receptor P2X3
Receptor P2X3 należy do rodziny purinergicznych receptorów jonotropowych (P2X), które są aktywowane przez zewnątrzkomórkowy ATP. Receptor ten jest kanałem jonowym wrażliwym na ligandy, selektywnie przepuszczającym kationy takie jak Ca2+, Na+ i K+.
P2X3 wykazuje szczególnie wysoką ekspresję w neuronach czuciowych zwojów korzeni grzbietowych rdzenia kręgowego (DRG) oraz zwojów nerwów czaszkowych. Odgrywa kluczową rolę w nocycepcji, czyli wykrywaniu bodźców bólowych, zwłaszcza bólu zapalnego i neuropatycznego. Aktywacja receptorów P2X3 prowadzi do depolaryzacji błony komórkowej i generowania potencjałów czynnościowych w neuronach czuciowych.
Ze względu na swoją rolę w transmisji bólu, receptor P2X3 stał się ważnym celem terapeutycznym w opracowywaniu leków przeciwbólowych. Antagoniści P2X3 wykazują potencjał w leczeniu różnych stanów bólowych, w tym migreny, bólu neuropatycznego oraz zespołu jelita drażliwego. Ponadto, receptor ten jest zaangażowany w regulację odruchów z dróg oddechowych i może odgrywać rolę w patofizjologii przewlekłego kaszlu.
Badania kliniczne z użyciem selektywnych antagonistów P2X3, takich jak gefapixant (MK-7264), wykazały obiecujące wyniki w leczeniu przewlekłego kaszlu opornego na leczenie. Blokowanie tego receptora może również przynosić korzyści w terapii innych schorzeń, gdzie ból jest istotnym objawem klinicznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły kaszel – Patofizjologia i mechanizm
Kaszel jest złożonym odruchem ochronnym układu oddechowego, obejmującym trzy fazy: wdechową, kompresji (z ciśnieniem wewnątrzopłucnowym 100-300 mmHg) oraz wydechową, z prędkością przepływu do 12 l/s. Przewlekły kaszel (>8 tygodni) wiąże się z zespołem nadwrażliwości kaszlowej (CHS), charakteryzującym się nadreaktywnością receptorów kaszlowych (RAR, SAR, nocyceptory na włóknach C) na bodźce mechaniczne, chemiczne i termiczne. Kluczową rolę odgrywają receptory TRPV1, TRPA1 oraz purynergiczne P2X3, których nadekspresja i sensytyzacja obwodowa oraz centralna (w jądrze pasma samotnego i korze mózgu) prowadzą do utrzymania kaszlu. Procesy neuroimmunologiczne i plastyczność kaszlu w ośrodkowym układzie nerwowym powodują utrzymanie kaszlu nawet po ustąpieniu pierwotnej przyczyny. Mediatory zapalne, takie jak bradykinina, substancja P, prostaglandyny i histamina, modulują aktywność receptorów i nasilają odruch kaszlowy, co jest szczególnie istotne w astmie, GERD, zespole górnych dróg oddechowych oraz kaszlu indukowanym inhibitorami ACE.
