radioizotop fosforu
Radioizotop fosforu (głównie fosfor-32, P-32) to promieniotwórczy izotop pierwiastka fosforu, który ulega rozpadowi beta, emitując cząstki beta o wysokiej energii oraz promieniowanie beta. Charakteryzuje się okresem półtrwania wynoszącym około 14,3 dni, co czyni go odpowiednim do zastosowań medycznych.
W medycynie radioizotop fosforu znajduje zastosowanie w terapii nowotworów krwi, szczególnie w leczeniu czerwienicy prawdziwej (policytemia vera) oraz innych nowotworów mieloproliferacyjnych. Jego skuteczność wynika z selektywnego wychwytu przez komórki szybko dzielące się, zwłaszcza komórki szpiku kostnego, gdzie fosfor jest włączany do DNA i RNA.
Fosforem-32 można również leczyć nowotworowe wysięki w jamie opłucnej i otrzewnej. Izotop ten jest także wykorzystywany w badaniach diagnostycznych do oceny metabolizmu kości oraz w medycynie nuklearnej do znakowania przeciwciał i innych cząsteczek biologicznych stosowanych w radioimmunologii.
Podczas stosowania radioizotopu fosforu konieczne jest przestrzeganie zasad ochrony radiologicznej, ponieważ emitowane promieniowanie może uszkadzać tkanki. Pacjenci poddawani terapii fosforem-32 wymagają regularnego monitorowania parametrów hematologicznych ze względu na możliwe działania niepożądane w postaci mielosupresji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ortofosforan sodu, Na2H32PO4, do wstrzykiwań Natrii phosphatis (32^P) solutio iniectabilis 37-370 MBq/ml
Ortofosforan sodu Na₂H³²PO₄, zawierający radioizotop fosforu ³²P, wykazuje działanie mutagenne i teratogenne, co stanowi podstawę do rygorystycznych ograniczeń w jego stosowaniu u kobiet w ciąży, w okresie laktacji oraz w wieku rozrodczym. Ciąża jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do podania tego radiofarmaceutyku ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu przez promieniowanie jonizujące. Kobiety w wieku rozrodczym powinny unikać zajścia w ciążę przez co najmniej 3 miesiące po dawce do 200 MBq, a po dawkach powyżej 200 MBq okres ten powinien być proporcjonalnie wydłużony. Przed podaniem preparatu konieczne jest wykluczenie ciąży, co wymaga przeprowadzenia badania w pierwszych 10 dniach cyklu miesiączkowego lub zastosowania alternatywnych metod terapeutycznych w przypadku zaburzeń cyklu lub podejrzenia ciąży.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Ortofosforan sodu, Na2H32PO4, do wstrzykiwań Natrii phosphatis (32^P) solutio iniectabilis 37-370 MBq/ml
Ortofosforan sodu Na₂H³²PO₄ do wstrzykiwań jest radiofarmaceutykiem zawierającym ortofosforan sodu znakowany izotopem fosforu-32 o aktywności 37-370 MBq/ml, emitującym promieniowanie beta, stosowanym w medycynie nuklearnej do terapii. Preparat dostępny jest w postaci klarownego, bezbarwnego roztworu do podania parenteralnego, pakowanego w fiolki 10 ml zabezpieczone ołowianym pojemnikiem dla ochrony radiologicznej personelu. Lek zawiera substancje pomocnicze: disodu wodorofosforan dwunastowodny (bufor fosforanowy), chlorek sodu (izotoniczność) oraz wodę do wstrzykiwań. Produkt należy przechowywać poniżej 25°C, z zachowaniem rygorów bezpieczeństwa radiologicznego, a okres ważności wynosi 21 dni, co jest powiązane z okresem półrozpadu fosforu-32 (14,3 dnia). Po upływie terminu ważności preparat nie powinien być stosowany ze względu na spadek aktywności i ryzyko utraty sterylności.
bezpieczeństwo radiologiczne, bufor fosforanowy, chlorek sodu, disodu wodorofosforan dwunastowodny, inspektor ochrony radiologicznej, izotoniczność roztworu, izotop fosforu-32, izotop promieniotwórczy, medycyna nuklearna, niezgodność farmaceutyczna, odpad promieniotwórczy, okres półrozpadu, ortofosforan sodu, podanie parenteralne, promieniowanie beta, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, radioizotop fosforu, reaktywność chemiczna, roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna, substancja pomocnicza, właściwość radiofarmaceutyczna, zakład medycyny nuklearnej