działanie kortykosteroidów
Kortykosteroidy, znane również jako glikokortykosteroidy, to grupa leków o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Ich mechanizm działania polega na wiązaniu się ze specyficznymi receptorami wewnątrzkomórkowymi, co prowadzi do zmiany ekspresji genów odpowiedzialnych za produkcję białek prozapalnych i immunomodulujących.
Na poziomie molekularnym, kortykosteroidy hamują aktywność czynników transkrypcyjnych takich jak NF-κB i AP-1, które regulują ekspresję genów kodujących cytokiny prozapalne, enzymy (np. cyklooksygenazę-2), cząsteczki adhezyjne i receptory. Jednocześnie zwiększają ekspresję białek przeciwzapalnych, takich jak lipokoryna-1, która hamuje aktywność fosfolipazy A2 – enzymu kluczowego w syntezie mediatorów zapalenia.
W praktyce klinicznej kortykosteroidy wykazują szerokie spektrum działania: zmniejszają obrzęk, rumień, świąd i ból towarzyszące stanom zapalnym, hamują proliferację komórek, zmniejszają przepuszczalność naczyń krwionośnych oraz modulują funkcje komórek układu immunologicznego. Znajdują zastosowanie w leczeniu chorób zapalnych, autoimmunologicznych, alergicznych oraz w transplantologii.
Należy pamiętać, że długotrwałe stosowanie kortykosteroidów wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym osteoporozy, zespołu Cushinga, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, zaćmy, zwiększonej podatności na infekcje oraz supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Z tego względu ich stosowanie wymaga starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz regularnego monitorowania pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Dexaprotect 1 mg/ml
Dexaprotect (deksametazon fosforan 1 mg/ml) stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu wykazuje ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe, jednakże istnieje potencjał interakcji farmakologicznych typowych dla kortykosteroidów. Zaleca się zachowanie co najmniej 15-minutowego odstępu pomiędzy aplikacją Dexaprotect a innymi kroplami okulistycznymi, aby uniknąć zmniejszenia wchłaniania lub wypłukiwania substancji czynnej. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z miejscowymi beta-adrenolitykami, które może prowadzić do wytrącania fosforanu wapnia w istocie właściwej rogówki, skutkując zaburzeniami widzenia i dyskomfortem. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, kobicystat) mogą zmniejszać metabolizm deksametazonu, zwiększając jego stężenie i ryzyko działań niepożądanych, takich jak hamowanie czynności kory nadnerczy czy zespół Cushinga, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub ścisłego monitorowania pacjenta.
błona śluzowa, deksametazon fosforan, droga podania, działanie immunosupresyjne, działanie kortykosteroidów, działanie niepożądane, fosforan wapnia, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, kora nadnerczy, kortykosteroid, krążenie ogólne, krople do oczu, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm deksametazonu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, przewód pokarmowy, rogówka, rytonawir, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenie widzenia, zespół Cushinga - Leksykon leków
Interakcje leku – Nebbud 0,25 mg/ml
Budezonid, składnik leku Nebbud (0,25 mg/ml), jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co ma kluczowe znaczenie dla potencjalnych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol), inhibitory proteazy HIV, makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna, troleandomycyna), cyklosporyna, etynyloestradiol oraz kobicystat, mogą wielokrotnie zwiększać stężenie budezonidu w osoczu (np. itrakonazol 200 mg/dobę z 1000 µg budezonidu powoduje 4-krotne zwiększenie ekspozycji). W praktyce klinicznej jednoczesne stosowanie tych leków z budezonidem jest niezalecane, a jeśli jest konieczne, wymaga wydłużenia odstępów między dawkami, zmniejszenia dawki budezonidu oraz ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. Słabsze interakcje obserwuje się z cymetydyną (nieznaczne zwiększenie stężenia) oraz z niskimi dawkami doustnych środków antykoncepcyjnych, które nie wymagają modyfikacji dawkowania.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, budezonid, cyklosporyna, cymetydyna, działanie kortykosteroidów, działanie ogólnoustrojowe niepożądane, efekt immunosupresyjny, enzym CYP3A4, erytromycyna, etynyloestradiol, farmakokinetyka budezonidu, hamowanie czynności nadnerczy, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, metabolizm wątrobowy, niedoczynność przysadki, przewód pokarmowy, test stymulacji ACTH, troleandomycyna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aleric Spray 50 mcg/dawkę
Preparat Aleric Spray zawiera mometazonu furoinian w dawce 50 mikrogramów na dawkę i jest stosowany donosowo jako kortykosteroid. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są: potwierdzona nadwrażliwość na mometazonu furoinian lub substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (20 mikrogramów na dawkę), nieleczone miejscowe zakażenia błony śluzowej nosa, zwłaszcza wirusowe (np. opryszczka pospolita), oraz niedawno przebyty zabieg chirurgiczny lub uraz nosa. Kortykosteroid może nasilać infekcje i hamować procesy gojenia, co zwiększa ryzyko powikłań w okresie rekonwalescencji.
