receptor lipoproteiny niskiej gęstości
Receptor lipoproteiny niskiej gęstości (LDLR – Low-Density Lipoprotein Receptor) to kluczowe białko błonowe, które odgrywa zasadniczą rolę w metabolizmie cholesterolu. Jest zlokalizowany głównie na powierzchni hepatocytów oraz innych komórek organizmu i odpowiada za wychwyt cząsteczek LDL z krążenia.
Mechanizm działania LDLR polega na rozpoznawaniu i wiązaniu apoliporoteiny B-100 znajdującej się na powierzchni cząsteczek LDL, co prowadzi do endocytozy i internalizacji kompleksu receptor-ligand. Wewnątrz komórki dochodzi do degradacji LDL w lizosomach, a uwolniony cholesterol jest wykorzystywany do procesów metabolicznych lub magazynowany.
Dysfunkcja receptora LDLR, najczęściej spowodowana mutacjami w genie LDLR zlokalizowanym na chromosomie 19, prowadzi do rodzinnej hipercholesterolemii (FH). W zależności od charakteru mutacji, może wystąpić całkowity brak receptora, upośledzenie jego syntezy, transportu lub wiązania z LDL, skutkując podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL w osoczu i przyspieszonym rozwojem miażdżycy.
Ekspresja LDLR jest regulowana przez wewnątrzkomórkowe stężenie cholesterolu za pośrednictwem czynników transkrypcyjnych SREBP (Sterol Regulatory Element-Binding Proteins). Niskie stężenie cholesterolu zwiększa ekspresję receptora, natomiast wysokie stężenie hamuje jego syntezę. Mechanizm ten stanowi podstawę działania statyn, które poprzez hamowanie syntezy cholesterolu pośrednio zwiększają ekspresję LDLR, co przyczynia się do obniżenia poziomu LDL-C w surowicy.
W diagnostyce zaburzeń LDLR wykorzystuje się metody molekularne do identyfikacji mutacji w genie LDLR oraz badania funkcjonalne oceniające aktywność receptora. Zrozumienie funkcji LDLR przyczyniło się do rozwoju nowoczesnych terapii hipolipemizujących, w tym inhibitorów PCSK9, które zapobiegają degradacji receptora LDLR, zwiększając jego dostępność na powierzchni komórek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kabiven –
Produkt Kabiven to kompleksowa emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę (19% roztwór), elektrolity oraz emulsję tłuszczową Intralipid 20%. Emulsja tłuszczowa charakteryzuje się eliminacją z krążenia podobną do endogennych chylomikronów, podlegając hydrolizie i wychwytowi przez receptory LDL oraz wątrobę. Maksymalna szybkość eliminacji Intralipidu u zdrowych ochotników wynosi 3,8 ± 1,5 g triglicerydów/kg mc/dobę, przy czym szybkość ta jest modulowana przez stan odżywienia, choroby współistniejące oraz szybkość infuzji. Aminokwasy podawane dożylnie omijają krążenie wrotne, trafiając bezpośrednio do krążenia ogólnego, co różni je od aminokwasów pochodzących z diety. Glukoza wykazuje farmakokinetykę analogiczną do glukozy pokarmowej, a produkt dostępny jest w czterech pojemnościach od 1026 ml do 2566 ml, dostarczając od 900 do 2300 kcal energii całkowitej.
aminokwas, apolipoproteina, dekstroza, elektrolit, emulsja tłuszczowa, endogenny chylomikron, ester cholesterolu, fosfolipid, glukoza, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipertriglicerydemia, infuzja dożylna, Intralipid, krążenie ogólne, niewydolność nerek, olej sojowy, osmolalność, osmolarność, receptor lipoproteiny niskiej gęstości, trigliceryd, układ krążenia, wątroba, zabieg operacyjny, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Intralipid 10% 100 mg/ml
Produkt leczniczy Intralipid 10% (100 mg/ml, emulsja do infuzji) zawiera oczyszczony olej sojowy i charakteryzuje się farmakokinetyką zbliżoną do endogennych chylomikronów, choć różni się brakiem estrów cholesterolu i apolipoprotein oraz wyższą zawartością fosfolipidów. Po podaniu dożylnym, egzogenne lipidy ulegają hydrolizie w krążeniu, a następnie są wychwytywane przez receptory LDL i hepatocyty. Maksymalna szybkość eliminacji u zdrowych ochotników na czczo wynosi średnio 3,8 ± 1,5 g triglicerydów/kg mc/dobę. Parametry fizykochemiczne emulsji to osmolalność 300 mOsm/kg, pH około 8, wartość energetyczna 4,6 MJ (1100 kcal)/1000 ml oraz zawartość fosforanów organicznych 15 mmol/1000 ml, co wpływa na stabilność i dystrybucję leku.