atropina i skopolamina
Atropina i skopolamina to alkaloidy tropanowe należące do grupy leków przeciwcholinergicznych (antycholinergicznych), które blokują receptory muskarynowe. Działają hamująco na układ przywspółczulny, blokując działanie acetylocholiny na receptory muskarynowe (M1-M5).
Atropina jest stosowana w różnych dziedzinach medycyny: w okulistyce do rozszerzania źrenic, w anestezjologii jako premedykacja przed zabiegami operacyjnymi, w kardiologii w leczeniu bradykardii, a także jako antidotum w zatruciach inhibitorami cholinesterazy. Skutkami ubocznymi atropiny są m.in. suchość w ustach, zaburzenia widzenia, tachykardia i retencja moczu.
Skopolamina wykazuje silniejsze działanie ośrodkowe niż atropina, powodując sedację i amnezję. Stosowana jest głównie w zapobieganiu i leczeniu choroby lokomocyjnej, nudności i wymiotów, a także jako komponent premedykacji przed zabiegami operacyjnymi. Podobnie jak atropina, może powodować typowe działania niepożądane dla leków antycholinergicznych, dodatkowo wywołując senność i splątanie.
Oba leki należy stosować ostrożnie u pacjentów z jaskrą, przerostem prostaty, chorobami serca oraz u osób starszych. Przeciwwskazane są w przypadku nadwrażliwości na składniki preparatu oraz w niektórych schorzeniach przewodu pokarmowego, takich jak niedrożność mechaniczna czy atonia jelit.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Cykloftyal 10 mg/ml
Cyklopentolatu chlorowodorek, składnik preparatu Cykloftyal, wykazuje działanie przeciwmuskarynowe, które może prowadzić do licznych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, szczególnie przy ogólnoustrojowym wchłanianiu. Antagonizuje on działanie cholinergicznych leków przeciwjaskrowych o przedłużonym działaniu (demekarium, ekotiopat, isoflurofat), osłabiając ich efekt miotyczny i przeciwjaskrowy. Ponadto, może nasilać działanie przeciwcholinergiczne alkaloidów wilczej jagody (atropina, skopolamina), leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji (np. difenhydramina, klemastyna), fenotiazyn (chlorpromazyna, lewomepromazyna), trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (amityryptylina, doksepina) oraz amantadyny. Inhibitory MAO (selegilina, moklobemid) również mogą potęgować efekt przeciwmuskarynowy. Zaleca się zachowanie odstępu 5-10 minut przy jednoczesnym stosowaniu różnych kropli okulistycznych, aby zminimalizować interakcje i zapewnić odpowiednią absorpcję.
amantadyna, antagonizm farmakodynamiczny, atropina i skopolamina, choroba Parkinsona, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklopentolatu chlorowodorek, depresja, działanie miotyczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwjaskrowe, działanie przeciwmuskarynowe, fenotiazyny, inhibitor oksydazy monoaminowej, jaskra, karbachol i pilokarpina, lek cholinergiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, ośrodkowy układ nerwowy, selegilina i moklobemid, synergizm farmakodynamiczny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ noradrenergiczny, układ serotoninergiczny, zaburzenie lękowe