aerozol do nosa, chlorek benzalkoniowy, działanie kortykosteroidów, farmakoterapia, gojenie ran, infekcja górnych dróg oddechowych, kortykosteroid donosowy, leczenie przeciwinfekcyjne, mometazonu furoinian, nadwrażliwość na substancję czynną, opryszczka pospolita, substancja konserwująca, uraz nosa, zabieg chirurgiczny nosa, zakażenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Momester 50 mcg/dawkę
W przypadku stosowania aerozolu do nosa zawierającego mometazonu furoinian w dawce 50 mikrogramów, istnieją istotne przeciwwskazania, które lekarz powinien uwzględnić. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na mometazonu furoinian jednowodny lub substancje pomocnicze, w tym benzalkoniowy chlorek (20 mikrogramów na dawkę), który może wywoływać reakcje alergiczne. Nie należy stosować leku u pacjentów z nieleczonymi miejscowymi zakażeniami błony śluzowej nosa, zwłaszcza wirusowymi, takimi jak opryszczka pospolita, ze względu na ryzyko maskowania objawów i pogorszenia przebiegu infekcji. Ponadto, stosowanie mometazonu jest przeciwwskazane u pacjentów po niedawnych zabiegach chirurgicznych lub urazach nosa, aż do całkowitego wygojenia ran, ze względu na hamujący wpływ kortykosteroidów na proces gojenia tkanek.
aerozol do nosa, chlorek benzalkoniowy, działanie kortykosteroidów, gojenie tkanek, infekcja dróg oddechowych, kortykosteroid donosowy, miejscowe zakażenie, mometazonu furoinian, nadwrażliwość na substancję czynną, odpowiedź immunologiczna, opryszczka pospolita, reakcja nadwrażliwości, uraz nosa, zabieg chirurgiczny nosa, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Interakcje leku – Dymol (137 mcg + 50 mcg)/dawkę donosową
Produkt leczniczy Dymol, zawierający 137 µg azelastyny chlorowodorku oraz 50 µg flutykazonu propionianu w dawce donosowej, wykazuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Flutykazon propionian, metabolizowany głównie przez CYP3A4, może ulegać znacznemu zwiększeniu stężenia w osoczu przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów tego enzymu, takich jak rytonawir czy kobicystat, co skutkuje obniżeniem stężenia kortyzolu i ujawnieniem ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów. Rytonawir wykazuje wysoki poziom ważności interakcji, zaleca się unikanie takiego połączenia lub ścisłe monitorowanie pacjenta. Inhibitory o mniejszej sile, jak ketokonazol i erytromycyna, powodują odpowiednio średnie i niskie ryzyko interakcji, jednak zaleca się ostrożność, zwłaszcza przy ketokonazolu.
