metabolizm rywaroksabanu
Rywaroksaban jest doustnym, bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa, stosowanym w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz w zapobieganiu udarom mózgu u pacjentów z migotaniem przedsionków. Metabolizm rywaroksabanu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie ulega on biotransformacji za pośrednictwem enzymów cytochromu P450, przede wszystkim CYP3A4 i CYP2J2.
Około 2/3 dawki rywaroksabanu jest metabolizowane na drodze oksydacji i hydrolizy, a pozostała 1/3 jest wydalana w niezmienionej postaci przez nerki. Metabolity leku powstające w wyniku tych przemian są farmakologicznie nieaktywne. Rywaroksaban jest również substratem dla białek transportowych P-glikoproteiny (P-gp) i białka oporności raka piersi (BCRP), co ma istotne znaczenie dla jego dystrybucji i eliminacji z organizmu.
Znajomość metabolizmu rywaroksabanu ma kluczowe znaczenie kliniczne, ponieważ wpływa na interakcje lekowe. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów zarówno CYP3A4, jak i P-gp (np. ketokonazol, ritonawir) może znacząco zwiększać stężenie rywaroksabanu w osoczu, zwiększając ryzyko krwawień. Z kolei induktory CYP3A4 (np. rifampicyna, karbamazepina) mogą obniżać skuteczność przeciwzakrzepową leku. Należy również zachować ostrożność u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek, gdyż może to prowadzić do zaburzeń w metabolizmie i eliminacji rywaroksabanu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Medreg 10 mg
Rywaroksaban jest doustnym, bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa o przewidywalnym profilu farmakokinetycznym, charakteryzującym się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w 2-4 godziny po podaniu. Biodostępność dla dawki 10 mg wynosi 80-100%, niezależnie od przyjmowania na czczo lub z posiłkiem, a farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg/dobę. Wchłanianie jest zależne od miejsca uwalniania w przewodzie pokarmowym, z istotnym zmniejszeniem ekspozycji przy uwalnianiu dystalnym. Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, ma umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz hydrolizę amidów, z eliminacją około 2/3 dawki przez metabolizm i wydalanie nerkowe i kałowe, a 1/3 w postaci niezmienionej przez nerki. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych, co wynika ze zmniejszonego klirensu nerkowego i ogólnoustrojowego u seniorów. Zmienność farmakokinetyczna wynosi 30-40%, wzrastając do 70% w okresie okołooperacyjnym.
AUC, białko BCRP, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, dializa, farmakokinetyka rywaroksabanu, hamowanie czynnika Xa, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, metabolizm rywaroksabanu, model Emax, objętość dystrybucji, odczynnik Neoplastin, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia leku, profilaktyka pierwotna ŻChZZ, rywaroksaban, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xerdoxo 20 mg
Rywaroksaban (Xerdoxo, 20 mg) charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność zależy od dawki i przyjmowania pokarmu: dla dawek 2,5 mg i 10 mg wynosi 80-100%, niezależnie od posiłku, natomiast dla dawki 20 mg biodostępność na czczo to 66%, która wzrasta o 39% przy podaniu z posiłkiem. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do 15 mg na czczo, a przy większych dawkach obserwuje się ograniczenie wchłaniania. Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, ma umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss około 50 l u dorosłych, 113 l u dzieci o masie 82,8 kg). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz hydrolizę, a eliminacja odbywa się w około 2/3 przez metabolity (połowa z nich przez nerki, połowa z kałem) i 1/3 w postaci niezmienionej przez nerki. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych dorosłych i 11-13 godzin u osób starszych.
