Interakcje leku
Fluconazin 5 mg/ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Flukonazol wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Większość z tych interakcji została poznana podczas wielokrotnego podawania flukonazolu. Wpływ jednorazowej dawki 150 mg flukonazolu na interakcje z innymi lekami nie został dotychczas w pełni oceniony w badaniach klinicznych.¹

Interakcje farmakokinetyczne

Ryfampicyna obniża wartość AUC flukonazolu o 25% oraz skraca czas półtrwania flukonazolu o 20% podczas jednoczesnego stosowania. W przypadku pacjentów otrzymujących ryfampicynę zaleca się rozważenie zwiększenia dawki flukonazolu.²

Hydrochlorotiazyd, podawany w wielokrotnych dawkach, powoduje wzrost stężenia flukonazolu w osoczu krwi o 40%, co wykazano w badaniach interakcji farmakokinetycznych u zdrowych ochotników.³

Podawanie flukonazolu z pokarmem, cymetydyną, lekami zobojętniającymi lub podczas naświetlań przed transplantacją szpiku nie wpływa w klinicznie istotnym stopniu na wchłanianie flukonazolu.⁴

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Flukonazol wydłuża czas protrombinowy (o około 12%) u zdrowych mężczyzn otrzymujących warfarynę. Po wprowadzeniu flukonazolu do obrotu odnotowano przypadki krwawień (sińce, krwawienia z nosa, krwawienia z przewodu pokarmowego, krwiomocz i smołowate stolce) związane z wydłużeniem czasu protrombinowego u pacjentów leczonych jednocześnie flukonazolem i warfaryną. Podobne działanie obserwowano także przy stosowaniu innych przeciwgrzybiczych pochodnych azolowych. U pacjentów otrzymujących leki przeciwzakrzepowe pochodne kumaryny w połączeniu z flukonazolem należy ściśle monitorować czas protrombinowy.⁵

Interakcje z benzodiazepinami

Flukonazol wywołuje znaczny wzrost stężenia midazolamu w osoczu oraz zaburzenia sprawności psychomotorycznej po doustnym podaniu midazolamu. Efekt ten jest silniejszy w przypadku dożylnego podania flukonazolu w porównaniu do podania doustnego. Jeżeli konieczne jest równoczesne stosowanie benzodiazepin u pacjentów leczonych flukonazolem, należy rozważyć zmniejszenie dawki benzodiazepiny oraz odpowiednio monitorować stan pacjenta.⁶

Interakcje z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi

Flukonazol przedłuża okres półtrwania w surowicy krwi równocześnie podawanych doustnie pochodnych sulfonylomocznika (chlorpropamidu, glibenklamidu, glipizydu i tolbutamidu). Leki te mogą być stosowane u chorych na cukrzycę przyjmujących flukonazol, jednak należy mieć świadomość możliwości wystąpienia epizodów hipoglikemii.⁷

Interakcje z fenytoiną

Równoczesne podawanie flukonazolu i fenytoiny może istotnie klinicznie zwiększać stężenie fenytoiny. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania obu leków, należy monitorować stężenie fenytoiny w surowicy i odpowiednio dostosować dawkę w celu utrzymania stężenia terapeutycznego.⁸

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

Wpływ flukonazolu na doustne środki antykoncepcyjne zależy od stosowanej dawki:

• Dawka dobowa 50 mg flukonazolu nie wpływa na aktywność hormonów.⁹
• Dawka dobowa 200 mg powoduje wzrost wartości AUC dla etynyloestradiolu o 40% i lewonorgestrelu o 24%.¹⁰
• Dawka dobowa 300 mg przez tydzień powoduje wzrost wartości AUC dla etynyloestradiolu o 24% i noretyndronu o 13%.¹¹

Wielokrotne przyjmowanie flukonazolu w dawkach 200 mg lub niższych prawdopodobnie nie wpływa na skuteczność złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.¹²

Interakcje z endogennymi steroidami

Flukonazol w dawce 50 mg/dobę nie wpływa na stężenie endogennych steroidów u kobiet. Dawki 200-400 mg/dobę wywierają nieistotny klinicznie wpływ na stężenie endogennych steroidów lub na odpowiedź na stymulację ACTH u zdrowych mężczyzn ochotników.¹³

Interakcje z cyklosporyną

Stosowanie flukonazolu w dawce 200 mg/dobę u pacjentów po transplantacji nerek powoduje powolny wzrost stężenia cyklosporyny w osoczu. Jednakże w innym badaniu wielokrotne podawanie flukonazolu w dawce 100 mg/dobę nie wpływało na stężenie cyklosporyny u pacjentów po przeszczepie szpiku. U pacjentów leczonych flukonazolem zaleca się monitorowanie stężenia cyklosporyny w osoczu.¹⁴