aerozol do nosa, azelastyny chlorowodorek, cytochrom P450 3A4, działanie kortykosteroidów, działanie sedatywne, ekspozycja ustrojowa, erytromycyna, farmakodynamika, farmakokinetyka flutykazonu, flutykazonu propionian, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, ketokonazol, kobicystat, lek uspokajający, metabolizm pierwszego przejścia, ośrodkowy układ nerwowy, rytonawir, stężenie kortyzolu - Leksykon leków
Interakcje leku – Allerduo (137 mcg + 50 mcg)/dozę
Produkt leczniczy Allerduo w postaci aerozolu do nosa zawiera azelastyny chlorowodorek (137 µg/dawkę) oraz flutykazonu propionian (50 µg/dawkę). Flutykazon podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia, głównie przez enzym CYP3A4, co skutkuje niskim stężeniem ogólnoustrojowym po podaniu donosowym i ograniczonym ryzykiem interakcji. Jednakże silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir i preparaty zawierające kobicystat, mogą znacząco zwiększać stężenie flutykazonu w osoczu, prowadząc do istotnych klinicznie działań ogólnoustrojowych kortykosteroidów, w tym zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i zespołu Cushinga. Inhibitory o umiarkowanym lub niskim potencjale hamowania CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) wykazują mniejszy wpływ, jednak zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów. Azelastyna, choć nie badana pod kątem interakcji w formie donosowej, może nasilać działanie sedatywne leków działających na OUN, a jej działanie uspokajające jest potęgowane przez alkohol, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
aerozol do nosa, azelastyny chlorowodorek, cytochrom P450 3A4, działanie kortykosteroidów, działanie ogólnoustrojowe kortykosteroidów, działanie uspokajające, ekspozycja ogólnoustrojowa, ekspozycja ustrojowa, erytromycyna, flutykazonu propionian, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, ketokonazol, kobicystat, kortyzol w surowicy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, metabolizm pierwszego przejścia, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy układ nerwowy, rytonawir, stężenie kortyzolu w surowicy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Lewofloksacyna – Interakcje
Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Wchłanianie lewofloksacyny jest istotnie obniżone przez sole żelaza, cynku, magnezu, glinu oraz didanozynę (preparaty z glinem i magnezem), dlatego zaleca się podawanie tych substancji 2 godziny przed lub po lewofloksacynie. Sukralfat również znacząco zmniejsza biodostępność leku i powinien być podawany 2 godziny po lewofloksacynie. Sole wapnia mają minimalny wpływ na wchłanianie. Klirens nerkowy lewofloksacyny jest obniżony przez probenecyd (o 34%) i cymetydynę (o 24%), co wymaga ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek. Współistniejące stosowanie z fenbufenem podnosi stężenie leku o około 13%. Ponadto, lewofloksacyna wydłuża okres półtrwania cyklosporyny o 33%, co wymaga monitorowania jej stężenia w surowicy.
antagoniści witaminy K, antagonista witaminy K, biodostępność leku, cyklosporyna, cymetydyna, działanie kortykosteroidów, elektrokardiogram, farmakodynamika, farmakokinetyka, fluorochinolon, hepatotoksyczność, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy, interakcje lekowe, interakcje z alkoholem, interakcje z pokarmem, kationy metali, klirens nerkowy, krople do oczu, lek przeciwbakteryjny, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwpsychotyczne, leki zobojętniające, lewofloksacyna, makrolidy, NLPZ, OUN, parametry krzepnięcia, preparat okulistyczny, probenecyd, próg drgawkowy, sole cynku, sole żelaza, sukralfat, tendinopatia, teofilina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – OtriAllergy Control 50 mcg/dawkę
Przedawkowanie flutykazonu propionianu w postaci aerozolu do nosa, takiego jak OtriAllergy Control zawierający 50 mikrogramów substancji czynnej na dawkę, niesie ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA). Długotrwałe stosowanie dawek znacznie przekraczających zalecane może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy, co skutkuje zmniejszoną produkcją endogennych kortykosteroidów. W efekcie mogą pojawić się poważne zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne, takie jak retencja płynów, nadciśnienie czy hiperglikemia. Brak szczegółowych danych klinicznych dotyczących ostrego i przewlekłego przedawkowania OtriAllergy Control utrudnia pełną ocenę spektrum objawów, jednak mechanizm toksyczności jest zgodny z ogólnym profilem działania silnych kortykosteroidów miejscowych.
