawartej w jednej tabletce. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergią na orzeszki ziemne lub soję, u których stosowanie leku może wywołać poważne reakcje alergiczne.
alergia na orzeszki ziemne, antybiotyk ryfamycynowy, dieta niskosodowa, kinetyka uwalniania leku, lecytyna sojowa, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność przewodu pokarmowego, patologia przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, ryfabutyna, ryfaksymina, ryfampicyna, ryfamycyna sodowa, stężenie leku, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, wchłanianie substancji czynnej, zapalenie otrzewnej
Leksykon leków
Interakcje leku – Tractiva 15 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobnie inhibitory CYP3A4 (ketokonazol) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie zmiany stężenia leku, nie wymagające korekty dawki. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, więc palenie tytoniu nie wpływa na jego farmakokinetykę. Współistniejące stosowanie walproinianów, litu czy lamotryginy nie wymaga modyfikacji dawek ze względu na brak istotnych interakcji.
alkohol etylowy, arypiprazol, chinidyna, choroba wątroby, dehydroarypiprazol, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek psychotropowy, lit, metabolizm enzymatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, politerapia, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Divigel 0,1% 0,5 mg

Divigel 0,1%, zawierający estradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów cytochromu P450. Podanie przezskórne ogranicza efekt pierwszego przejścia wątrobowego, co zmniejsza wpływ induktorów enzymatycznych w porównaniu do doustnych estrogenów. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina) oraz leki przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), mogą nasilać metabolizm estradiolu, potencjalnie obniżając skuteczność terapii. Inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) wykazują paradoksalne działanie indukujące metabolizm estradiolu, co wymaga monitorowania stężenia hormonu i dostosowania dawki. Preparaty ziołowe, zwłaszcza ziele dziurawca zwyczajnego, również indukują metabolizm estrogenów, co może skutkować zmianami w profilu krwawień macicznych. Ponadto, estrogeny mogą indukować glukuronidację lamotryginy, co obniża jej stężenie i może pogorszyć kontrolę napadów u pacjentek stosujących jednocześnie HTZ i lamotryginę.
AlAT, aminotransferaza, cytochrom P450, dazabuwir, duszność, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt pierwszego przejścia, estradiol, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, glukuronidacja, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny lek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, induktor enzymatyczny, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, krwawienie maciczne, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwinfekcyjny, napad drgawkowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ombitaswir parytaprewir rytonawir, podanie przezskórne, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, zakażenie HCV