profilaktyka kandydozy
Wskazanie

Profilaktyka kandydozy to zespół działań mających na celu zapobieganie zakażeniom wywołanym przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Działania profilaktyczne są szczególnie istotne u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, w tym u osób z obniżoną odpornością (po przeszczepach, w trakcie chemioterapii, z AIDS), noworodków z niską masą urodzeniową, pacjentów z cukrzycą, a także u osób długotrwale hospitalizowanych z założonymi cewnikami naczyniowymi lub moczowymi.

W profilaktyce farmakologicznej kandydozy stosuje się przede wszystkim leki przeciwgrzybicze z grupy azoli. W Polsce dostępne są preparaty takie jak flukonazol (Diflucan, Fluconazole, Flumycon), itrakonazol (Orungal, Itrax), posakonazol (Noxafil, Posaconazole Accord) oraz worykonazol (Vfend, Voriconazole). W przypadkach oporności na azole stosuje się echinokandyny, np. kaspofunginę (Cancidas), anidulafunginę (Ecalta) czy mykafunginę (Mycamine).

Profilaktyka niefarmakologiczna obejmuje właściwą higienę osobistą, unikanie nadmiernej wilgotności skóry, noszenie przewiewnej bielizny (szczególnie z materiałów naturalnych), kontrolę glikemii u osób z cukrzycą oraz racjonalną antybiotykoterapię. W warunkach szpitalnych istotne jest przestrzeganie zasad higieny rąk przez personel medyczny, właściwa pielęgnacja cewników naczyniowych i moczowych oraz izolacja pacjentów z potwierdzoną kandydozą inwazyjną.

Największe trudności w profilaktyce kandydozy wiążą się z rosnącą opornością szczepów Candida na leki przeciwgrzybicze, szczególnie flukonazol. Problem stanowi również identyfikacja pacjentów, którzy rzeczywiście wymagają profilaktyki przeciwgrzybiczej, gdyż nieuzasadnione stosowanie leków przeciwgrzybiczych może prowadzić do selekcji szczepów opornych. Dodatkowym wyzwaniem jest równoważenie korzyści z profilaktyki z potencjalnymi działaniami niepożądanymi leków przeciwgrzybiczych, takimi jak hepatotoksyczność czy interakcje lekowe, szczególnie u pacjentów przyjmujących wiele leków jednocześnie.