chlorek benzalkoniowy, działanie kortykosteroidów, endogenny kortyzol, flutykazon propionian, hiperglikemia, kortykosteroid miejscowy, leczenie wspomagające, nadciśnienie, niewydolność nadnerczy, objawy odstawienia, objawy ogólnoustrojowe, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, retencja płynów, zaburzenia gospodarki hormonalnej, zahamowanie czynności kory nadnerczy - Leksykon leków
Interakcje leku – Azelin (137 mcg + 50 mcg)/ dawkę donosową
Produkt leczniczy AZELIN zawiera azelastynę chlorowodorek (137 μg) oraz flutykazonu propionian (50 μg) w dawce donosowej. Flutykazon charakteryzuje się niską biodostępnością ogólnoustrojową z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i wysokiego klirensu, głównie przez CYP3A4. Interakcje klinicznie istotne dotyczą głównie inhibitorów CYP3A4, zwłaszcza rytonawiru, który znacząco podnosi stężenie flutykazonu w osoczu i obniża poziom kortyzolu, zwiększając ryzyko ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów. Inne inhibitory CYP3A4, takie jak kobicystat, również zwiększają to ryzyko i wymagają monitorowania pacjenta lub unikania jednoczesnego stosowania. Erytromycyna i ketokonazol powodują jedynie nieistotne lub niewielkie zwiększenie ekspozycji na flutykazon bez znaczącego wpływu na kortyzol, jednak zaleca się ostrożność przy stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4.
aerozol do nosa, azelastyny chlorowodorek, biodostępność ogólnoustrojowa, cytochrom P450 3A4, działanie depresyjne na OUN, działanie kortykosteroidów, działanie niepożądane, działanie sedatywne, działanie uspokajające, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytromycyna, flutykazonu propionian, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450 3A4, ketokonazol, klirens ogólnoustrojowy, kobicystat, lek działający na OUN, lek uspokajający, metabolizm pierwszego przejścia, rytonawir, stężenie kortyzolu w surowicy, upośledzenie zdolności psychomotorycznych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Belogent (0,5 mg + 1 mg)/g
Stosowanie kremu Belogent, zawierającego betametazonu dipropionian (0,5 mg/g) oraz gentamycynę siarczan (1 mg/g), u kobiet w ciąży wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Terapia powinna być krótkotrwała i ograniczona do minimalnej powierzchni skóry, aby zmniejszyć wchłanianie ogólnoustrojowe. Brak jest pełnych danych dotyczących bezpieczeństwa miejscowego stosowania tych substancji w ciąży, jednak badania przedkliniczne wykazały teratogenne działanie silnych kortykosteroidów stosowanych miejscowo. Decyzja o leczeniu powinna uwzględniać potencjalne ryzyko dla płodu oraz korzyści terapeutyczne dla matki.
antybiotyk aminoglikozydowy, Belogent, betametazonu dipropionian, ciąża, działanie kortykosteroidów, działanie teratogenne, karmienie piersią, kortykosteroid, kortykosteroidy ogólnoustrojowe, laktacja, ocena kliniczna, penetracja do mleka, siarczan gentamycyny, stosowanie kortykosteroidów, stosunek korzyści do ryzyka, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Beclocomb (100 mcg + 6 mcg)/dawkę
Produkt leczniczy Beclocomb zawiera beklometazonu dipropionian (100 μg) oraz formoterolu fumaran dwuwodny (6 μg) na dawkę odmierzoną i wykazuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Beklometazon jest metabolizowany głównie przez esterazy, z niewielkim udziałem CYP3A, co ogranicza ryzyko interakcji, jednak stosowanie silnych inhibitorów CYP3A (np. rytonawir, kobicystat) może zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową na kortykosteroid i wymaga monitorowania. Formoterol, będący beta2-sympatykomimetykiem, może mieć zmniejszoną skuteczność przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków (np. propranolol, metoprolol), co jest szczególnie istotne u pacjentów z astmą. Należy także zachować ostrożność przy łączeniu formoterolu z innymi lekami beta-adrenergicznymi (np. salbutamol), które mogą nasilać jego działanie, oraz z lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. chinidyna, dyzopiramid, IMAO), ze względu na ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca.