choroba refluksowa przełyku, cytokina prozapalna, idiopatyczne włóknienie płuc, jądro pasma samotnego, kaszel idiopatyczny, mediator zapalny, nerw błędny, nerw przeponowy, odruch kaszlowy, przewlekły kaszel, receptor P2X3, receptor TRP, receptor TRPA1, receptor TRPV1, sensytyzacja centralna, sensytyzacja obwodowa, śródmiąższowa choroba płuc, wariant kaszlowy astmy, zespół nadwrażliwości kaszlowej - Leksykon chorób i schorzeń
Skurcz mięśni – Patofizjologia i mechanizm
Skurcze mięśniowe to nagłe, mimowolne i bolesne skurcze mięśni lub grup mięśniowych, których patofizjologia jest złożona i wieloczynnikowa. Dominującym mechanizmem jest nadmierna pobudliwość neuronalna, obejmująca zarówno neurogenne, jak i miogenne podłoże. Neurogenne skurcze wynikają z zaburzeń w przekazywaniu impulsów nerwowych na poziomie ośrodkowym (rdzeniowym) i obwodowym, w tym w połączeniu nerwowo-mięśniowym, z udziałem mechanizmów takich jak zmieniona kontrola odruchowa rdzenia kręgowego, transmisja efaptyczna oraz dysfunkcja interneuronów GABAergicznych. Miogenne skurcze są związane z zaburzeniami metabolizmu mięśniowego, zwłaszcza niedoborem ATP w miopatiach metabolicznych (np. choroba McArdle’a), co prowadzi do elektrycznie cichych przykurczów. Warto podkreślić, że tradycyjna teoria odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych (np. niedobory Ca2+, Mg2+, K+) jako głównej przyczyny skurczów została w dużej mierze podważona przez nowsze badania, które wykazały prawidłowe stężenia elektrolitów i nawodnienie u większości pacjentów doświadczających skurczów.
blokada nerwu obwodowego, choroba McArdle’a, chromanie przestankowe, elektromiografia, jednostka motoryczna, kanał wapniowy typu L, kontrola nerwowo-mięśniowa, nadmierne pocenie się, narząd ścięgnisty Golgiego, nocny skurcz nóg, połączenie nerwowo-mięśniowe, przekaźnik GABAergiczny, receptor P2X3, receptor potencjału przejściowego, skurcz mięśnia, stwardnienie zanikowe boczne, transmisja efaptyczna, wrzeciono mięśniowe, wymiennik sodowo-wapniowy, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół pieczenia jamy ustnej – Patofizjologia i mechanizm
Zespół pieczenia jamy ustnej (BMS) jest przewlekłym schorzeniem o podłożu neuropatycznym, obejmującym zarówno neuropatię obwodową, jak i ośrodkową. Badania histopatologiczne wykazały zmniejszoną gęstość włókien nerwowych nabłonkowych i podpapillarnych, degenerację aksonalną nerwu trójdzielnego oraz podwyższone poziomy czynnika wzrostu nerwów (NGF) w ślinie pacjentów. Zwiększona ekspresja kanałów jonowych TRPV1 i receptorów P2X3 koreluje z nadwrażliwością i bólem neuropatycznym. Dysfunkcja struny bębenkowej i zaburzenia równowagi między układem smakowym a somatosensorycznym nerwu językowego mogą prowadzić do nadmiernej aktywacji aferentów bólowych. Ośrodkowe mechanizmy neuropatyczne obejmują hipofunkcję dopaminergiczną w jądrach podstawy, zmniejszoną endogenną kontrolę hamującą ból oraz zmiany strukturalne i funkcjonalne w mózgu, co potwierdzają badania fMRI i PET. Wyróżnia się trzy podklasy BMS: obwodową neuropatię małych włókien (50-60%), subkliniczną dużą neuropatię trójdzielną (20-25%) oraz ośrodkowy deficyt dopaminergicznego hamowania zstępującego (20-40%).
aktywacja mózgu, badanie kliniczne, biopsja języka, ból neuropatyczny, czynnik neurotroficzny, czynnik wzrostu nerwów, degeneracja aksonalna, etiopatogeneza, funkcjonalny rezonans magnetyczny, jądra podstawy, kanał jonowy TRPV1, kserostomia, nerw trójdzielny, nerw twarzowy, neuron nocyceptywny, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia trójdzielna, obrazowanie mózgu, obwodowy układ nerwowy, odruch mrugania, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy układ nerwowy, pieczenie błony śluzowej, plastyczność neuronalna, receptor dopaminowy, receptor P2X3, sensytyzacja ośrodkowa, struna bębenkowa, szlak dopaminergiczny, układ dopaminergiczny, włókno zmielinizowane, zespół niespokojnych nóg, zespół pieczenia jamy ustnej