barwnik lipofuscyna

Lipofuscyna to brązowo-żółty barwnik autofluorescencyjny, znany również jako „barwnik starzenia się”. Gromadzi się wewnątrz komórek w formie ziarnistości w wyniku niekompletnej degradacji uszkodzonych organelli komórkowych, głównie mitochondriów i błon komórkowych.

Pod względem biochemicznym lipofuscyna składa się z utlenionych białek (30-70%), lipidów (20-50%) oraz niewielkiej ilości cukrów i metali, w tym żelaza. Jej akumulacja jest naturalnym procesem związanym z wiekiem, szczególnie widocznym w komórkach długo żyjących, nieproliferujących, takich jak neurony, kardiomiocyty czy hepatocyty.

W okulistyce nadmierne gromadzenie lipofuscyny w nabłonku barwnikowym siatkówki (RPE) jest związane z patogenezą zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (AMD). W neurologii akumulacja lipofuscyny obserwowana jest w chorobach neurodegeneracyjnych, w tym w chorobie Alzheimera i Parkinsona. Nadmierne gromadzenie może również wystąpić w ceroidolipofuscynozach neuronalnych (NCL), grupie rzadkich chorób genetycznych.

Diagnostycznie obecność lipofuscyny można wykryć za pomocą mikroskopii fluorescencyjnej, mikroskopii elektronowej oraz specjalnych barwień histochemicznych. Nie istnieją skuteczne metody usuwania już nagromadzonej lipofuscyny, choć badania nad terapiami mającymi na celu ograniczenie jej akumulacji są w toku.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aribit ODT 15 mg

Przeprowadzone badania przedkliniczne arypiprazolu, substancji czynnej produktu Aribit ODT, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania u szczurów zaobserwowano zmiany w nadnerczach (gromadzenie lipofuscyny, obumieranie komórek miąższowych) przy dawkach od 20 do 60 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji AUC przekraczającej 3-10-krotnie wartości u ludzi. Wzrost częstości nowotworów nadnerczy u samic szczurów wystąpił przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotne w stosunku do ludzi). Ekspozycja niepowodująca nowotworów odpowiadała 7-krotnej ekspozycji u ludzi. U małp stwierdzono kamicę żółciową przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, z ekspozycją AUC 1-3 razy wyższą niż u ludzi, jednak stężenia sprzężonych metabolitów w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6% stężenia małp), co zmniejsza ryzyko kliniczne. Badania na młodych szczurach i psach nie wykazały neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój.
aripiprazol, badanie farmakologiczne, barwnik lipofuscyna, efekt toksyczny, genotoksyczność, gruczolak, kamica żółciowa, metabolit hydroksylowany, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, obumieranie komórek miąższowych, pole pod krzywą stężenia, potencjał rakotwórczy, rak nadnerczy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność u młodych zwierząt, toksyczny wpływ na reprodukcję, właściwość genotoksyczna, wpływ na rozród, wpływ teratogenny, zmiany w nadnerczach, związki siarczanowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aryfrenix 30 mg

Badania niekliniczne arypiprazolu wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy dawkach terapeutycznych. W toksykologii po podaniu wielokrotnym zaobserwowano toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę (3-10× AUC klinicznej), manifestujący się gromadzeniem lipofuscyny i obumieraniem komórek miąższowych. U samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (10× AUC klinicznej) stwierdzono zwiększoną częstość raka nadnerczy, jednak dawka bez efektów nowotworowych odpowiadała 7-krotnej ekspozycji klinicznej. U małp podawano dawki 25-125 mg/kg mc./dobę (1-3× AUC klinicznej), co skutkowało kamicą żółciową związaną z odkładaniem sprzężonych siarczanowych metabolitów, przy czym stężenia tych metabolitów u ludzi były znacznie niższe (6% stężenia małp). Badania genotoksyczności nie wykazały działania genotoksycznego, a profil toksyczności u młodych zwierząt był zbliżony do dorosłych, bez neurotoksyczności i wpływu na rozwój.
arypiprazol, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie toksyczności, barwnik lipofuscyna, efekt teratogenny, ekspozycja w stanie stacjonarnym, kamica żółciowa, mineralizacja kości płodu, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, rak nadnerczy, rakotwórczość, toksyczność rozwojowa, toksyczny wpływ na reprodukcję, toksyczny wpływ na rozród, właściwość genotoksyczna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apra 30 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa arypiprazolu, substancji czynnej preparatu Apra, nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane u ludzi, m.in. toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów przy dawkach 20-60 mg/kg/dobę (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi), zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy u samic szczurów przy dawce 60 mg/kg/dobę (AUC >10-krotnie wyższe) oraz kamicę żółciową u małp przy dawkach 25-125 mg/kg/dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi). Stężenia metabolitów w żółci ludzi przy dawce 30 mg/dobę nie przekraczały 6% wartości obserwowanych u małp, co wskazuje na niskie ryzyko kliniczne. Nie stwierdzono neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój młodych zwierząt, a badania genotoksyczności potwierdziły brak właściwości genotoksycznych arypiprazolu.
arypiprazol, AUC, badanie przedkliniczne, barwnik lipofuscyna, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, gruczolak, hydroksylowane metabolity, kamica żółciowa, nadnercze, neurotoksyczność, obumieranie komórek miąższowych, opóźnienie mineralizacji kości, rak nadnercza, stan stacjonarny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, właściwość genotoksyczna, wpływ teratogenny

barwnik lipofuscyna

Powiązane wpisy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aribit ODT 15 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aryfrenix 30 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apra 30 mg