beklometazonu dipropionian, duszność, działanie hipokaliemiczne, działanie kortykosteroidów, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, formoterolu fumaran dwuwodny, halogenowy węglowodór, hipokaliemia, inhibitor CYP3A, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, komorowe zaburzenia rytmu, lek beta-adrenergiczny, lek beta-adrenolityczny, lek beta2-sympatykomimetyczny, lek moczopędny, lek przeciwhistaminowy, nadciśnienie tętnicze, odstęp QTc, pochodna ksantyny, reakcja disulfiramowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie rytmu serca, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Azelastyna – Interakcje
Azelastyna, stosowana miejscowo w formie aerozolu donosowego lub kropli do oczu, charakteryzuje się minimalną ekspozycją ogólnoustrojową, co znacząco ogranicza ryzyko interakcji farmakologicznych. Preparaty jednoskładnikowe zawierające azelastynę nie wykazują istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami. W badaniach interakcji po podaniu doustnym dużych dawek azelastyny stężenia w organizmie były znacznie wyższe niż po podaniu donosowym (poniżej 20% stężeń po podaniu doustnym) lub okulistycznym (stężenia na poziomie pikogramów), co czyni te dane nieistotnymi klinicznie dla form miejscowych. Należy jednak zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu azelastyny z lekami uspokajającymi lub działającymi na ośrodkowy układ nerwowy ze względu na potencjalne nasilenie działania sedatywnego. Spożywanie alkoholu podczas terapii azelastyną również może nasilać efekt uspokajający i powinno być unikane.
aerozol do nosa, azelastyna, azelastyny chlorowodorek, cytochrom P450 3A4, działanie kortykosteroidów, działanie ogólnoustrojowe, działanie uspokajające, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytromycyna, flutykazon, inhibitor cytochromu P450 3A4, interakcje lekowe, ketokonazol, klirens ustrojowy, kobicystat, krople do oczu, lek uspokajający, metabolizm pierwszego przejścia, ośrodkowy układ nerwowy, preparat jednoskładnikowy, preparat złożony, rytonawir, stężenie kortyzolu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Momecutan Fettcreme 1 mg/g
Momecutan Fettcreme zawiera mometazonu furoinian w stężeniu 1 mg/g i pomimo niewielkiej zawartości kortykosteroidu w opakowaniu, przedawkowanie może prowadzić do poważnych skutków, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Głównym zagrożeniem jest supresja osi podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy, skutkująca wtórną niewydolnością kory nadnerczy, która jest zwykle odwracalna po odpowiednim leczeniu. Objawy przedawkowania obejmują zahamowanie osi hormonalnej, zaburzenia elektrolitowe (szczególnie potasu i sodu), objawy cushingoidalne oraz potencjalne skutki toksyczności po przypadkowym połknięciu, które jednak są zazwyczaj minimalne ze względu na niską dawkę substancji czynnej.
działanie kortykosteroidów, elektrolity, kortykosteroid, mometazonu furoinian, niewydolność kory nadnerczy, objawy cushingoidalne, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, oś przysadka-kora nadnerczy, suplementacja hormonalna, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, toksyczność ogólnoustrojowa, zaburzenia elektrolitowe, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Diflukortolon – Właściwości farmakokinetyczne
Walerianian diflukortolonu, aktywny składnik preparatu Travocort, charakteryzuje się szybkim przenikaniem do warstwy rogowej naskórka, osiągając maksymalne stężenie około 150 μg/ml (300 μmol/l) już po 1 godzinie od aplikacji, które utrzymuje się przez co najmniej 7 godzin. W głębszych warstwach naskórka stężenie wynosi około 0,15 μg/ml (0,3 μmol/l). Absorpcja ogólnoustrojowa jest minimalna (<1% dawki w ciągu 4 godzin), co ogranicza ryzyko działań niepożądanych. W skórze walerianian ulega częściowej hydrolizie do aktywnego diflukortolonu, a po przeniknięciu do krążenia podlega szybkiemu metabolizmowi z okresem półtrwania 4-5 godzin (9 godzin dla metabolitów). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (75%) oraz w mniejszym stopniu przez jelita (25%).
11-keto-diflukortolon, absorpcja ogólnoustrojowa, absorpcja przezskórna, azotan izokonazolu, diflukortolon, działanie kortykosteroidów, działanie przeciwgrzybicze, eliminacja leku, hydroliza leku, izokonazol, krążenie ogólnoustrojowe, metabolizm ogólnoustrojowy, okres półtrwania leku, penetracja przezskórna, skóra właściwa, synergizm leków, Travocort, walerianian diflukortolonu, warstwa rogowa naskórka, wydalanie leku, zwężenie naczyń