Interakcje z teofiliną

Stosowanie flukonazolu w dawce 200 mg przez 14 dni powoduje obniżenie średnich wartości klirensu teofiliny w osoczu o 18%. Pacjenci otrzymujący wysokie dawki teofiliny lub osoby z podwyższonym ryzykiem wystąpienia działania toksycznego teofiliny, powinni być odpowiednio monitorowani podczas jednoczesnego przyjmowania flukonazolu. W przypadku wystąpienia objawów toksyczności należy zmodyfikować stosowane leczenie.¹⁵

Interakcje z terfenadyną

Badania interakcji flukonazolu z terfenadyną wykazały, że:

• Dawka 200 mg/dobę flukonazolu nie powoduje wydłużenia odstępu QT.¹⁶
• Dawki 400 mg/dobę lub wyższe znacząco zwiększają stężenie terfenadyny w osoczu.¹⁷

Opisywano przypadki kołatania serca, tachykardii, zawrotów głowy i bólu w klatce piersiowej u pacjentów przyjmujących jednocześnie flukonazol i terfenadynę, chociaż związek przyczynowy z leczeniem nie został jednoznacznie ustalony. Ze względu na możliwość wystąpienia poważnej interakcji, nie zaleca się jednoczesnego stosowania terfenadyny i flukonazolu.¹⁸

Interakcje z cyzaprydem

Jednoczesne stosowanie flukonazolu i cyzaprydu może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym wielokształtnego częstoskurczu komorowego (torsade de pointes). Badania wykazały, że flukonazol w dawce 200 mg/dobę stosowany jednocześnie z cyzaprydem (20 mg cztery razy na dobę) powoduje znaczący wzrost stężenia cyzaprydu w osoczu i wydłużenie odstępu QT. Chociaż w wielu przypadkach pacjenci byli predysponowani do arytmii lub cierpieli na poważne schorzenia podstawowe, jednoczesne stosowanie cyzaprydu i flukonazolu jest przeciwwskazane.¹⁹

Interakcje z zydowudyną

Flukonazol zwiększa stężenie zydowudyny w osoczu, najprawdopodobniej poprzez hamowanie powstawania jej głównego metabolitu. Badania wykazały:

• U chorych na AIDS/ARC flukonazol w dawce 200 mg/dobę powodował wzrost wartości AUC zydowudyny o 20%.²⁰
• U osób zakażonych HIV, równoczesne podawanie 400 mg flukonazolu na dobę z 200 mg zydowudyny co 8 godzin powodowało wzrost AUC zydowudyny o 74%.²¹

Ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z leczeniem zydowudyną, należy szczególnie nadzorować stan pacjentów poddanych terapii skojarzonej.²²

Interakcje z ryfabutyną

Jednoczesne stosowanie flukonazolu i ryfabutyny prowadzi do zwiększenia stężenia ryfabutyny w surowicy. Zgłaszano przypadki zapalenia błony naczyniowej oka u pacjentów leczonych jednocześnie oboma lekami. Pacjenci otrzymujący takie połączenie powinni być starannie monitorowani.²³

Interakcje z takrolimusem

Jednoczesne stosowanie flukonazolu i takrolimusu prowadzi do zwiększenia stężenia takrolimusu w surowicy. Zgłaszano przypadki działania nefrotoksycznego u pacjentów otrzymujących oba leki jednocześnie. Pacjenci otrzymujący takie połączenie powinni być starannie monitorowani.²⁴

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Stosowanie flukonazolu u pacjentów otrzymujących jednocześnie astemizol lub inne leki metabolizowane przez cytochrom P450 może być związane ze wzrostem ich stężenia w osoczu. Przy braku dokładnych danych należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków, szczególnie w przypadku preparatów mogących wydłużać odstęp QT. Stan pacjentów powinien być dokładnie monitorowany.²⁵

Interakcje flukonazolu z alkoholem

Chociaż brak bezpośrednich danych dotyczących interakcji flukonazolu z alkoholem w dostępnych materiałach źródłowych, należy mieć świadomość potencjalnych zagrożeń związanych z jednoczesnym stosowaniem.

Z uwagi na fakt, że flukonazol jest metabolizowany w wątrobie, podobnie jak alkohol etylowy, ich jednoczesne stosowanie może potencjalnie zwiększać obciążenie wątroby i prowadzić do nasilenia hepatotoksyczności. Ponadto, występujące działania niepożądane flukonazolu, takie jak nudności, bóle głowy czy zawroty głowy, mogą być nasilane przez alkohol.

Istotne jest również, że flukonazol zawiera jako substancję pomocniczą niewielką ilość etanolu (0,361 mg/ml), co może stanowić dodatkowe obciążenie dla pacjentów z chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu.²⁶

Z powyższych powodów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii flukonazolem, a w przypadku konieczności jednoczesnego stosowania – konsultację z lekarzem prowadzącym.

Tabela interakcji flukonazolu z innymi lekami