białko oporności raka piersi, białko transportowe P-gp, biodostępność leku, czynnik Xa, dysfagia, enzym CYP2J2, enzym CYP3A4, farmakokinetyka rywaroksabanu, faza eliminacji, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, metabolizm rywaroksabanu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, przewód pokarmowy, rywaroksaban, stężenie w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zakrzepica żył głębokich, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Bluefish 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Rivaroxaban Bluefish, charakteryzuje się przewidywalnym profilem farmakokinetycznym z umiarkowaną zmiennością międzyosobniczą (CV 30-40%), z wyższą zmiennością (~70%) w dniu zabiegu chirurgicznego. Po podaniu doustnym szybko osiąga maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w 2-4 godziny, z biodostępnością 80-100% dla dawki 10 mg, niezależnie od przyjmowania z pokarmem. Wchłanianie jest zależne od miejsca uwalniania w przewodzie pokarmowym, z istotnym zmniejszeniem AUC i Cmax przy uwalnianiu w jelicie cienkim dystalnym lub okrężnicy. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), ma umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz szlaki niezależne od CYP, z eliminacją zarówno nerkową (ok. 1/3 dawki) jak i kałową. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób, wydłużając się do 11-13 godzin u osób starszych, bez konieczności modyfikacji dawkowania ze względu na płeć czy masę ciała.
biodostępność, biodostępność doustna, cytochrom P450, czynnik Xa, dysfagia, enzym CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, metabolizm rywaroksabanu, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie równowagi, odczynnik Neoplastin, okres półtrwania, P-glikoproteina, profilaktyka ŻChZZ, przewód pokarmowy, rywaroksaban, stężenie w osoczu, szlak enzymatyczny, wchłanianie rywaroksabanu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zgłębnik żołądkowy, zmienność międzyosobnicza, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Roxan 15 mg
Rywaroksaban, będący substratem enzymów CYP3A4 oraz glikoproteiny P, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu odpowiednio 2,6- i 2,5-krotnie oraz Cmax 1,7- i 1,6-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę) i erytromycyna (500 mg 3x/dobę), powodują wzrost AUC i Cmax o 1,3-1,8-krotne, szczególnie nasilony u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, co wymaga ostrożności. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC rywaroksabanu o około 50%, osłabiając jego efekt terapeutyczny, dlatego ich stosowanie powinno być unikane lub wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) oraz zwiększa ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (np. klopidogrel) oraz SSRI/SNRI, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybiczne, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, dronedaron, działanie przeciwpłytkowe, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hamowanie czynnika Xa, induktory CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitory agregacji płytek, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, leki przeciwzakrzepowe, metabolizm rywaroksabanu, metabolizm wątrobowy, midazolam, naproksen, niesteroidowe leki przeciwzapalne, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, SNRI, SSRI, warfaryna, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xiltess 20 mg
Rywaroksaban, zawarty w preparacie Xiltess, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 2-4 godziny. Biodostępność dla dawek 2,5 mg i 10 mg wynosi 80-100%, niezależnie od posiłku, natomiast dla dawki 20 mg na czczo jest niższa (66%), ale wzrasta o 39% przy podaniu z posiłkiem, co uzasadnia zalecenie przyjmowania tabletek 15 mg i 20 mg z jedzeniem. Farmakokinetyka jest liniowa do dawki około 15 mg na dobę, a zmienność osobnicza wynosi 30-40%. U dzieci rywaroksaban podawany jest doustnie w formie tabletki lub zawiesiny, z podobną szybkością i stopniem wchłaniania, jednak przy większych dawkach (mg/kg) obserwuje się ograniczenia wchłaniania. U dorosłych lek wiąże się z białkami osocza w 92-95%, a objętość dystrybucji (Vss) wynosi około 50 l, podczas gdy u dzieci Vss jest zależna od masy ciała i średnio wynosi 113 l dla osoby o masie 82,8 kg.
albumina, biodostępność, choroba zakrzepowo-zatorowa, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka rywaroksabanu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, marskość wątroby, metabolizm rywaroksabanu, okres półtrwania, osocze krwi, P-glikoproteina, podanie doustne, przesączanie kłębuszkowe, rywaroksaban, wchłanianie rywaroksabanu, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zgłębnik żołądkowy